Chủ động định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội ở từng địa bàn cơ sở

Cấp ủy Chi bộ thôn Địch Lộng, xã Gia Trấn quán triệt Quy định 207-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về những điều đảng viên không được làm tại cuộc sinh hoạt chi bộ định kỳ. Ảnh: Hồng Giang

Định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội trong phổ biến chủ trương, chính sách

Thời gian gần đây, việc học tập, quán triệt, thực hiện nghị quyết, chỉ thị, quy định, kết luận…của Đảng, Nhà nước đã có sự đổi mới mạnh mẽ. Công tác tuyên truyền, phổ biến, quán triệt, học tập…được triển khai sớm hơn, đồng bộ hơn với tinh thần tích cực, khẩn trương đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vào thực tế đời sống. Tuy nhiên, sau các hội nghị (trực tiếp kết hợp trực tuyến) của trung ương, của tỉnh, mỗi cấp ủy cơ sở cần tiếp tục chủ động áp dụng những hình thức, phương pháp phổ biến phù hợp với điều kiện cũng như nhiệm vụ chính trị trọng tâm của địa phương, đơn vị mình. Đặc biệt, ở phần cập nhật, định hướng thông tin, tư tưởng, dư luận…(trong sinh hoạt chi bộ hằng tháng), hoặc sinh hoạt chuyên đề (hằng quý), các nội dung trọng tâm, cốt lõi của những chủ trương, chính sách lớn cần tiếp tục được phổ biến, phân tích, nhấn mạnh… bằng hình thức, cách thức phù hợp, hiệu quả.

Thực tế thời gian qua, một số địa phương, đơn vị cơ sở, cấp ủy, tổ chức đảng chưa thực sự quan tâm, chú trọng đến vấn đề này. Bởi thế, nhiều chủ trương, chính sách rất đúng, trúng với yêu cầu thực tế đời sống, đề cập đến những vấn đề lớn, liên quan trực tiếp đến đời sống số đông người dân nhưng chưa được chú trọng phổ biến, lan tỏa sâu rộng, đồng bộ, dẫn đến chưa thu hút mạnh mẽ sự chú ý, chưa thực sự “chạm” đến nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhân dân. Và cũng chính bởi thế nên hiệu ứng lan tỏa cũng như mục đích, yêu cầu định hướng dẫn dắt nhận thức xã hội trong phổ biến chủ trương, chính sách vẫn chưa đạt được hiệu quả mong muốn.
Vẫn có một bộ phận cán bộ, đảng viên, người dân nhận thức chưa đầy đủ, hiểu chưa đúng, chưa sâu sắc về quyết tâm chính trị cũng như những nội dung cốt lõi của một số chủ trương, chính sách mới. Thực tế này, đòi hỏi công tác tư tưởng ở mỗi địa bàn cơ sở phải có những giải pháp phù hợp, hiệu quả để tạo sự đồng thuận, từ đó có thể dẫn dắt, hướng lái nhận thức xã hội theo chiều hướng tích cực, biến nhận thức đúng thành niềm tin vững chắc và hành động tích cực trong thực hiện chủ trương, chính sách. Và ở một mức độ cao hơn là huy động được trách nhiệm, trí tuệ của cán bộ, đảng viên, nhân dân trong việc tham gia đóng góp ý kiến, tham gia giám sát, phản biện xã hội trong quá trình thực hiện chủ trương, chính sách.

Định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội trước những thông tin, xu hướng sai lệch

Để có thể định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội, công tác tư tưởng ở mỗi địa phương, đơn vị cơ sở phải thực sự “đi trước một bước”, dự báo chính xác tình hình, đưa ra những định hướng, khuyến cáo, khuyến nghị phù hợp, qua đó làm tốt việc chuẩn bị tâm thế, tâm lý xã hội, giúp số đông cán bộ, đảng viên, nhân dân không bị động, bất ngờ, hoặc lúng túng, hoang mang, thậm chí mắc sai lầm trước những thông tin sai trái, những trào lưu, xu hướng lệch chuẩn. Cùng với đó, mỗi cấp ủy, tổ chức đảng ở cơ sở cần nhạy bén, sâu sát, luôn “đồng hành” trong cập nhật thông tin, phân tích đúng, sai, phải, trái, giúp cán bộ, đảng viên, nhân dân nhận diện chính xác bản chất cũng như âm mưu, thủ đoạn và tác hại khôn lường mà những thông tin sai trái, quan điểm thù địch, những xu thế lệch chuẩn gây ra. Thay vì thụ động phản ứng, đối phó, hoặc tăng cường kiểm soát, ngăn chặn, xử lý…theo kiểu “chạy theo” sự vụ, sự việc, mỗi cấp ủy, tổ chức đảng ở cơ sở cần thường xuyên duy trì tinh thần chủ động, tích cực cung cấp những thông tin chính thống, xác thực, có tính định hướng cao; đồng thời trang bị những kiến thức cơ bản, nâng cao sự hiểu biết và trình độ nhận thức, từ đó giúp cán bộ, đảng viên, nhân dân củng cố niềm tin, có tư tưởng, tâm thế vững vàng, sự tỉnh táo và khả năng nhận diện, phân biệt trước những thông tin xấu độc, sai trái, thù địch. Quan tâm chú trọng thực hiện tốt nhiệm vụ, giải pháp này chính là góp phần thực hiện tốt vai trò định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội ngay từ mỗi địa bàn cơ sở.

Định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội từ những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống

Trong bối cảnh mới, khi mà những tiến bộ về ứng dụng công nghệ thông tin, truyền thông bùng nổ trên hầu khắp các lĩnh vực đời sống, để có thể định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội chắc chắn không thể cứ “đơn phương” áp dụng phương thức quản lý hành chính khô cứng, máy móc hoặc thông tin, tuyên truyền một chiều mà phải chú trọng khai thác, phát huy một nguồn lực sức mạnh “mềm” bắt nguồn từ gốc rễ truyền thống. Đó là nguồn lực sức mạnh từ sự hiểu biết đầy đủ, chuẩn xác, có hệ thống về những giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống đấu tranh cách mạng của dân tộc, của quê hương, đất nước. Đây chính là nền tảng quan trọng để tạo nên thế trận vững chắc về tư tưởng trước tác động tiêu cực của những luồng thông tin độc hại, thù địch, nhất là trên môi trường mạng.

Mới đây, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành Kế hoạch 339 (ngày 2/10/2026) triển khai thực hiện Chương trình “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến; giáo dục truyền thống gắn với di sản văn hóa địa phương cho học sinh, học viên, sinh viên giai đoạn 2026 - 2030”. Theo kế hoạch, hằng năm, 100% học sinh, sinh viên được tham gia các hoạt động tuyên truyền, học tập nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng, truyền thống cách mạng, lý tưởng sống, trách nhiệm công dân. Cũng theo kế hoạch của UBND tỉnh, hoạt động giáo dục truyền thống được lồng ghép mạnh mẽ trong các sự kiện lớn (kỷ niệm: Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Tháng Thanh niên, các hành trình “về nguồn”…do Tỉnh đoàn và Bảo tàng Ninh Bình chủ trì.

Các giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống đấu tranh cách mạng vốn là nguồn nội lực nội sinh tiềm tàng, mạnh mẽ. Và khi nhận thức xã hội được định hướng, dẫn dắt bởi những giá trị nền tảng, cốt lõi này thì chắc chắn sẽ có sự nhân lên đáng kể trong mỗi cán bộ, đảng viên, nhân dân, nhất là thế hệ trẻ lòng yêu nước, tinh thần tự tin, tự chủ, tự cường, tự hào dân tộc, khát vọng cống hiến xây dựng quê hương, đất nước phồn vinh, hạnh phúc; đồng thời, nâng cao sức “đề kháng” trước những thông tin, quan điểm sai trái, những âm mưu, thủ đoạn thù địch, chống phá.

Định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội từ hiệu quả giải quyết công việc

Định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội bằng chính sự chuyên nghiệp và hiệu quả giải quyết công việc tại cơ sở là một trong những tư duy, giải pháp rất mới đề cập trong Nghị quyết 25-NQ/TW. Theo đó, thay vì chú trọng khẩu hiệu, biểu ngữ tuyên truyền chủ quan, một chiều, cấp ủy, chính quyền cơ sở cần tập trung định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội bằng phong cách sâu sát, nắm chắc địa bàn, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của cán bộ, đảng viên, nhân dân; bằng tác phong quyết liệt, khẩn trương, “rõ người, rõ việc, rõ kết quả thực hiện”, lấy niềm tin, sự hài lòng của nhân dân làm thước đo. Đồng thời, thực hiện triệt để tinh thần “nói đi đôi với làm” và phương châm, “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, qua đó, những lợi ích thiết thực mà số đông cán bộ, đảng viên, nhân dân được thụ hưởng sẽ là thực tế giàu sức thuyết phục để hóa giải những hoài nghi, băn khoăn, vướng mắc, định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội phát triển theo chiếu hướng tích cực. Nền tảng tư tưởng của cán bộ, đảng viên, nhân dân vì thế cũng sẽ được củng cố ngày càng vững chắc ngay từ gốc rễ, dòng chảy dư luận cũng như sự đồng thuận về nhận thức và hành động của cộng đồng xã hội cũng sẽ hướng lái phục vụ trực tiếp cho những nhiệm vụ chính trị trọng tâm ngay từ mỗi địa bàn cơ sở.

Đặc biệt, để có thể chủ động định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội, cấp ủy, chính quyền cơ sở cần sớm nắm bắt chính xác những vấn đề nổi cộm, khó khăn, vướng mắc phát sinh cũng như tâm tư, nguyện vọng chính đáng, hợp pháp của người dân. Cùng đó, phân tích đúng bản chất vấn đề, đưa ra những căn cứ pháp lý rõ ràng, chắc chắn, những minh chứng từ thực tiễn giàu sức thuyết phục…trong các kỳ tiếp dân, các hội nghị đối thoại với nhân dân.

Đa dạng hóa cơ cấu gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên

Để nâng cao khả năng thuyết phục, định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội, trước hết mỗi cấp ủy, tổ chức đảng phải đổi mới và cải thiện mạnh mẽ chất lượng, hiệu quả hoạt động tuyên truyền miệng, trong đó vấn đề cốt lõi là phải tăng cường số lượng, đa dạng hóa cơ cấu gắn với nâng cao trình độ, năng lực đội ngũ báo cáo viên.

Về vấn đề tăng cường lực lượng, đa dạng hóa cơ cấu đội ngũ báo cáo viên, Nghị quyết 25-NQ/TW xác định mục tiêu đến năm 2030: Ngoài số lượng 4000- 6000 cán bộ tuyên giáo nòng cốt được đào tạo chuyên sâu, toàn Đảng phấn đấu xây dựng mạng lưới 25.000 30.000 người có uy tín tham gia trực tiếp vào công tác tư tưởng; 100% đơn vị cấp xã có lực lượng làm công tác tư tưởng hoạt động thường xuyên tại từng địa bàn dân cư, kết nối hệ thống thông tin nguồn và có cán bộ chuyên trách.

Để tăng cường số lượng, đa dạng hóa cơ cấu đội ngũ báo cáo viên, ngoài những cán bộ lãnh đạo, quản lý (vốn nắm vững chủ trương, chính sách, thông tin vĩ mô…), cấp ủy, tổ chức đảng cơ sở cần hướng đến những chuyên gia (có khả năng cung cấp thông tin chuyên sâu, phân tích thông tin khách quan, chuyên nghiệp) và đội ngũ cán bộ cơ sở giàu kinh nghiệm (có lợi thế nắm chắc tình hình thực tế, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân). Kinh nghiệm thực tiễn từ ngành giáo dục về thực hiện chủ trương mời: chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên…tham gia giảng dạy là kinh nghiệm hay mà cấp ủy, tổ chức đảng ở cơ sở cần tham khảo, nghiên cứu, áp dụng cho phù hợp với thực tế địa phương, đơn vị mình.

***

Chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang định hướng, dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên, nhân dân, tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng cống hiến cho sự phát triển của quê hương, đất nước ngay từ địa bàn cơ sở là giải pháp hết sức quan trọng, cần được quán triệt sâu sắc và tiến hành bài bản, đồng bộ từ mỗi địa phương, đơn vị, qua đó góp phần để công tác tư tưởng của Đảng được thực hiện đúng với phương châm "đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện, đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin".