Chủ động phương án bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027 - 2028

Nhu cầu sử dụng điện của Việt Nam dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn tới, đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác vận hành và cung ứng điện.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Đức Ninh, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Điều hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), Bộ Công Thương, đã có những chia sẻ về các kịch bản dự báo cũng như những giải pháp trọng tâm nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho nền kinh tế.

Ông Nguyễn Đức Ninh, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Điều hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO).

Áp lực gia tăng nguồn cung và yêu cầu chủ động ứng phó từ sớm

- Thưa ông, hệ thống điện quốc gia dự báo mức độ tăng trưởng và nhu cầu điện năng trong giai đoạn 2027 - 2028, cụ thể là năm 2027, sẽ diễn ra như thế nào trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể xuất hiện?

Ông Nguyễn Đức Ninh: Trong năm 2026, phụ tải hệ thống điện quốc gia dự kiến tăng trưởng khoảng trên 10,2%, sản lượng điện ước đạt khoảng độ 356 tỷ kWh. Trong bối cảnh El Nino xuất hiện vào cuối 2026, và dự kiến ảnh hưởng đến nửa đầu năm của 2027 làm nền nhiệt độ tăng cao.

Theo thống kê, trong quý 4/2026, tại các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ, nhu cầu điện tăng trưởng rất cao, trên dưới 20%, trong khi mức tăng của toàn hệ thống điện quốc gia trên 13%. Cùng với yêu cầu đáp ứng tăng trưởng kinh tế hai con số, chúng tôi dự báo phụ tải hệ thống điện quốc gia năm 2027 tiếp tục tăng cao, khoảng 10 - 12,5%. Bộ Công Thương đã và đang xây dựng nhiều kịch bản điều hành khác nhau với các phương án tăng trưởng 10,2%, 11,3%, 12% trên 12%. Kịch bản cực đoan được dùng để kiểm tra khả năng cung ứng khi phụ tải tăng trên 14%.

- Nhằm đáp ứng nhu cầu điện năng liên tục tăng cao và đối phó với áp lực từ nguồn thủy điện giảm do tác động của thời tiết, ngành điện đã và đang triển khai những giải pháp trọng tâm nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Đức Ninh: Trong giai đoạn 2027 - 2028, đặc biệt là trong năm 2027, với tỷ lệ tăng trưởng phụ tải trên dưới 10%, hệ thống điện quốc gia sẽ cần thêm từ khoảng 40 tỷ kWh điện. Trong bối cảnh tác động của El Nino làm nguồn cung từ thủy điện giảm thấp hơn từ 6 đến 10 tỷ kWh, tổng lượng điện cần bổ sung thực tế cho năm 2027 sẽ ở mức trên dưới 50 tỷ kWh. Đây là áp lực rất lớn đối với công tác bảo đảm cung ứng điện. Trước tình hình đó, Bộ Công Thương đã chỉ đạo công tác điều hành điện rất kỹ từ sớm, từ xa với nhiều giải pháp quan trọng.

Thứ nhất, về nguồn cung, một trong những giải pháp then chốt là đẩy mạnh phát triển nhanh và mạnh điện mặt trời mái nhà. Tính toán sơ bộ cho năm 2027, hệ thống điện miền Bắc sẽ cần thêm ít nhất 3.000 MW điện mặt trời mái nhà trong nửa đầu năm và khoảng 6.000 MW cho cả năm. Tính chung giai đoạn 2027 - 2028, tổng nhu cầu điện mặt trời mái nhà cần thiết để góp phần bảo đảm cung ứng điện sẽ dao động từ 10.000 đến 16.000 MW. Hiện tại, Bộ Công Thương đang chuẩn bị trình Chính phủ các dự thảo nghị quyết để giao chỉ tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà cụ thể cho từng địa phương thực hiện trong giai đoạn 2027 - 2028 và các năm tiếp theo.

Thứ hai, về cách thức điều hành và quản trị, Bộ Công Thương dự kiến sẽ thành lập Ban Chỉ đạo cung ứng điện giai đoạn 2027 - 2030. Ban Chỉ đạo này có sự tham gia của các bộ, ngành liên quan cùng các tập đoàn năng lượng lớn như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và các đơn vị liên quan nhằm bảo đảm sự đồng bộ từ chính sách, quy hoạch, thực hiện quy hoạch cho đến công tác điều hành và giám sát. Đa dạng hóa các giải pháp vận hành hệ thống và bảo đảm nguồn nhiên liệu.

Đa dạng hóa các giải pháp vận hành hệ thống và bảo đảm nguồn nhiên liệu

- Thưa ông, quý IV năm 2026 ghi nhận nhu cầu điện bám sát kịch bản cực đoan, vậy khả năng cung ứng điện trong các tháng cuối năm 2026 ra sao và điều này đặt ra yêu cầu gì cho năm 2027?

Ông Nguyễn Đức Ninh: Năm 2026, nhu cầu phụ tải cả năm dự kiến tăng trên 10%, riêng quý IV có thể đạt mức 13%. Với sự điều hành linh hoạt của Bộ Công Thương từ cuối năm 2025 và suốt năm 2026, hệ thống điện quốc gia hoàn toàn bảo đảm đủ điện, đáp ứng nhu cầu phụ tải, tối ưu chi phí vận hành.

Bước sang năm 2027, phụ tải tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số, trong khi đó El Nino có thể tác động trực tiếp đến nguồn cung, khiến công tác bảo đảm điện trở nên khó khăn. Với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và trực tiếp của Bộ Công Thương từ sớm, từ xa, cùng việc thực hiện đồng bộ các giải pháp về nguồn điện và quản trị, chúng tôi tin tưởng hệ thống điện quốc gia vẫn sẽ bảo đảm đủ điện phục vụ tăng trưởng kinh tế.

- Xin ông chia sẻ cụ thể hơn về các kịch bản và giải pháp mà NSMO đã xây dựng để chuẩn bị cho giai đoạn 2027 - 2028?

Ông Nguyễn Đức Ninh: Trong năm 2026, chúng tôi đã xây dựng 5 kịch bản phụ tải cùng các kịch bản nguồn nước khác nhau, với hơn 12 kịch bản điều hành. Điểm mới là từ rất sớm, Bộ Công Thương đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhằm tối ưu hóa nguồn nước, vừa bảo đảm nhu cầu xả nước phục vụ nông nghiệp vừa tối ưu hóa công tác phát điện. Đồng thời, các giải pháp về môi trường đối với vận hành nhiệt điện than, bảo đảm nguồn cung cấp nhiên liệu than và khí cũng được chú trọng đặc biệt.

Một điểm khác biệt trong năm 2027 là phương thức điều hành bổ sung nguồn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) để vận hành các tổ máy chạy khí, nhất là tại khu vực Nam Côn Sơn. NSMO đã phối hợp với các tập đoàn năng lượng trong việc lên lịch sửa chữa các tổ máy điện, phát triển lưới điện, đặc biệt là các công trình trọng điểm phục vụ mua bán điện với Trung Quốc, Lào và bảo đảm cấp điện cho miền Bắc.

Cuối cùng, công tác quản trị để thực thi các nghị định, thông tư, quy hoạch và kiểm tra giám sát sẽ tiếp tục được phối hợp đồng bộ để vận hành hệ thống điện an toàn, hiệu quả.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!