Chủ động định vị và nâng cao năng lực nội tại trong mạng lưới sản xuất toàn cầu

Chiều 28/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã dự và phát biểu định hướng Phiên tham luận và đối thoại chuyên sâu về khung hợp tác trong kỷ nguyên mới trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 (AEF 2026).

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu. Ảnh: CP

Ba xu hướng cần cùng làm rõ nội hàm

Phát biểu định hướng, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng gợi mở ba xu hướng cần cùng làm rõ nội hàm. Một là chuyển đổi kép: Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang đan xen, định hình lại cách thức sản xuất, tiêu chuẩn thị trường và lợi thế cạnh tranh. Hai là sự dịch chuyển của các cực tăng trưởng về châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh, không chỉ về quy mô thị trường mà còn về các trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và không gian hợp tác Nam–Nam. Ba là tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng đa dạng hóa, vừa hiệu quả vừa an toàn.

Tác động của các xu hướng này là hai chiều. Với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, đó là cơ hội tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường mới; đồng thời là sức ép về năng lực hấp thụ công nghệ, chất lượng nhân lực và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn mới. Cơ hội chỉ trở thành tăng trưởng khi mỗi quốc gia đủ năng lực để dẫn dắt và nắm bắt.

"Trước bối cảnh chuyển dịch sâu sắc đó, bài toán đặt ra cho mỗi quốc gia không còn là thích ứng thụ động hay đứng bên ngoài quan sát, mà là chủ động định vị và nâng cao năng lực nội tại trong mạng lưới sản xuất toàn cầu", Phó Thủ tướng nêu rõ.

Toàn cảnh Diễn đàn - Ảnh: CP

Đối với Việt Nam, yêu cầu cấp thiết hiện nay không chỉ dừng lại ở việc kết nối và đưa nền kinh tế tham gia vào các chuỗi giá trị sẵn có hay đang hình thành, mà quan trọng hơn là phải tạo dựng môi trường, cơ chế và năng lực để Việt Nam cùng các đối tác quốc tế tham gia sâu hơn, trực tiếp hơn vào quá trình sáng tạo và kiến tạo giá trị trong những chuỗi giá trị mới.

"Vậy các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, cần làm gì để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng?", Phó Thủ tướng đặt vấn đề và gợi mở bốn hướng: Xây dựng năng lực nội sinh về nhân lực, công nghệ và quản trị; hoàn thiện thể chế ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và có không gian thử nghiệm cho cái mới; tăng cường kết nối, hợp tác đa phương, khu vực và Nam–Nam; và huy động hiệu quả vốn, tài chính xanh và công nghệ, gắn với liên kết doanh nghiệp trong nước và nâng cấp chuỗi giá trị.

Phó Thủ tướng gợi mở bốn hướng để các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, cần làm để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng - Ảnh: CP

Các quốc gia và đối tác cần hành động gì để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng?

Phiên làm việc chiều nay gắn trực tiếp với bốn trụ cột của Diễn đàn: Vai trò của siêu đô thị; công nghệ đột phá và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các mô hình hợp tác trong kỷ nguyên mới; và vai trò của khu vực tư nhân.

Với tinh thần đó, phiên làm việc buổi chiều hôm nay sẽ được tổ chức thành hai phần gắn kết chặt chẽ với nhau. Phần thứ nhất là phần tham luận chuyên sâu, nơi các chuyên gia, đại diện các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp sẽ chia sẻ về các xu hướng phát triển của kinh tế thế giới và tầm nhìn trong các lĩnh vực thị trường tài chính, hạ tầng thông minh, trí tuệ nhân tạo, không gian mạng, cùng khung quản trị và hành lang kinh tế cho các cực tăng trưởng mới.

Phần thứ hai là Phiên đối thoại chuyên sâu về khung hợp tác, với sự tham gia của đại diện các quốc gia, nơi các đại biểu sẽ cùng nhau trao đổi về những chính sách, giải pháp và sáng kiến hợp tác mới, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy hợp tác, đồng thời điều phối hiệu quả các nguồn lực quốc tế trong bối cảnh tái cấu trúc kinh tế khu vực và toàn cầu.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Chúng ta không chỉ đến đây để cùng đối thoại, mà quan trọng hơn, chúng ta đến đây để cùng nhau hướng đến tầm nhìn hành động chung - Ảnh: CP

Để thảo luận có trọng tâm, Phó Thủ tướng gợi mở ba câu hỏi chung. Một, những xu hướng nào đang định hình lại dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng? Hai, những xu hướng đó tác động thế nào đến các nước đang phát triển; đâu là cơ hội cần nắm bắt, đâu là rủi ro cần phòng ngừa? Ba, các quốc gia và đối tác cần hành động gì để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng?

Phiên chiều được kỳ vọng sẽ trở thành bệ phóng để chuyển hóa những định hướng và tầm nhìn từ buổi sáng thành khuôn khổ hành động rõ ràng hơn. Bằng việc đi sâu vào từng chủ đề trọng tâm, thảo luận sẽ tập trung khai thác các mô hình liên kết mới, từ cơ chế chia sẻ nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo cho đến việc xây dựng các hành lang hợp tác...