Chủ động phòng ngừa, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an trong trong công tác ứng phó thiên tai

Chủ động phòng ngừa, quản trị rủi ro từ sớm, từ xa

Trước những diễn biến ngày càng phức tạp của thiên tai, công tác phòng thủ dân sự đặt ra yêu cầu không chỉ ứng phó kịp thời khi sự cố xảy ra mà quan trọng hơn là phải chủ động phòng ngừa, chuẩn bị từ trước để hạn chế thấp nhất thiệt hại. Đây cũng là một trong những định hướng được Bộ Công an tập trung chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn.

Thứ trưởng Bộ Công an, Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Bộ Công an, Thượng tướng Đặng Hồng Đức nhấn mạnh để nâng cao công tác phòng, chống thiên tai trước tiên cần phải thay đổi tư duy từ “bị động ứng phó” sang “quản trị rủi ro”, chủ động phòng bị từ sớm, từ xa. Theo đó, cần xây dựng các giải pháp cụ thể đối với từng loại hình thiên tai, từng địa bàn, từng vùng, qua đó có phương án căn cơ nhằm giảm thiểu nguy cơ và hậu quả khi thiên tai xảy ra.

Thứ trưởng Bộ Công an, Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Bộ Công an, Thượng tướng Đặng Hồng. (Ảnh: Bộ Công an)

Cùng với đó, Thượng tướng Đặng Hồng Đức yêu cầu phải gắn trách nhiệm của người đứng đầu với công tác phòng thủ dân sự vì hoạt động này gắn liền với tính mạng, tài sản của người dân, do đó yêu cầu cao nhất là phải bảo đảm an toàn cho Nhân dân trong mọi tình huống.

Một yếu tố quan trọng khác là phải nắm chắc nguồn lực có thể huy động. Nguồn lực không chỉ đến từ các cơ quan chuyên trách làm nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, phòng thủ dân sự mà còn bao gồm các tổ chức, doanh nghiệp và chính người dân trên địa bàn. Khi tình huống xảy ra, việc huy động đồng bộ các nguồn lực sẽ giúp nâng cao khả năng ứng phó, cứu hộ, cứu nạn và khắc phục hậu quả.

Để lực lượng thực hiện nhiệm vụ có đủ khả năng xử lý tình huống, công tác tập huấn, đào tạo, huấn luyện kỹ năng cũng cần được tăng cường. Các lực lượng làm nhiệm vụ phòng thủ dân sự phải được trang bị kiến thức, phương pháp và kỹ năng cần thiết để khi xảy ra bất kỳ tình huống nào cũng có thể triển khai phương án phù hợp, hạn chế tối đa thiệt hại đối với người dân, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số và khoa học công nghệ ngày càng phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng dữ liệu, công nghệ và các thành tựu khoa học vào phòng ngừa, ứng phó thiên tai ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Theo Thượng tướng Đặng Hồng Đức, lực lượng Công an cần áp dụng triệt để những thành tựu khoa học, công nghệ vào từng nhiệm vụ cụ thể của công tác phòng thủ dân sự, qua đó nâng cao năng lực dự báo, chỉ huy, điều hành và xử lý tình huống.

Phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng công an cơ sở

Trong hệ thống lực lượng tham gia phòng thủ dân sự, Công an cấp xã có vị trí đặc biệt quan trọng bởi đây là lực lượng gần dân, sát cơ sở nhất. Với đặc thù thường xuyên bám địa bàn, nắm tình hình dân cư, lực lượng Công an xã có điều kiện nhận diện sớm những khu vực có nguy cơ xảy ra lũ lụt, lũ quét, hạn hán và các sự cố khác. Không chỉ nắm địa bàn, Công an cấp xã còn là lực lượng có khả năng nắm chắc tình hình trong Nhân dân và các nguồn lực tại chỗ. Đây là lợi thế rất lớn trong công tác phòng thủ dân sự theo phương châm chủ động phòng ngừa, ứng phó từ cơ sở.

Thực tế cho thấy, khi xảy ra thiên tai, sự cố, người dân thường tìm đến lực lượng Công an địa phương để thông báo, đề nghị hỗ trợ. Vì vậy, Công an xã không chỉ là lực lượng nắm tình hình mà còn là lực lượng đầu tiên có mặt để cứu dân, giúp dân khi có tình huống xảy ra.

Công an xã Độc Lập, tỉnh Cao Bằng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả do cơn bão số 4 gây ra. (Ảnh: CTTĐT Bộ Công an)

Thượng tướng Đặng Hồng Đức cho rằng với vai trò này đòi hỏi lực lượng Công an cơ sở phải được chuẩn bị kỹ lưỡng cả về con người, kỹ năng, phương tiện và phương án tác chiến. Thời gian qua, Đảng ủy Công an Trung ương đã tập trung chỉ đạo nâng cao năng lực cho cán bộ Công an cấp xã và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở thông qua các lớp tập huấn. Đồng thời, tăng cường các thiết bị, kỹ thuật, phương tiện tốt nhất cho công an cấp xã.

Đáng chú ý, từ thực tiễn có thể thấy, việc xây dựng lực lượng Công an cơ sở đủ mạnh về năng lực ứng phó thiên tai không chỉ nhằm bảo đảm hiệu quả công tác phòng thủ dân sự mà còn trực tiếp góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân. Khi lực lượng tại chỗ nắm chắc địa bàn, hiểu dân, biết rõ các điểm có nguy cơ và có phương án ứng phó cụ thể, khả năng xử lý tình huống sẽ nhanh hơn, sát thực tế hơn. Bởi vậy, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an trong phòng thủ dân sự cần được đặt trong tổng thể yêu cầu nâng cao năng lực quản trị rủi ro tại cơ sở. Từ chủ động nhận diện nguy cơ, chuẩn bị lực lượng, phương tiện đến tổ chức ứng phó và khắc phục hậu quả, lực lượng Công an phải luôn sẵn sàng, không để bị động, bất ngờ.

Chuyển từ “bị động ứng phó” sang “chủ động phòng ngừa” cũng chính là chuyển từ xử lý hậu quả sang quản trị rủi ro, lấy an toàn của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất. Trong quá trình đó, lực lượng Công an, nhất là Công an cấp xã, với lợi thế gần dân, sát dân, nắm chắc địa bàn, sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng, góp phần xây dựng thế trận phòng thủ dân sự vững chắc ngay từ cơ sở.