Chủ động ngăn ngừa vi phạm trong lĩnh vực hải quan

Chủ động kiểm soát, xử lý vi phạm

Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh và Thái Nguyên có 7.125 doanh nghiệp làm thủ tục hải quan tại Chi cục Hải quan khu vực V, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 137,7 tỷ USD.

Hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh không chỉ tạo động lực phát triển kinh tế mà còn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Chi cục Hải quan khu vực V làm việc với các công ty thuộc Tập đoàn Samsung tại Việt Nam để lắng nghe và hỗ trợ tháo gỡ những vướng mắc của đơn vị.

Từ đầu năm đến nay, Chi cục Hải quan khu vực V phát hiện, xử lý hơn 600 vụ vi phạm, tổng số tiền xử phạt hơn 8,2 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu là: Khai báo không đúng thời hạn; khai sai tên hàng, mã số, trị giá hải quan, thuế suất; vi phạm quy định về quản lý nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, chế độ báo cáo quyết toán, lưu giữ hàng hóa và quản lý sau thông quan.

Để đạt được kết quả đó, trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm tra, giám sát phù hợp với đặc điểm địa bàn. Qua đó, nhiều hành vi vi phạm được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp.

Bên cạnh xử lý vi phạm, Chi cục tiếp tục triển khai các kế hoạch kiểm soát hóa chất, tiền chất, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Công tác tuần tra, thu thập thông tin, nắm tình hình địa bàn được tăng cường nhằm chủ động phát hiện, ngăn chặn vi phạm từ sớm.

Đặc biệt, thực hiện Công điện số 38 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ngày 22/5/2026, Hải quan Bắc Ninh phối hợp với Đội Kiểm soát hải quan kiểm tra lô hàng nhập khẩu gồm 264 ổ cứng mang nhãn hiệu Seagate, trị giá khai báo hơn 3,5 tỷ đồng. Qua đối chiếu hồ sơ, dữ liệu quản lý, kết quả xác minh và phối hợp với đơn vị đại diện quyền sở hữu trí tuệ của Seagate Technology LLC tại Việt Nam, cơ quan hải quan xác định lô hàng có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu. Sau khi xác minh, Chi cục Hải quan khu vực V báo cáo, đề xuất xử lý theo thẩm quyền.

Ngày 29/6/2026, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành quyết định xử phạt Công ty trách nhiệm hữu hạn Khoa học kỹ thuật Jia Xin Việt Nam 500 triệu đồng; đình chỉ toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong 2 tháng; buộc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa giả mạo nhãn hiệu.

Đẩy mạnh chuyển đổi số

Cùng với các biện pháp ngăn ngừa vi phạm, Chi cục Hải quan khu vực V đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ; triển khai Chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan; xây dựng kế hoạch thu thập, xử lý thông tin và kiểm soát rủi ro; thường xuyên rà soát, đề xuất bổ sung tiêu chí trên Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS.

Công chức hải quan hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính.

Đến nay, tỷ lệ phân luồng tờ khai được duy trì ở mức hợp lý, khoảng 80% luồng xanh, 18% luồng vàng và 2% luồng đỏ. Chi cục đã xây dựng 26 tiêu chí quản lý rủi ro, thiết lập 205 hồ sơ doanh nghiệp và cập nhật 437 trường hợp vi phạm trên hệ thống quản lý vi phạm hải quan. Kết quả này hỗ trợ cơ quan hải quan phân tích, đánh giá mức độ tuân thủ, lựa chọn đối tượng kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm; đồng thời giảm kiểm tra không cần thiết đối với doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.

Từ đầu năm đến nay, Chi cục Hải quan khu vực V phát hiện, xử lý 646 vụ vi phạm, tổng số tiền xử phạt hơn

Đơn vị đang nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu phục vụ quản lý rủi ro; xây dựng các công cụ thống kê, phân tích tờ khai trên nền tảng web; nâng cấp phần mềm quản lý doanh nghiệp và nghiên cứu triển khai mô hình thông quan tập trung theo định hướng hiện đại hóa.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn và quản lý rủi ro giúp sàng lọc nhanh những lô hàng có nguy cơ cao, tập trung nguồn lực kiểm tra đúng đối tượng. Qua đó, cơ quan hải quan vừa nâng cao hiệu quả phòng, chống buôn lậu, vừa rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Giám đốc cấp cao của Công ty cổ phần Diana Unicharm - Bắc Ninh (xã Tân Chi) cho biết: "Việc ứng dụng công nghệ thông tin, quản lý rủi ro và giải quyết thủ tục hải quan trên môi trường số giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi và chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, xuất khẩu. Cơ quan hải quan cũng thường xuyên hướng dẫn, giải đáp các quy định mới, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng quy định của pháp luật và hạn chế sai sót trong quá trình khai báo".

Theo ông Phạm Chí Thành, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực V, thời gian tới, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động nghiệp vụ. Cùng với đó, tiếp tục đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật hải quan.