Chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại

Những trận mưa lũ cuối năm 2025 và diễn biến phức tạp mùa mưa bão năm 2026 cho thấy công tác phòng, chống thiên tai trên địa bàn thành phố Bắc Ninh đòi hỏi những giải pháp căn cơ, dài hơi. Việc chuyển mạnh từ “ứng phó bị động” sang “chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa” đang là nhiệm vụ cấp bách của cả hệ thống chính trị nhằm bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản Nhân dân.

Tháng 9 và 10/2025, đợt thiên tai lịch sử với mưa lũ vượt mốc kỷ lục trên sông Đuống, sông Thương đã làm hơn 6.343 ngôi nhà ngập sâu; hơn 10.500 ha lúa, hoa màu và gần 1.000 ha cây ăn quả hư hại; hàng chục nghìn gia súc, gia cầm bị cuốn trôi cùng gần 2.200 ha thủy sản mất trắng. Sang năm 2026, hoàn lưu bão số 4 tiếp tục gây mưa lớn, nước sông Thương và sông Lục Nam dâng cao khiến hơn 80 hộ dân tại các vùng xung yếu ven sông như: Sơn Động, Tuấn Đạo, Biên Sơn, Trường Sơn, Kép, Tây Yên Tử phải sơ tán để bảo đảm an toàn. Hơn 1.690 ha lúa đang trổ bông bị ngập úng, nhiều đầm cá tràn bờ. Những tổn thất ấy cho thấy thời tiết cực đoan ngày càng khó lường, đe dọa trực tiếp đời sống dân sinh.

Bên cạnh nguyên nhân thời tiết cực đoan, thực tế còn bộc lộ những điểm nghẽn hạ tầng khi tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa vượt trước khả năng tiêu thoát nước. Đáng chú ý, khâu khớp nối thoát nước vào quy hoạch xây dựng chưa đồng bộ, dự báo cục bộ tại cơ sở còn hạn chế và tâm lý chủ quan ở một số người dân vẫn tồn tại.

Nhận diện rõ nguy cơ, ngay từ đầu năm 2026, UBND thành phố Bắc Ninh đã phê duyệt nhiệm vụ lập, rà soát Kế hoạch phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026–2030 và các phương án ứng phó theo cấp độ rủi ro. Kế hoạch xác định mục tiêu tổng quát là nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai; giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản; góp phần bảo đảm ổn định đời sống Nhân dân và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trong Kế hoạch, thành phố tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm như khẩn trương rà soát, lập bản đồ các vùng có nguy cơ cao về ngập úng, lũ quét, sạt lở ven sông để xây dựng kịch bản ứng phó sát thực tế. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng bị động, lúng túng khi mực nước các sông lên báo động. Cùng với đó là siết chặt kỷ cương quy hoạch. Các dự án phát triển đô thị, hạ tầng giao thông và khu công nghiệp mới bắt buộc phải khớp nối đồng bộ với hệ thống tiêu thoát lũ tự nhiên, không làm co hẹp dòng chảy hay gây ngập úng cục bộ cho khu dân cư lân cận.

Tại tuyến cơ sở, các địa phương củng cố vững chắc lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai; duy trì nghiêm phương châm “4 tại chỗ”; đồng thời thường xuyên cập nhật phương án sơ tán dân, bảo đảm sẵn sàng điểm tránh trú an toàn, cung cấp đủ nhu yếu phẩm khi xảy ra ngập lụt kéo dài.

Thời tiết cực đoan có thể xảy ra bất cứ lúc nào, song mức độ thiệt hại phụ thuộc rất lớn vào sự chủ động phòng ngừa. Khi cấp ủy, chính quyền địa phương sâu sát, trách nhiệm và người dân không lơ là, chủ quan chính là điểm tựa vững chắc để giữ an toàn cho từng xóm làng, khu dân cư.