Chống ngập đô thị: Hiệu quả nhìn từ thực tiễn

Nước tại khu dân cư Đồng Lễ, phường Hạc Thành đang rút nhanh sau mưa lớn. Ảnh: Hồng Tư

Sáng 9/11, tại phường Hạc Thành, sau trận mưa lớn kéo dài từ đêm hôm trước, một số tuyến đường như Lê Quý Đôn, Hàn Thuyên, Trần Phú vẫn xảy ra ngập cục bộ. Khoảng 7h30, nước trên đường Lê Quý Đôn có thời điểm dâng khoảng 15cm, gây khó khăn cho việc đi lại; một số khu vực gần cổng trường ùn ứ do trùng giờ cao điểm. Tuy nhiên, khoảng 20 phút sau, phần lớn nước đã rút, giao thông dần trở lại bình thường. Đáng chú ý, tại đường Dương Đình Nghệ và khu vực Dốc Ga - những nơi trước đây thường xuyên ngập úng - đợt mưa này không ghi nhận tình trạng ngập như trước. Đây là những khu vực đã được nạo vét, khơi thông cửa thu và cống rãnh.

Tại tổ dân phố Đồng Lễ, phường Hạc Thành, nơi có 1.026 hộ dân, hiệu quả còn thể hiện qua thời gian rút nước sau mưa. Trước đây, mưa lớn thường khiến nước tràn vào khu dân cư, ảnh hưởng đến phần lớn các hộ và kéo dài nhiều giờ. Sau khi hệ thống cống, kênh mương được nạo vét, khơi thông, nước rút nhanh hơn. Ông Đỗ Văn Dũng, tổ trưởng tổ dân phố Đồng Lễ, cho biết: “So với trước đây, khả năng tiêu thoát nước đã có chuyển biến tích cực. Với lượng mưa như đợt này, trước kia phải mất khoảng 4 tiếng nước mới rút hết, nhiều đoạn đường vẫn còn ngập. Hiện nay, thời gian tiêu thoát cơ bản chỉ còn khoảng 2 tiếng, giảm một nửa so với trước”.

Những chuyển biến tại Hạc Thành gắn với quá trình rà soát, xử lý các điểm ngập theo chỉ đạo của tỉnh. Ngày 18/9/2026, trước tình trạng ngập cục bộ tái diễn tại nhiều khu vực đô thị, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Công văn số 19816 về giải quyết tình trạng ngập nước tại khu vực đô thị. Theo đó, Sở Xây dựng phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các phường, xã rà soát nguyên nhân, xác định những vị trí thường xuyên ngập úng để triển khai biện pháp khắc phục.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm duy tu, nạo vét, khơi thông dòng chảy; vệ sinh cống rãnh, hố ga, cửa thu, cửa xả; thu gom bùn đất, rác thải và xử lý vị trí ách tắc. Các địa phương phối hợp với đơn vị quản lý hạ tầng kiểm tra thực tế, làm rõ nguyên nhân gây ngập tại từng khu vực. Qua đó, việc xử lý không dừng ở các điểm tắc nghẽn cục bộ mà hướng đến khả năng kết nối, tiêu thoát của toàn hệ thống.

Tại phường Đông Quang, địa phương tập trung nạo vét kênh mương, cống thoát nước, sửa chữa hố ga, cửa thu; đồng thời phối hợp với Công ty TNHH MTV Sông Chu khơi thông sông Nhà Lê và kênh Ê Trường Tuế, xử lý bèo, rau muống, rác thải và các vật cản. Những biện pháp này góp phần cải thiện dòng chảy trên địa bàn. Ông Nguyễn Hữu Sáng, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Quang, cho biết: “Địa phương tập trung rà soát, nạo vét hệ thống kênh mương, cống thoát nước, khơi thông các tuyến tiêu chính; đồng thời phối hợp với Công ty TNHH MTV Sông Chu xử lý bèo, rau muống và vật cản trên sông Nhà Lê, kênh Ê Trường Tuế. Qua đó, dòng chảy được thông suốt hơn, khả năng tiêu thoát nước tại các khu dân cư từng bước được cải thiện. Đặc biệt, tại khu đô thị An Hoạch, nơi trước đây thường xuyên xảy ra ngập úng, trong đợt mưa vừa qua nước đã rút nhanh hơn rõ rệt”.

Dù vậy, tình trạng ngập úng vẫn chưa được khắc phục triệt để tại một số khu vực như Tân Sơn (phường Hạc Thành), ngõ 70 đường Trịnh Kiểm (phường Quảng Phú). Qua kiểm tra thực tế sáng 9/11, lãnh đạo Sở Xây dựng đã chỉ đạo triển khai các giải pháp xử lý trước mắt. Trong đó, tại Tân Sơn, yêu cầu thử nghiệm vận hành máy bơm dã chiến để hỗ trợ tiêu nước ra sông Nhà Lê; tại ngõ 70 đường Trịnh Kiểm, tập trung kiểm tra hệ thống cống dọc tuyến, rà soát các vị trí bồi lắng, ách tắc hoặc kết nối chưa phù hợp để kịp thời khơi thông, khắc phục. Về lâu dài, Sở Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát tổng thể hệ thống thoát nước đô thị, đánh giá năng lực tiêu thoát từng khu vực, xác định nguyên nhân gây ngập để đề xuất phương án cải tạo, nâng cấp. Trong đó, chú trọng kết nối đồng bộ giữa các tuyến cống, kênh mương và trục tiêu chính, bảo đảm dòng chảy thông suốt.

Thực tiễn đợt mưa vừa qua cho thấy, việc xác định đúng điểm nghẽn và triển khai giải pháp phù hợp đã tạo chuyển biến tích cực tại một số khu vực. Đây cũng là cơ sở để các ngành, địa phương tiếp tục hoàn thiện hệ thống thoát nước theo hướng đồng bộ, liên thông, gắn với công tác quản lý, vận hành và duy tu thường xuyên, từng bước nâng cao khả năng tiêu thoát nước, giảm thiểu ngập úng tại các đô thị.