Chủ động phòng ngừa giảm thiểu thiệt hại thiên tai

Hiện nay, trên địa bàn xã Quảng Lâm còn nhiều hộ dân sinh sống trong khu vực nguy cơ sạt lở cao. Dù chính quyền địa phương đã phát hiện nhiều vết nứt, cung trượt lớn đe dọa trực tiếp đến an toàn người dân, song do nguồn kinh phí hạn hẹp nên các dự án sắp xếp, ổn định dân cư vẫn chưa thể triển khai. Vì vậy, nhiều hộ dân vẫn phải sống trong cảnh thấp thỏm mỗi khi mùa mưa đến. Theo kết quả rà soát, toàn xã có 2 điểm nguy cơ lớn tại bản Huổi Lắp và bản Na Cô Sa 1, với tổng cộng 65 hộ dân đang sống dưới các cung trượt có thể sạt lở bất cứ lúc nào.

Năm 2024, phía ta luy dương sau bản Huổi Lắp xuất hiện nhiều cung trượt lớn. Một số điểm đã xảy ra sạt lở đất, đe dọa trực tiếp đến nhà ở và tính mạng người dân. Dù vậy, đến nay các hộ dân vẫn chưa thể di dời khỏi khu vực nguy hiểm.

Bản Huổi Lắp ở dưới cung trượt có nguy cơ sạt lở cao.

Ông Giàng A Sình, người dân bản Huổi Lắp cho biết: “2 năm nay, cứ đến mùa mưa là cả nhà tôi lại lo lắng. Những hôm mưa lớn kéo dài, gia đình 7 người phải sang nhà người thân trong bản trú tạm. Khi nào thấy an toàn mới dám quay về”.

Trong khi chờ Nhà nước bố trí kinh phí triển khai dự án di dời dân cư, bản Huổi Lắp chú trọng công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức chủ động phòng tránh thiên tai.

Ông Lý A Páo, Trưởng bản Huổi Lắp cho biết: “Trước mùa mưa, bản thường xuyên phối hợp với chính quyền xã và lực lượng chức năng tuyên truyền, nhắc nhở người dân không ở lại khu vực nguy hiểm khi xuất hiện mưa lớn kéo dài. Đồng thời, chúng tôi liên tục cập nhật diễn biến thời tiết để bà con chủ động ứng phó, sẵn sàng phương án di dời khẩn cấp khi có nguy cơ sạt lở xảy ra”.

Theo UBND xã Quảng Lâm, năm 2024, ngay sau khi xuất hiện các cung trượt tại bản Huổi Lắp, địa phương đã phối hợp với cơ quan chuyên môn của tỉnh đánh giá mức độ nguy hiểm và xác định đây là điểm cần phải di chuyển khẩn cấp. Chính quyền cùng người dân đã chủ động tìm quỹ đất để triển khai dự án sắp xếp dân cư. Tuy nhiên, do chưa cân đối được nguồn vốn nên dự án vẫn chưa thể thực hiện.

Ông Lò Văn Tâm, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Lâm cho biết: “Trong khi chờ dự án di dời, xã xác định chủ động phòng tránh thiên tai là nhiệm vụ quan trọng nhất. UBND xã thường xuyên phối hợp với các bản tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân kỹ năng phòng tránh; theo dõi diễn biến thời tiết, kiểm tra các cung trượt để kịp thời cảnh báo. Đặc biệt, trong các đợt mưa lớn kéo dài, xã yêu cầu người dân không ở lại khu vực nguy hiểm và tổ chức di dời tạm thời đến nơi an toàn. Xã Quảng Lâm mong muốn tỉnh sớm quan tâm bố trí nguồn vốn để triển khai dự án sắp xếp, ổn định dân cư cho người dân hai bản Huổi Lắp và Na Cô Sa 1, giúp bà con yên tâm sinh sống và phát triển sản xuất lâu dài”.

Cán bộ UBND xã Quảng Lâm tuyên truyền người dân bản Huổi Lắp chủ động phòng tránh thiên tai.

Không chỉ tại Quảng Lâm, hiện nay, các xã, phường trên địa bàn tỉnh tăng cường triển khai các giải pháp phòng chống thiên tai ngay từ đầu mùa mưa.

Tại Mường Nhé, chính quyền xã chủ động rà soát toàn bộ khu vực có nguy cơ sạt lở đất, lũ ống, lũ quét để xây dựng phương án ứng phó phù hợp. Qua rà soát, toàn xã hiện có 18 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ sạt lở. Trên cơ sở đó, UBND xã đã huy động lực lượng, ưu tiên nguồn lực hỗ trợ các hộ có nguy cơ cao di chuyển đến nơi ở mới an toàn. Đến nay, địa phương đã hỗ trợ di dời 2 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm.

Ông Thào A Sớ, bản Nà Pán 1 cho biết: “Năm 2025, sạt lở đất ở phía ta luy âm đã ăn sâu vào diện tích đất ở của gia đình tôi. Sau khi kiểm tra, UBND xã đã hỗ trợ kinh phí và lực lượng để gia đình chuyển đến nơi ở mới. Mùa mưa năm nay, gia đình tôi yên tâm hơn”.

Nhiều địa phương kiến nghị tỉnh quan tâm ưu tiên nguồn vốn triển khai dự án sắp xếp dân cư ra khỏi vùng sạt lở.

Song song với công tác rà soát, các địa phương chủ động chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư theo phương châm “4 tại chỗ”; tăng cường trực ban, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết; chủ động phương án sơ tán dân khi có tình huống khẩn cấp xảy ra. Trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, việc chủ động phòng ngừa, nâng cao ý thức người dân được xem là giải pháp quan trọng nhất để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra. Thực tế cho thấy, ở những nơi làm tốt công tác tuyên truyền, cảnh báo và chủ động sơ tán người dân, thiệt hại đã giảm đáng kể.

Mùa mưa lũ năm nay được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp. Vì vậy, cùng với sự chủ động của chính quyền các cấp, mỗi người dân cần nâng cao ý thức phòng tránh, thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo thời tiết, chủ động sơ tán khi có yêu cầu của chính quyền địa phương.