Chủ động phát hiện, xử lý tin giả, tin sai sự thật

Công an xã Xuân Hòa làm việc với một trường hợp có hành vi xúc phạm cán bộ công an trên mạng xã hội. Ảnh: C.T.V

Thực tế xử lý nhiều vụ việc cho thấy, bên cạnh chủ động phát hiện, xử lý vi phạm, xây dựng hạ tầng dữ liệu, nâng cao năng lực chuyển đổi số và cung cấp thông tin chính thống kịp thời là những giải pháp quan trọng để tạo “sức đề kháng” trước thông tin xấu, độc trên không gian mạng.

Không để tin giả dẫn dắt dư luận

Chỉ một thông tin chưa được kiểm chứng, một đoạn video thiếu bối cảnh hay một bình luận thiếu kiểm soát cũng có thể gây hoang mang, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân và làm phức tạp tình hình ANTT.

Trên địa bàn thành phố, tin giả, tin sai sự thật xuất hiện ở nhiều lĩnh vực, từ giáo dục, đời sống xã hội đến các vấn đề chính trị, ANTT.

Một vụ việc đáng chú ý xảy ra sau kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin cho rằng một số thí sinh ở Đồng Nai mang điện thoại vào phòng thi nhưng không bị phát hiện, xử lý. Công an thành phố phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo xác minh, xác định thông tin lan truyền là sai sự thật. Người đăng bình luận sau đó thừa nhận chỉ “đùa giỡn”, gỡ bỏ nội dung, đăng tin đính chính và xin lỗi.

Nếu không được phát hiện, xác minh và làm rõ kịp thời, những thông tin này có thể tác động đến tâm lý thí sinh, phụ huynh, giáo viên; ảnh hưởng đến uy tín nhà trường và tính nghiêm túc, công bằng của kỳ thi.

Ngày 7-8, qua nắm tình hình, Công an xã Xuân Đường phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố phát hiện một tài khoản Facebook đăng bình luận có nội dung xuyên tạc, xúc phạm uy tín của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Trường hợp này sau đó bị Công an xã Xuân Đường xử phạt vi phạm hành chính 12,5 triệu đồng.

Tại phường Long Hưng, Công an phường cũng phát hiện một tài khoản Facebook nhiều lần đăng tải, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, không đúng sự thật liên quan đến lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lực lượng công an, có nguy cơ gây hiểu nhầm, ảnh hưởng đến tình hình ANTT địa phương.

Tạo “sức đề kháng” bằng dữ liệu, thông tin chính thống

Để phòng ngừa tin giả, tin sai sự thật, bên cạnh các biện pháp nghiệp vụ, xây dựng hệ thống dữ liệu chính xác, thống nhất, có khả năng khai thác nhanh có ý nghĩa quan trọng.

Tại báo cáo tổng thể về xây dựng, làm sạch cơ sở dữ liệu và bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, dữ liệu phục vụ chuyển đổi số ngày 30-7, Đại tá Lâm Văn Long, Phó Giám đốc Công an thành phố xác định: Dữ liệu là nền tảng cốt lõi của chuyển đổi số. Thành phố đang từng bước chuyển từ phương thức quản lý dựa trên hồ sơ rời rạc sang quản trị dựa trên dữ liệu; từ dữ liệu phân tán sang dữ liệu tập trung, thống nhất, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dùng chung.

Theo lãnh đạo Công an thành phố, đây là nền tảng quan trọng để nâng cao khả năng phản ứng trước thông tin sai lệch. Khi dữ liệu các ngành, lĩnh vực được chuẩn hóa, cập nhật thường xuyên và kết nối đồng bộ, cơ quan chức năng có điều kiện kiểm chứng nhanh những thông tin đang lan truyền trên mạng xã hội, qua đó hạn chế khoảng trống thông tin - một trong những nguyên nhân khiến tin đồn, suy diễn có cơ hội phát triển.

Xây dựng hạ tầng số không đơn thuần là đầu tư máy móc, phần mềm hay đường truyền, mà phải hình thành hệ sinh thái dữ liệu đủ tin cậy phục vụ quản trị, điều hành và cung cấp thông tin cho người dân. Ở góc độ lực lượng công an, yêu cầu này gắn trực tiếp với nhiệm vụ bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và chủ động phòng ngừa các nguy cơ trên không gian mạng.

Tại lễ chào cờ đầu tháng 9-2026, Thiếu tướng Nguyễn Đức Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an thành phố yêu cầu các đơn vị, địa phương chấn chỉnh thực chất công tác nắm tình hình, “tuyệt đối không bỏ sót địa bàn, bỏ lọt đối tượng”. Lãnh đạo Công an thành phố cũng yêu cầu “chuyển đổi số phải đi vào công việc hằng ngày, tạo ra năng suất và chất lượng công tác”.

Từ đó, tại các địa bàn cơ sở, lực lượng công an xây dựng những mô hình sát thực tế. Mô hình “Phường Trảng Bom an toàn, lành mạnh trên môi trường mạng” được Công an phường Trảng Bom phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao triển khai. Thông qua mô hình, công an cơ sở tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn người dân nhận diện tin giả, lừa đảo; xây dựng lực lượng nòng cốt, phát huy vai trò người dân trong phát hiện, tố giác tội phạm và phản ánh, phối hợp xử lý thông tin xấu, độc, sai sự thật.

Tại phường Phước Long, Công an phường phối hợp với Đoàn phường tổ chức tuyên truyền kỹ năng nhận diện, phòng, chống tội phạm trực tuyến cho đoàn viên, thanh niên. Những cách làm này góp phần nâng cao khả năng tự kiểm chứng thông tin của người dân trước khi chia sẻ.

Theo Công an thành phố, thời gian tới cần triển khai đồng bộ các giải pháp theo hướng phát hiện sớm - xác minh nhanh - xử lý nghiêm - cung cấp thông tin kịp thời - nâng cao kỹ năng số cho người dân. Cùng với đầu tư hạ tầng, cần tiếp tục làm sạch dữ liệu, chuyển dần từ cập nhật thủ công sang kết nối tự động; nâng cấp các hệ thống giám sát an ninh mạng, sao lưu, phục hồi và bảo vệ dữ liệu.

Cuộc đấu tranh với tin giả không chỉ dừng ở xử phạt các tài khoản vi phạm mà còn là nhiệm vụ lâu dài nhằm xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ thành quả chuyển đổi số. Mỗi cơ quan cần chủ động bảo vệ dữ liệu; mỗi cán bộ nâng cao năng lực số; mỗi người dân biết kiểm chứng trước khi tin và chia sẻ. Khi “sức đề kháng” thông tin được nâng lên, không gian mạng sẽ phát huy tốt hơn vai trò phục vụ phát triển.