Chọn tổ hợp, chọn đường dài

Phụ huynh và học sinh tham gia buổi tư vấn định hướng tại Trường THPT Chuyên Chu Văn An (Hà Nội). Ảnh: Phương Lan

Chọn đúng ngay từ lớp 10

Niềm vui trúng tuyển lớp 10 chưa kịp lắng xuống thì nhiều gia đình lại bắt đầu với những băn khoăn mới: nên chọn tổ hợp nào, học theo định hướng khoa học tự nhiên hay khoa học xã hội, có nên theo các lớp tăng cường ngoại ngữ hay chương trình định hướng quốc tế...

Những ngày qua, nhiều trường THPT tại Hà Nội đã tổ chức các buổi tư vấn nhập học nhằm giúp học sinh và phụ huynh hiểu rõ hơn về Chương trình giáo dục phổ thông 2018, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp.

Cuối tuần qua, Trường THPT Đỗ Mười tổ chức chương trình tư vấn và hướng dẫn nhập học năm học 2026 - 2027. Theo kế hoạch, trường tuyển 675 học sinh, tương ứng 15 lớp với nhiều mô hình đào tạo khác nhau. Ngoài các lớp đại trà, nhà trường còn mở các lớp định hướng quốc tế tiếng Anh và các lớp tăng cường tiếng Trung, Nhật, Hàn theo hai hướng khoa học tự nhiên hoặc khoa học xã hội.

Đối với các lớp đại trà, ngoài 8 môn học bắt buộc, học sinh sẽ lựa chọn 4 môn học trong 5 nhóm môn khác nhau, tương ứng với 3 chuyên đề học tập. Chẳng hạn, học sinh chọn nhóm Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học sẽ học các chuyên đề Toán, Vật lí và Hóa học; những học sinh lựa chọn nhóm Vật lý, Sinh học, Tin học, Mỹ thuật sẽ được học các chuyên đề Toán, Vật lý và Ngữ văn.

Theo đại diện Trường THPT Đỗ Mười, việc lựa chọn tổ hợp cần xuất phát từ năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp của học sinh, thay vì chạy theo xu hướng hay lựa chọn theo bạn bè.

Cùng ngày, Trường THPT Chuyên Chu Văn An cũng tổ chức chương trình tư vấn tuyển sinh dành cho khóa 119, niên khóa 2026-2029. Nhà trường giới thiệu chi tiết các tổ hợp môn học, chuyên đề học tập cũng như chương trình tiệm cận quốc tế, trong đó nhiều lớp được tăng cường ngoại ngữ thứ hai như tiếng Trung, tiếng Đức.

Cô Nguyễn Thị Nhiếp - Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Chu Văn An cho biết, việc xây dựng các tổ hợp môn học được nhà trường nghiên cứu rất kỹ trên cơ sở Chương trình giáo dục phổ thông 2018, phương thức tuyển sinh đại học và yêu cầu hồ sơ du học.

“Ba năm qua, tôi dành nhiều thời gian nghiên cứu chương trình mới, phương thức xét tuyển của các trường đại học cũng như yêu cầu đầu vào của các chương trình du học. Bậc THPT là giai đoạn rất quan trọng để định hướng nghề nghiệp cho học sinh, vì vậy việc lựa chọn môn học phải đảm bảo quyền lợi lâu dài cho các em” - cô Nhiếp chia sẻ.

Theo cô Nhiếp, cuối năm học vừa qua, nhà trường đã tiến hành khảo sát hiệu quả các tổ hợp môn đang triển khai và tiếp tục lắng nghe ý kiến từ phụ huynh, học sinh để có những điều chỉnh phù hợp nhất.

“Nhà trường cân đối rất kỹ để mỗi tổ hợp đều mang lại lợi thế cho học sinh. Không chỉ trang bị kiến thức, kỹ năng, chương trình còn tạo sự cân bằng với các môn nghệ thuật, giáo dục thể chất để các em không bị quá tải. Không có một mô hình nào phù hợp với tất cả, điều quan trọng là học sinh tìm được con đường phù hợp nhất với mình” - cô Nguyễn Thị Nhiếp nhấn mạnh.

Không nên chọn theo phong trào

Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, ngoài 8 môn học bắt buộc, học sinh được lựa chọn thêm các môn học phù hợp với định hướng cá nhân. Tuy nhiên, sự linh hoạt này cũng đặt ra không ít áp lực đối với học sinh và phụ huynh.

Thầy Lê Hồng Chung - Hiệu trưởng Trường THPT Yên Hòa cho biết, nhiều trường đại học hiện nay không chỉ xét điểm thi tốt nghiệp THPT mà còn sử dụng kết quả học tập từ 4-6 học kỳ của một số môn học liên quan để xét tuyển. Vì vậy, lựa chọn tổ hợp ngay từ lớp 10 là việc cần được cân nhắc kỹ lưỡng. “Nếu chọn sai tổ hợp, học sinh sẽ gặp khó khăn trong suốt ba năm THPT. Vì vậy, việc tư vấn định hướng ngay từ khi các em nhập học là rất cần thiết” - thầy Chung nói.

Theo thầy Lê Hồng Chung - Trường THPT Yên Hòa hiện xây dựng hai định hướng lớn là khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Dù học theo hướng nào, học sinh vẫn được trang bị những kiến thức nền tảng cần thiết để thích ứng với yêu cầu của thời đại mới.

Thực tế cho thấy, không ít phụ huynh vẫn có tâm lý lựa chọn theo “ngành hot”, theo số đông hoặc theo mong muốn của gia đình. Tuy nhiên, theo các nhà giáo, không có tổ hợp nào tốt hơn tổ hợp nào. Một lựa chọn đúng là lựa chọn phù hợp với năng lực, sở thích và mục tiêu của học sinh.

Việc chọn tổ hợp ở lớp 10 không quyết định cả cuộc đời, nhưng lại là bước đi quan trọng trên chặng đường dài phía trước. Bởi sau khi vượt qua kỳ thi vào lớp 10, điều quan trọng không chỉ là học ở ngôi trường nào, mà còn là học như thế nào để chuẩn bị tốt nhất cho tương lai.