Chơi bóng đá: Những chấn thương thường gặp và cách phòng tránh

 FIFA nhấn mạnh phòng ngừa chấn thương là một phần quan trọng để bảo vệ sức khỏe người chơi bóng đá ở mọi cấp độ.

1. Chấn thương nào thường gặp khi chơi bóng đá?

Phần lớn chấn thương liên quan đến chi dưới, đặc biệt là cổ chân, gối, đùi, cẳng chân và bàn chân. Những tổn thương thường gặp gồm bong gân cổ chân, căng hoặc rách cơ đùi, chấn thương gân kheo, đau cơ háng, tổn thương dây chằng và sụn chêm khớp gối, ngoài ra có thể gặp gãy xương, trật khớp hoặc chấn thương phần mềm. Dữ liệu của FIFA cho thấy đầu gối, đùi, cổ chân và bàn chân là những vùng thường bị tổn thương trong bóng đá.

Chấn thương trong bóng đá không phải là điều "không thể tránh khỏi". Ảnh A.I

Đáng chú ý là chấn thương đầu và chấn động não cũng có thể xảy ra do va chạm giữa cầu thủ, ngã xuống sân hoặc bóng tác động mạnh vào đầu. Chấn động não là một dạng chấn thương não và cần được xem xét nghiêm túc.

2. Vì sao bóng đá dễ bị chấn thương?

Nguyên nhân có thể đến từ va chạm trực tiếp, nhưng nhiều chấn thương lại xảy ra khi cầu thủ tự chạy, xoay người, bật nhảy hoặc tiếp đất. Khởi động không đầy đủ, cơ bắp chưa thích nghi với cường độ vận động, kỹ thuật chưa đúng, sân thi đấu không phù hợp, giày không thích hợp hoặc chơi bóng khi cơ thể đã quá mệt đều làm tăng nguy cơ.

Đặc biệt, việc "cố đá tiếp dù đang đau" có thể biến một tổn thương nhẹ thành chấn thương nghiêm trọng hơn.

3. Chẳng may chấn thương, sơ cứu thế nào?

Với bong gân, căng cơ hoặc chấn thương phần mềm nhẹ, trước hết cần dừng chơi, tránh tiếp tục chịu lực lên vùng bị thương. Có thể áp dụng nguyên tắc bảo vệ vùng tổn thương, nghỉ tương đối, chườm lạnh ngắt quãng, băng ép phù hợp và kê cao chi trong giai đoạn sớm. Không nên xoa bóp mạnh, bấm huyệt hoặc cố kéo giãn vùng đang đau ngay sau chấn thương vì có thể làm tổn thương mô nặng hơn.

Nếu có đau dữ dội, biến dạng chi, không thể đứng hoặc đi lại, sưng nhanh, nghi ngờ gãy xương hay trật khớp, cần đưa người bị thương đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Đặc biệt, nếu có va chạm vùng đầu và xuất hiện đau đầu, buồn nôn/nôn, chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, lú lẫn, buồn ngủ bất thường, rối loạn trí nhớ, phải nghĩ đến chấn động não. Người chơi cần rời sân ngay và được nhân viên y tế đánh giá, không cố tiếp tục thi đấu. Một số triệu chứng chấn động não có thể xuất hiện muộn tới 72 giờ sau chấn thương.

Khởi động đúng, tập luyện thể lực phù hợp, sử dụng trang thiết bị thích hợp và biết dừng chơi khi có dấu hiệu chấn thương chính là những cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ cơ thể. Ảnh AI

4. Phòng chấn thương tốt hơn điều trị

Trước khi chơi bóng cần khởi động kỹ, đặc biệt là các nhóm cơ chân, háng, gối và cổ chân; sau đó mới tăng dần cường độ. Người chơi nên lựa chọn giày phù hợp với mặt sân, kiểm tra sân trước khi thi đấu, uống đủ nước và tránh chơi khi đang quá mệt.

Một biện pháp có bằng chứng tốt là chương trình FIFA 11+, gồm các bài tập khởi động, sức mạnh, thăng bằng và kiểm soát vận động. Chương trình này được thiết kế chuyên biệt để giảm chấn thương trong bóng đá; FIFA ghi nhận chương trình có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ chấn thương khi được thực hiện đúng và thường xuyên.