Chủ động phòng ngừa nhiễm trùng hô hấp ở người cao tuổi

Nhiễm trùng hô hấp có thể diễn tiến nặng ở người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, làm gia tăng nguy cơ nhập viện và tử vong. Các chuyên gia y tế khuyến cáo cần nhận diện sớm yếu tố nguy cơ, điều trị phù hợp và tăng cường tiêm chủng dự phòng, nhất là thời điểm giao mùa cuối năm.

Quang cảnh tọa đàm về nhiễm trùng hô hấp cộng đồng và chiến lược dự phòng hiệu quả. (Ảnh: KHANG ANH)

Quang cảnh tọa đàm về nhiễm trùng hô hấp cộng đồng và chiến lược dự phòng hiệu quả. (Ảnh: KHANG ANH)

Ngày 18/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Báo Sài Gòn Giải Phóng phối hợp Hội Hô hấp Thành phố Hồ Chí Minh và Phòng khám đa khoa Ngọc Minh tổ chức tọa đàm "Nhiễm trùng hô hấp cộng đồng và chiến lược dự phòng hiệu quả".

Tọa đàm diễn ra vào ngày đầu tiên của Tuần lễ Thế giới nâng cao nhận thức về kháng thuốc năm 2026, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, các bệnh viện và chuyên gia trong lĩnh vực hô hấp, truyền nhiễm, vi sinh, tim mạch.

Phát biểu khai mạc, nhà báo Nguyễn Ngọc Anh, Phó Tổng biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, cho biết nhiễm trùng đường hô hấp từ lâu là một trong những nguyên nhân gây bệnh và tử vong đáng quan tâm. Đặc biệt, khi Việt Nam đang già hóa dân số nhanh, số người cao tuổi mắc nhiều bệnh mạn tính ngày càng lớn, nguy cơ biến chứng do nhiễm trùng hô hấp cần được nhận diện đầy đủ hơn.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Anh, Phó Tổng biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng phát biểu. (Ảnh: KHANG ANH)

Nhà báo Nguyễn Ngọc Anh, Phó Tổng biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng phát biểu. (Ảnh: KHANG ANH)

Tâm lý chủ quan khi mắc bệnh và thói quen tùy tiện sử dụng kháng sinh đang làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc. Tọa đàm được tổ chức nhằm trao đổi về gánh nặng bệnh tật, nguy cơ biến chứng ở người cao tuổi, thực trạng kháng kháng sinh và các biện pháp phát hiện sớm, dự phòng hiệu quả.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết nhiễm trùng hô hấp cộng đồng tiếp tục gây gánh nặng lớn về bệnh tật, tử vong và chi phí điều trị.

Chuyên gia theo dõi trao đổi tại tọa đàm. (Ảnh: KHANG ANH)

Chuyên gia theo dõi trao đổi tại tọa đàm. (Ảnh: KHANG ANH)

Trên thế giới ước tính có khoảng 13,7 triệu ca tử vong liên quan nhiễm trùng, trong đó 7,7 triệu ca được xác định liên quan nguyên nhân vi khuẩn. Riêng nhiễm trùng đường hô hấp dưới và nhiễm trùng lồng ngực liên quan đến khoảng bốn triệu ca tử vong.

Đáng chú ý, người cao tuổi và người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, bệnh tim mạch cùng các bệnh lý nền khác có nguy cơ chuyển nặng khi nhiễm trùng hô hấp.

Chuyên gia trình bày tham luận về gánh nặng của nhiễm trùng hô hấp cộng đồng. (Ảnh: KHANG ANH)

Chuyên gia trình bày tham luận về gánh nặng của nhiễm trùng hô hấp cộng đồng. (Ảnh: KHANG ANH)

Các nghiên cứu được ông Ngọc dẫn tại tọa đàm ghi nhận người mắc bệnh hen có nguy cơ nhập viện do nhiễm virus hợp bào hô hấp cao gấp khoảng ba đến bảy lần so với người cùng độ tuổi không mắc hen. Đối với người từ 50 đến 64 tuổi mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, nguy cơ nhập viện cao gấp khoảng sáu đến mười lần.

Nhiễm cúm cũng có thể khiến người mắc bệnh phổi mạn tính xuất hiện những đợt bệnh trở nặng, phải nhập viện, hỗ trợ hô hấp và điều trị kéo dài. Vì vậy, việc đánh giá đúng mức độ bệnh, nhận diện sớm nguy cơ biến chứng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp có ý nghĩa quan trọng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu. (Ảnh: KHANG ANH)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu. (Ảnh: KHANG ANH)

Chia sẻ từ thực tế khám, chữa bệnh, bác sĩ Nguyễn Dũng, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết phòng khám ngoại trú tiếp nhận khoảng 150 lượt người bệnh mỗi ngày, trong đó các trường hợp nhiễm trùng đường hô hấp chiếm tỷ lệ đáng kể.

Vào mùa cúm, nhiều người đến khám với triệu chứng sốt, ho, đau họng; một số trường hợp ho kéo dài sau mắc cúm A. Tuy nhiên, không phải người bệnh nào cũng có dấu hiệu nhiễm khuẩn và cần sử dụng kháng sinh.

Đối với người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản và các bệnh phổi mạn tính khác, nhiễm trùng hô hấp có thể làm bệnh diễn tiến nặng. Thực tế khám ngoại trú cũng ghi nhận nhiều trường hợp mắc lao phổi, đòi hỏi bác sĩ phải chú trọng phát hiện sớm, tránh bỏ sót bệnh.

Theo bác sĩ, tiêm vaccine phòng cúm, phế cầu và virus hợp bào hô hấp là biện pháp dự phòng cần được quan tâm. Tuy nhiên, chi phí một số loại vaccine còn cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của người dân.

Khám sức khỏe cho người cao tuổi tại Bệnh viện Thống Nhất. (Ảnh: KHANG ANH)

Khám sức khỏe cho người cao tuổi tại Bệnh viện Thống Nhất. (Ảnh: KHANG ANH)

Bác sĩ Nguyễn Huân, Phó Trưởng khoa Phòng khám đa khoa-chuyên khoa, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng tiêm chủng cần được thực hiện thường xuyên, thay vì chỉ được quan tâm khi dịch bệnh bùng phát.

Nhu cầu tiêm vaccine thường tăng khi xuất hiện thông tin về dịch bệnh hoặc các trường hợp tử vong, sau đó giảm khi dịch lắng xuống. Do đó, hoạt động truyền thông phòng bệnh phải được duy trì liên tục, hướng đến tiêm chủng suốt vòng đời, đặc biệt ở người cao tuổi và người mắc bệnh nền.

Bên cạnh rào cản chi phí, việc cung ứng vaccine tại cơ sở y tế công lập còn gặp khó khăn do thủ tục mua sắm, đấu thầu kéo dài. Các cơ sở khám, chữa bệnh cần tăng cường tư vấn tiêm chủng khi người bệnh tái khám hoặc xuất viện, giúp hoạt động dự phòng trở thành một phần thường xuyên trong chăm sóc sức khỏe.

Về định hướng của ngành y tế, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết thành phố sẽ tăng cường giám sát các bệnh đường hô hấp, kết nối dữ liệu giữa cơ quan kiểm soát dịch bệnh, bệnh viện và phòng xét nghiệm nhằm phát hiện sớm những thay đổi về tình hình dịch bệnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu chỉ đạo.(Ảnh: KHANG ANH)

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu chỉ đạo.(Ảnh: KHANG ANH)

Thành phố đồng thời chú trọng tiêm chủng dự phòng theo vòng đời, ưu tiên người cao tuổi, trẻ nhỏ và người mắc bệnh nền; tăng cường quản lý sử dụng kháng sinh và hướng dẫn người dân nhận biết dấu hiệu bệnh nặng.

Các ý kiến tại tọa đàm đặt ra yêu cầu đưa hoạt động dự phòng đến gần hơn với người dân, nhất là những người thường xuyên phải điều trị bệnh mạn tính. Việc tư vấn, đánh giá nguy cơ và tiêm chủng cần được duy trì trong quá trình chăm sóc sức khỏe, nhằm hạn chế những đợt nhiễm trùng hô hấp diễn tiến nặng phải nhập viện.

Lê Nhật Thành

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/chu-dong-phong-ngua-nhiem-trung-ho-hap-o-nguoi-cao-tuoi-post1003594.html