Chủ động nguồn giống, nâng cao hiệu quả kinh tế lâm nghiệp
Thực hiện mục tiêu trồng mới 14.000 ha rừng sản xuất tập trung trong năm 2026, Lào Cai đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp chuẩn bị nguồn giống cây lâm nghiệp. Đây được xác định là khâu then chốt, không chỉ bảo đảm đủ số lượng, cơ cấu loài phù hợp điều kiện sinh thái từng vùng, mà còn từng bước nâng cao chất lượng rừng trồng, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững.
Theo kế hoạch, diện tích trồng rừng năm 2026 được triển khai trên nhiều vùng sinh thái khác nhau, từ các vùng quế trọng điểm đến các khu rừng nguyên liệu tập trung. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm quỹ đất, thời vụ và nhân lực, mà quan trọng hơn là chuẩn bị nguồn giống đáp ứng yêu cầu về chất lượng, chủng loại và khả năng thích nghi sinh thái.
Thực tiễn sản xuất cho thấy, chất lượng cây giống quyết định trực tiếp đến sinh trưởng, năng suất và hiệu quả kinh tế của rừng trồng trong suốt chu kỳ sản xuất kéo dài nhiều năm. Nếu khâu giống không được kiểm soát chặt chẽ, rừng trồng dễ sinh trưởng kém, phát sinh sâu bệnh, năng suất thấp, thậm chí phải trồng lại, mất nhiều thời gian, công sức và vốn đầu tư. Vì vậy, quản lý và chuẩn bị tốt nguồn giống không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là yếu tố bảo đảm hiệu quả đầu tư và tính bền vững của ngành lâm nghiệp.
Xuất phát từ yêu cầu đó, các cơ quan chức năng của tỉnh đã vào cuộc từ sớm, tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh giống cây lâm nghiệp.
Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, toàn tỉnh hiện có 361 cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây lâm nghiệp, trong đó 347 cơ sở là hộ gia đình, 14 cơ sở là doanh nghiệp, hợp tác xã và ban quản lý rừng phòng hộ.
Với mạng lưới cơ sở phân bố rộng khắp, năng lực cung ứng giống trong năm 2026 ước đạt khoảng 81 triệu cây, gồm 32 triệu cây tồn từ năm 2025 chuyển sang và 49 triệu cây gieo ươm mới trong năm 2026, cơ bản đáp ứng nhu cầu trồng rừng trên địa bàn. Nguồn giống được cơ cấu phù hợp với điều kiện sinh thái từng vùng, tập trung vào các loài cây thế mạnh như quế, mỡ, keo, bồ đề, thông mã vĩ, lát hoa, sa mộc, trẩu, gáo, tre Bát Độ…, góp phần nâng cao hiệu quả rừng trồng.
Ông Nguyễn Giang Nam - Trưởng phòng Sử dụng và Phát triển rừng, Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết: “Cùng với việc bảo đảm nguồn cung, công tác kiểm soát chất lượng giống được triển khai đồng bộ. Đến nay, toàn tỉnh có 316 nguồn giống cây lâm nghiệp đã được công nhận và còn thời hạn sử dụng, gồm 309,56 ha rừng giống chuyển hóa, lâm phần tuyển chọn và 973 cây trội. Đây là những nguồn giống đã được đánh giá, tuyển chọn theo quy định, làm cơ sở cung cấp hạt giống, cây giống đạt tiêu chuẩn cho sản xuất”.
Trong năm 2026, Chi cục Kiểm lâm tiếp tục thẩm định, công nhận các nguồn giống đủ điều kiện nhằm bổ sung, mở rộng nguồn giống đạt chuẩn; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết hủy bỏ quyết định công nhận đối với các nguồn giống bị thoái hóa, suy giảm năng suất hoặc không còn tồn tại trên thực tế. Hoạt động sản xuất, kinh doanh và lưu thông giống cây lâm nghiệp được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm cây giống đưa vào trồng rừng có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng theo quy định.
Việc tăng cường quản lý đã tạo chuyển biến rõ nét trong hoạt động sản xuất giống tại cơ sở. Tại thôn Hương Lý, xã Yên Bình, hiện có hàng chục hộ dân tham gia sản xuất, ươm cây giống lâm nghiệp. Những ngày này, không khí lao động tại các vườn ươm diễn ra nhộn nhịp. Dưới các mái che, từng bầu keo, bạch đàn, quế được chăm sóc cẩn thận, tuân thủ quy trình kỹ thuật từ khâu chọn hạt giống, làm đất, đóng bầu, gieo ươm đến tưới nước, phòng trừ sâu bệnh.
Chị Phạm Thị Dịu, chủ một cơ sở ươm cây giống lâm nghiệp cho biết: “Nhờ công tác quản lý giống được thực hiện chặt chẽ, đầu ra ổn định nên người làm giống yên tâm đầu tư chăm sóc, chú trọng chất lượng cây giống trước khi xuất vườn. Cây giống sinh trưởng tốt ngay từ đầu thì người trồng rừng giảm được rủi ro, hiệu quả kinh tế cũng cao hơn”. Hiện mỗi năm, cơ sở của gia đình chị cung ứng ra thị trường hơn 70 vạn bầu quế đạt tiêu chuẩn, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho lao động địa phương.
Việc sử dụng cây giống đạt chuẩn mang lại hiệu quả rõ rệt. Ông Lương Văn Thành, người có thâm niên trồng rừng lâu năm tại xã Yên Bình cho biết: “Khi sử dụng giống cây có nguồn gốc, cây sinh trưởng đồng đều, ít sâu bệnh, chi phí chăm sóc giảm, năng suất và giá trị rừng trồng được nâng lên. Theo ông, đầu tư cho cây giống chính là đầu tư cho hiệu quả lâu dài của cả chu kỳ rừng”.
Từ sự chủ động của cơ quan quản lý nhà nước, sự tham gia tích cực của các cơ sở sản xuất giống đến nhận thức của người trồng rừng ngày càng rõ, công tác chuẩn bị nguồn giống cây lâm nghiệp tại Lào Cai đang từng bước đi vào nền nếp. Khi khâu giống được lựa chọn ngay từ đầu, rừng trồng không chỉ phát huy hiệu quả kinh tế cao hơn, mà còn giúp người dân yên tâm gắn bó lâu dài với rừng, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển lâm nghiệp bền vững.
