Chủ động phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi thời điểm giao mùa

Nguy cơ dịch bệnh còn cao

Theo Chi cục Chăn nuôi, thủy sản và thú y Hà Nội, trong tháng 8-2026, trên địa bàn thành phố không ghi nhận phát sinh ổ dịch đối với các bệnh tai xanh; lở mồm long móng trên gia súc; viêm da nổi cục trâu, bò; cúm gia cầm và dại chó, mèo. Tuy nhiên, bệnh Dịch tả lợn châu Phi vẫn là mối nguy cơ cần đặc biệt lưu ý. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14-8, bệnh Dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại 26 hộ, 23 thôn thuộc 14 xã gồm: Dương Hòa, Quảng Oai, Đa Phúc, Hát Môn, Phúc Lộc, Yên Xuân, Ô Diên, Sơn Đồng, Đoài Phương, Liên Minh, Phú Nghĩa, Suối Hai, Vật Lại và Bát Tràng. Tổng số lợn phải tiêu hủy là 4.495 con, trong đó có 4.473 con lợn thương phẩm và 22 con lợn sinh sản, tổng trọng lượng 154.072kg.

Các lực lượng chức năng tiêu hủy lợn mắc bệnh Dịch tả lợn châu Phi. Ảnh: PV

Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, thủy sản và thú y Hà Nội Tạ Văn Sơn, từ nay đến cuối năm, nguy cơ tái phát các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn vật nuôi, đặc biệt là bệnh Dịch tả lợn châu Phi, vẫn ở mức cao.

Một trong những nguyên nhân là công tác phúc kiểm, kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật nhập vào địa bàn còn gặp khó khăn. Tình trạng buôn bán, vận chuyển động vật, sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc, chưa qua kiểm dịch vẫn diễn biến phức tạp, nhất là vào thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao.

Nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong thời gian tới rất cao. Ảnh: PV

Vi rút bệnh Dịch tả lợn châu Phi có khả năng tồn lưu cao ngoài môi trường, trong khi tỷ lệ tiêm vắc xin phòng bệnh còn thấp. Thời tiết diễn biến bất thường, thay đổi nhiệt độ đột ngột, mưa lớn, ngập úng cũng làm gia tăng nguy cơ mầm bệnh tồn tại, phát sinh và lây lan trên đàn gia súc, gia cầm và thủy sản.

Bên cạnh đó, tại một số địa bàn, hoạt động chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản vẫn chủ yếu theo quy mô nhỏ lẻ, điều kiện an toàn sinh học còn hạn chế. Hộ chăn nuôi nhỏ lẻ hiện chiếm khoảng 48%, khiến việc kiểm soát dịch bệnh và tổ chức các biện pháp phòng, chống gặp không ít khó khăn. Công tác quản lý tại cơ sở cũng còn những hạn chế. Cán bộ phụ trách lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản và thú y cấp xã chưa ổn định, đồng thời phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Việc tổng hợp, thống kê số liệu chăn nuôi, thủy sản tại một số địa phương chưa đầy đủ, kịp thời.

Tăng cường an toàn sinh học, tiêm phòng

Để hạn chế nguy cơ dịch bệnh phát sinh trong thời điểm giao mùa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, từ nay đến cuối năm, thành phố tiếp tục yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm Luật Thú y, Luật Chăn nuôi và các văn bản hướng dẫn thi hành; triển khai đầy đủ các chương trình, kế hoạch quốc gia về phòng, chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên động vật và kế hoạch của UBND thành phố.

Trọng tâm là tăng cường tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh thú y; giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh và thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi. Các địa phương tiếp tục vận động các hộ giết mổ nhỏ lẻ đưa hoạt động vào các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung theo quy hoạch, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm soát nguồn gốc và an toàn thực phẩm.

Lực lượng thú y tiêm phòng cho đàn gia súc phòng chống dịch bệnh. Ảnh: PV

Sở tham mưu, hướng dẫn công tác phòng, chống dịch bệnh; kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y; xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh động vật; phối hợp với UBND cấp xã kiểm tra, đánh giá điều kiện vệ sinh thú y tại các cơ sở giết mổ tập trung và cơ sở giết mổ tập trung tạm thời; thực hiện kiểm soát giết mổ đối với các cơ sở đủ điều kiện.

Danh sách các cơ sở giết mổ động vật được kiểm soát, cập nhật công khai để phục vụ công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Các địa phương giám sát chặt chẽ, phát hiện sớm dịch bệnh, báo cáo và xử lý đúng quy định, không để dịch lây lan ra diện rộng. Khi xuất hiện ổ dịch, cần nhanh chóng điều tra, xác định nguyên nhân, nguồn lây; khoanh vùng, xử lý dứt điểm, tiêu hủy động vật mắc bệnh theo quy định; đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp vệ sinh, tiêu độc khử trùng, lập chốt kiểm soát, ký cam kết và tiêm phòng bao vây ổ dịch.

“Trong tháng 9-2026, Sở hướng dẫn, đôn đốc các địa phương triển khai tiêm phòng đại trà đợt 2-2026 cho đàn gia súc, gia cầm. Người chăn nuôi cũng được tuyên truyền, hướng dẫn chủ động mua vắc xin phòng bệnh cho đàn vật nuôi, nhất là các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thuộc danh mục bắt buộc tiêm phòng ngoài phạm vi được ngân sách thành phố hỗ trợ”, ông Tạ Văn Tường cho biết thêm.

Chăn nuôi an toàn sinh học để kiểm soát dịch bệnh. Ảnh: PV

Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, để chủ động ngăn chặn dịch bệnh nguy hiểm trên gia súc, gia cầm, hạn chế nguy cơ bệnh truyền lây từ động vật sang người, Hà Nội cần tiếp tục đẩy mạnh tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường chăn nuôi.

Đối với các cơ sở chăn nuôi tập trung, toàn bộ chuồng trại, khu vực chăn nuôi và vùng phụ cận cần được tiêu độc, phun khử trùng định kỳ, mỗi tuần một lần. Các phương tiện vận chuyển gia súc, gia cầm, sản phẩm động vật, thức ăn chăn nuôi được vệ sinh, tiêu độc trước khi ra, vào cơ sở.

Các hộ chăn nuôi thường xuyên thu gom phân, rác, chất độn chuồng để xử lý phù hợp. Việc phun thuốc sát trùng toàn bộ khu vực nuôi nhốt và vùng phụ cận cũng cần được thực hiện định kỳ mỗi tuần một lần.

Chủ động phòng bệnh, thực hiện tốt an toàn sinh học và tiêm phòng đầy đủ không chỉ giúp bảo vệ đàn vật nuôi. Ảnh: PV

Đối với các cơ sở ấp nở gia cầm, thủy cầm, cần vệ sinh toàn bộ khu vực lò ấp, đường ra vào; phát quang cây cỏ xung quanh, thu gom và tiêu hủy vỏ trứng sau khi ấp nở; phun tiêu độc, khử trùng hằng ngày toàn bộ diện tích cơ sở, đường ra vào, phương tiện vận chuyển trứng giống và gia cầm mới ấp nở. Khi phát hiện gia súc, gia cầm có biểu hiện bất thường hoặc nghi mắc bệnh, người chăn nuôi cần báo ngay cho chính quyền và cơ quan thú y, tuyệt đối không giấu dịch, bán chạy, giết mổ hoặc vận chuyển động vật bệnh. Các địa phương cũng phải cập nhật đầy đủ, chính xác tình hình dịch bệnh lên Hệ thống quản lý thông tin dịch bệnh động vật Việt Nam (VAHIS).

Trong bối cảnh người chăn nuôi bước vào vụ nuôi mới, chủ động phòng bệnh, thực hiện tốt an toàn sinh học và tiêm phòng đầy đủ không chỉ giúp bảo vệ đàn vật nuôi, giảm thiệt hại cho người chăn nuôi mà còn góp phần bảo đảm nguồn cung thực phẩm an toàn, ổn định cho thị trường Hà Nội trong những tháng cuối năm.