Chống ngập đô thị: Giải pháp tổng thể, thích ứng lâu dài

Kiệt 127 đường Mẹ Suốt (phường Hòa Khánh) thường xuyên ngập sâu sau mỗi trận mưa lớn, gây khó khăn cho việc đi lại và sinh hoạt của người dân. Ảnh: HOÀI PHONG

Nhiều khu vực ngập úng được xử lý

Theo Sở Xây dựng, khu vực trung tâm trước đây có 16 tuyến và công trình thoát nước ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thoát nước đô thị, trải dài từ các tuyến ven biển đến các trục nội đô và hệ thống hồ điều tiết lớn.

Trên cơ sở quy hoạch chuyên ngành, UBND thành phố đã ban hành kế hoạch quản lý, phát triển hệ thống thoát nước khu vực trung tâm giai đoạn 2019 - 2025, bao gồm nhiều nhóm nhiệm vụ từ hoàn thiện cơ chế quản lý, đào tạo nhân lực đến đầu tư hạ tầng thu gom, trạm bơm và xử lý nước thải.

Riêng từ năm 2023 đến nay, thành phố đã triển khai 25 dự án thoát nước, chống ngập với tổng vốn gần 2.900 tỷ đồng. Giai đoạn 2023 - 2025, vốn đầu tư công bố trí cho lĩnh vực này đạt gần 1.200 tỷ đồng, thể hiện sự ưu tiên đối với hạ tầng thiết yếu.

Ông Nguyễn Hà Nam, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, dù đạt nhiều kết quả tích cực, hệ thống thoát nước hiện hữu vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển đô thị và gia tăng dân số cơ học. Nhiều khu vực vốn là ao hồ, vùng trũng tự nhiên bị san lấp, làm giảm khả năng trữ và tiêu thoát nước, trong khi các trận mưa lớn ngày càng cực đoan gây áp lực lớn lên toàn hệ thống.

“Sở đang tập trung rà soát, điều chỉnh quy hoạch cao độ nền và thoát nước, đồng thời đề xuất các giải pháp tổng thể theo lưu vực, thay vì xử lý cục bộ từng điểm ngập như trước đây”, ông Nam nhấn mạnh.

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ đầu tư hạ tầng, nạo vét hệ thống cống rãnh đến nâng cao hiệu quả vận hành các trạm bơm chống ngập, tình trạng ngập úng kéo dài tại nhiều khu vực đã được cải thiện rõ rệt.

Các khu vực thường xuyên ngập úng như cổng khu công nghiệp Hòa Khánh, nút giao Xuân Thủy – Trần Thủ Độ, khu vực Võ An Ninh... cơ bản không còn xảy ra ngập sâu như trước.

Nhiều khu vực khác cũng ghi nhận khả năng rút nước nhanh hơn sau mưa lớn, như khu vực Lê Duẩn, Bệnh viện Đà Nẵng (đường Hải Phòng), Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Văn Linh – Hàm Nghi, Điện Biên Phủ – Hà Huy Tập…

Ông Lê Văn Hào, người dân sống gần cổng Khu công nghiệp Hòa Khánh chia sẻ, trước đây mỗi khi mưa lớn, khu vực này thường xuyên rơi vào cảnh ngập sâu, công nhân phải lội nước đi làm, phương tiện chết máy xảy ra phổ biến.

“Từ khi hệ thống thoát nước được đầu tư, nâng cấp và duy tu thường xuyên, tình trạng ngập hầu như không còn. Mưa lớn chỉ đọng nước trong thời gian ngắn rồi rút nhanh, đi lại thuận lợi hơn rất nhiều”, ông Hào cho biết.

Trước đây, khu vực trước cổng Khu công nghiệp Hòa Khánh thường xuyên xảy ra ngập úng sau mưa lớn. Tình trạng này đã được xử lý dứt điểm nhờ đầu tư đồng bộ hạ tầng và hoàn thiện hệ thống thoát nước. Ảnh: HOÀI PHONG

Triển khai nhiều dự án cấp bách

Theo các ngành chức năng, trong điều kiện mưa lớn kết hợp triều cường, một số khu vực vẫn có thể xảy ra ngập cục bộ. Vì vậy, ngoài đầu tư hạ tầng, việc nâng cao năng lực dự báo, vận hành hệ thống và ý thức cộng đồng trong bảo vệ hệ thống thoát nước là yếu tố quan trọng.

Ông Hà Văn Thành, Giám đốc Công ty Thoát nước và Xử lý nước thải thành phố Đà Nẵng cho biết, trước áp lực mưa lớn gia tăng, cùng với việc khai thác tối đa năng lực hệ thống hiện có, thành phố cần đẩy nhanh tiến độ các dự án thoát nước để kịp phát huy hiệu quả trong mùa mưa.

Mới đây, UBND thành phố ban hành kế hoạch triển khai các giải pháp phòng, chống ngập úng tại khu vực đô thị trung tâm Đà Nẵng (cũ) và Tam Kỳ (cũ).

Theo đó, thành phố yêu cầu khẩn trương triển khai nhiều dự án cấp bách như nâng cấp các trạm bơm Ông Ích Khiêm, Thuận Phước, Đảo Xanh; xây dựng các tuyến cống thoát nước từ kênh Phú Lộc ra đường Nguyễn Tất Thành, từ hồ Xuân Hòa A ra vịnh Đà Nẵng. Đồng thời đẩy nhanh cải tạo, nạo vét các hồ điều tiết lớn như Công viên Thanh Niên, Nguyễn Phước Tần, Hòa Xuân, Phần Lăng, Phước Lý; hoàn thiện cửa phai điều tiết khu vực sân bay; triển khai tuyến thoát nước ngầm Trưng Nữ Vương, tuyến cống Khe Cạn, cải tạo kênh B14 và hệ thống hồ Bàu Gia.

Sở Xây dựng được giao chủ trì điều chỉnh quy hoạch cao độ nền và hệ thống thoát nước, rút ngắn thời gian thẩm định dự án; các sở, ngành liên quan đảm bảo nguồn vốn, hoàn thiện hệ thống quan trắc và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý. Chính quyền cấp cơ sở chịu trách nhiệm trực tiếp về giải phóng mặt bằng, duy tu hệ thống, xử lý tình trạng che lấp cửa thu nước và tăng cường tuyên truyền người dân cùng tham gia phòng, chống ngập.

Theo định hướng của thành phố, công tác chống ngập sẽ chuyển từ xử lý cục bộ sang chiến lược tổng thể, kết hợp giữa hạ tầng kỹ thuật và giải pháp tự nhiên như tăng cường hồ điều tiết, mở rộng không gian trữ nước, hạn chế bê tông hóa và ứng dụng công nghệ giám sát thông minh. Với quyết tâm cao và các giải pháp đồng bộ, Đà Nẵng đang từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước hiện đại, hướng đến mục tiêu xây dựng đô thị an toàn, bền vững, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu trong giai đoạn mới.

HOÀI PHONG