Chủ động khai thác nguồn thu, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2026

Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt trên 87% dự toán. (Trong ảnh: Dây chuyền sản xuất giày xuất khẩu của Công ty TNHH Ever great, Cụm công nghiệp Gia Vân).

Năm 2026, tỉnh được giao dự toán thu ngân sách nhà nước ở mức cao. Đây không chỉ là nhiệm vụ tài chính đơn thuần mà còn là cơ sở để bảo đảm nguồn lực thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư kết cấu hạ tầng và các chính sách an sinh trên địa bàn.

Theo báo cáo của Sở Tài chính, đến hết ngày 31/5/2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt trên 30.338 tỷ đồng, bằng 43,3% dự toán Trung ương giao và 37,8% dự toán HĐND tỉnh giao.

Trong cơ cấu thu, thu nội địa (không bao gồm tiền sử dụng đất và xổ số kiến thiết) đạt hơn 20.129 tỷ đồng, bằng 61,7% dự toán năm. Thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 2.658 tỷ đồng, bằng 52,1% dự toán; thu từ hoạt động xổ số kiến thiết đạt gần 73 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý là nhiều khoản thu sản xuất, kinh doanh vẫn duy trì được đà tăng trưởng khá. Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt trên 87% dự toán; khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt hơn 74%; thuế thu nhập cá nhân đạt gần 58%; các khoản phí, lệ phí đạt trên 52%; thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, khu vực biển đạt hơn 72% dự toán năm.

Theo đánh giá của Sở Tài chính: Kết quả thu ngân sách 5 tháng đầu năm cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tiếp tục duy trì sự ổn định, đặc biệt tại các doanh nghiệp công nghiệp, doanh nghiệp xuất khẩu và khu vực kinh tế tư nhân. Đây là những nguồn thu có tính bền vững, phản ánh trực tiếp "sức khỏe" của nền kinh tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, áp lực đối với nhiệm vụ thu ngân sách vẫn còn rất lớn khi một số khoản thu quan trọng chưa đạt tiến độ đề ra. Trong đó, thu tiền sử dụng đất mới đạt 7.473 tỷ đồng, bằng 23,2% dự toán Trung ương giao và 17,6% dự toán HĐND tỉnh giao. Thu tiền thuê đất, thuê mặt nước mới đạt gần 10% dự toán; thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đạt hơn 25%; thuế bảo vệ môi trường đạt khoảng 35% dự toán…

Theo phân tích của các cơ quan chuyên môn, nguồn thu từ đất vẫn đang giữ vai trò quan trọng trong cân đối ngân sách địa phương. Vì vậy, việc tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, quy hoạch, thủ tục đầu tư và đấu giá quyền sử dụng đất sẽ có ý nghĩa quyết định đối với kết quả thu ngân sách những tháng cuối năm.

Trên cơ sở kết quả thực hiện dự toán thu ngân sách 5 tháng đầu năm và đánh giá triển vọng tăng trưởng kinh tế của tỉnh, Sở Tài chính dự báo tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn năm 2026 có thể đạt khoảng 75.891 tỷ đồng, bằng 108,3% dự toán Trung ương giao.

Trong đó, thu nội địa không bao gồm tiền sử dụng đất và xổ số kiến thiết ước đạt 38.444 tỷ đồng, vượt gần 18% dự toán; thu từ hoạt động xổ số kiến thiết đạt khoảng 142 tỷ đồng; thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt khoảng 5.100 tỷ đồng, hoàn thành dự toán năm.

Để đạt mục tiêu này, ngành tài chính xác định cần triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thu ngay từ giữa năm, không để dồn áp lực vào những tháng cuối năm. Đồng chí Đặng Thái Sơn, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết: Trọng tâm trước mắt là tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và UBND tỉnh; bám sát các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội để tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ thu ngân sách, quyết tâm hoàn thành và phấn đấu vượt dự toán được giao.

Các ngành chức năng tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách; mở rộng cơ sở thu; quản lý chặt các nguồn thu phát sinh; chống thất thu thuế, đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, dịch vụ ăn uống, bán lẻ và các hoạt động kinh doanh có rủi ro cao về thuế. Một trong những nhiệm vụ được đặt ra là đôn đốc thu hồi nợ thuế, xử lý kịp thời các khoản tạm thu, tạm giữ; tập trung thu các khoản thuế đã kê khai nhưng chậm nộp và các khoản truy thu theo kết luận của cơ quan thanh tra, kiểm toán.

Song song với công tác quản lý thu, việc nuôi dưỡng và mở rộng nguồn thu được xác định là giải pháp mang tính căn cơ, lâu dài. Tỉnh tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến, thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp theo quy hoạch; hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án; đôn đốc các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa dự án vào hoạt động để tạo nguồn thu mới cho ngân sách.

Tập trung thực hiện Đề án phát triển khu kinh tế, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp theo hướng công nghiệp xanh; nâng cao tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp hiện có; phát huy vai trò động lực tăng trưởng của Khu công nghệ cao Hà Nam trong thời gian tới. Bên cạnh công nghiệp, lĩnh vực du lịch tiếp tục được kỳ vọng trở thành nguồn đóng góp quan trọng cho ngân sách. Việc thu hút các nhà đầu tư chiến lược, phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao giá trị chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách sẽ góp phần mở rộng nguồn thu từ dịch vụ, thương mại và các ngành kinh tế liên quan.

Trong bối cảnh nhu cầu chi đầu tư phát triển ngày càng lớn, việc hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026 không chỉ mang ý nghĩa bảo đảm cân đối thu - chi trước mắt mà còn tạo nền tảng để tỉnh thực hiện mục tiêu cân đối ngân sách trong những năm tiếp theo.

Với sự vào cuộc của các ngành, địa phương cùng việc triển khai quyết liệt các giải pháp quản lý và khai thác nguồn thu, tỉnh đang hướng tới mục tiêu hoàn thành cao nhất dự toán thu ngân sách được giao, tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.