Chủ động các giải pháp chống hạn, bảo vệ cây ăn quả

Người dân xã Minh Sơn bọc ổi để tránh sâu bệnh.

Tại các vùng trồng cây ăn quả có diện tích lớn ở các xã Vân Du, Ngọc Trạo, Sao Vàng, Xuân Bình... nhiều hộ dân đã đầu tư hệ thống tưới hiện đại, tận dụng nguồn nước dự trữ và áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp để duy trì độ ẩm cho vườn cây. Ông Nguyễn Đình Long, xã Vân Du, cho biết: “Do có kinh nghiệm nhiều năm trồng cây ăn quả nên ngay từ khi mở rộng quy mô trang trại, tôi đã mua máy bơm công suất lớn với đường ống dài để những ngày nắng nóng chủ động đưa nước đến từng khu vực trồng; tưới cây vào sáng sớm hoặc chiều muộn nhằm hạn chế thất thoát nước do bốc hơi. Bên cạnh đó, tôi cũng lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt để nước thấm trực tiếp vào rễ, tránh tình trạng tưới quá nhiều gây ngập úng hoặc rửa trôi chất dinh dưỡng; có thể chia nhỏ thời gian tưới trong ngày thay vì tưới đẫm một lần, nhất là trong các đợt khô hạn hoặc nắng nóng cao điểm". Cũng theo ông Long, đối với cam, hiện đang trong giai đoạn nuôi quả, nếu nắng nóng kéo dài mà không được cung cấp đủ độ ẩm sẽ dễ rụng quả non, giảm khả năng tích lũy dinh dưỡng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cuối vụ.

Nhiều năm gần đây, tại nhiều trang trại trồng cây ăn quả, người dân đã từng bước chuyển đổi từ phương pháp tưới thủ công sang các hình thức tưới tiết kiệm như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa cục bộ hoặc tưới tự động... Đây là phương pháp tưới hiệu quả trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp. So với phương pháp tưới tràn truyền thống, hệ thống tưới nhỏ giọt có thể tiết kiệm từ 30 - 50% lượng nước, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón thông qua việc kết hợp tưới, hạn chế rửa trôi dinh dưỡng và tiết kiệm chi phí sản xuất.

Không chỉ đầu tư hệ thống tưới, để chủ động chống nóng cho cây ăn quả, nhiều hộ dân còn tận dụng cỏ khô, rơm rạ, lá cây, bạt nilon... để phủ gốc, giúp hạn chế bốc hơi nước, giữ ẩm cho đất và ổn định nhiệt độ vùng rễ. Ông Đỗ Xuân Sơn, xã Thọ Xuân, cho biết: “Để ứng phó với nắng nóng, tôi duy trì lịch tưới đều đặn hai lần mỗi ngày. Đồng thời, sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh nhằm tăng sức đề kháng cho cây. Việc cân đối dinh dưỡng giúp cây sinh trưởng ổn định, hạn chế hiện tượng rụng quả sinh lý khi thời tiết khắc nghiệt. Bên cạnh đó, thường xuyên làm sạch cỏ quanh gốc nhằm hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng và nước”. Cùng với đó, một số hộ còn áp dụng kỹ thuật tỉa cành hợp lý để giảm sự cạnh tranh dinh dưỡng trong tán cây, tạo độ thông thoáng, giúp cây tập trung nuôi quả. Nhiều hộ dân cũng thực hiện bọc quả sớm hơn so với các năm trước bằng túi chuyên dụng để bảo đảm chất lượng sản phẩm cuối vụ.

Với thời tiết nắng, nóng xen kẽ mưa giông sẽ tạo điều kiện cho nhiều loại sâu bệnh. Vì vậy, người dân cần thường xuyên kiểm tra cây trồng để phát hiện sớm các đối tượng gây hại; nhất là các hiện tượng lá héo rũ vào buổi trưa, quả non rụng nhiều, quả bị rám, cháy nắng... Đồng thời, gia cố hệ thống chống đỡ đối với những cây nhiều quả, hạn chế gẫy đổ khi xảy ra mưa giông sau nắng nóng; người dân cần thường xuyên cập nhập thông tin dự báo thời tiết để có các phương án chăm sóc phù hợp.

Theo dự báo, tình trạng nắng nóng còn có thể tiếp diễn trong thời gian tới. Vì vậy, việc chủ động các giải pháp chống hạn không chỉ giúp bảo vệ cây ăn quả trước mắt mà còn góp phần nâng cao khả năng thích ứng trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu; hạn chế thiệt hại và đảm bảo năng suất, chất lượng quả.