Chủ động tham mưu giải quyết những vụ việc khó khăn, phức tạp, kéo dài

Phối hợp chặt chẽ trong cưỡng chế THADS

Theo mô hình mới, các Phòng THADS khu vực được tổ chức tương đồng với 355 Tòa án nhân dân khu vực và Viện kiểm sát nhân dân khu vực, bảo đảm sự thống nhất về số lượng đơn vị, phạm vi thẩm quyền hoạt động, địa điểm đặt trụ sở và cơ bản tương đồng về tên gọi. Việc tổ chức đồng bộ này đã tạo điều kiện thuận lợi cho công tác phối hợp liên ngành trong quá trình chuyển giao, tiếp nhận và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, hạn chế phát sinh chồng chéo hoặc “khoảng trống” về thẩm quyền.

Ngay từ thời điểm bắt đầu vận hành mô hình mới, Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã chủ động phối hợp ban hành nhiều văn bản hướng dẫn nhằm bảo đảm hoạt động phối hợp liên ngành tiếp tục được thực hiện thống nhất, hiệu quả, không làm gián đoạn việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Đối với cơ quan Công an, trong giai đoạn đầu triển khai mô hình cơ quan THADS một cấp tại địa phương, công tác phối hợp giữa cơ quan THADS với cơ quan Công an bước đầu phát sinh một số khó khăn nhất định, đặc biệt trong bối cảnh lực lượng Công an thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã), chấm dứt hoạt động của Công an cấp huyện từ ngày 01/3/2025. Việc thay đổi mô hình tổ chức, đầu mối phối hợp và phân công nhiệm vụ trong thời gian đầu đã tác động nhất định đến công tác phối hợp trong THADS, nhất là đối với các hoạt động cưỡng chế thi hành án có huy động lực lượng, công tác thu, nộp tiền thi hành án tại trại giam, công tác đặc xá và phối hợp liên quan đến xuất nhập cảnh.

Tuy nhiên, Bộ Tư pháp, Cục Quản lý THADS và Bộ Công an đã kịp thời ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo nhằm bảo đảm hoạt động phối hợp được duy trì thông suốt, không làm ảnh hưởng đến việc tổ chức THADS.

Sau khi Công an cấp huyện kết thúc hoạt động, việc phối hợp bảo vệ cưỡng chế THADS có huy động lực lượng được thực hiện chủ yếu giữa cơ quan THADS cấp tỉnh với Công an cấp tỉnh, trực tiếp là Phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp (PC10). Công an cấp tỉnh đã ban hành văn bản phân công, chỉ đạo Công an cấp xã có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ cơ quan THADS trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự khi tổ chức cưỡng chế.

Ban Chỉ đạo THADS cấp tỉnh sau khi được kiện toàn cũng đã kịp thời chỉ đạo các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng Công an địa phương, tăng cường trách nhiệm phối hợp trong công tác bảo vệ cưỡng chế, góp phần bảo đảm việc tổ chức cưỡng chế THADS được thực hiện ổn định, đúng quy định, hạn chế phát sinh tình huống phức tạp về an ninh, trật tự.

Công tác phối hợp giữa cơ quan THADS với cơ quan Công an trong thu, nộp, quản lý tiền thi hành án, phối hợp phục vụ xét đặc xá, phối hợp liên quan đến xuất nhập cảnh tiếp tục được duy trì ổn định, bảo đảm đúng quy định pháp luật, đồng thời từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng biên lai điện tử và các phương thức quản lý hiện đại nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu quả trong tổ chức THADS.

Nâng cao kỹ năng dân vận và xử lý tình huống phức tạp

Thời gian tới, Cục Quản lý THADS yêu cầu cơ quan THADS chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo THADS; kịp thời báo cáo những vụ việc khó khăn, phức tạp, kéo dài hoặc có nguy cơ phát sinh “điểm nóng” để được chỉ đạo giải quyết thống nhất, đồng bộ giữa các cơ quan liên quan.

Tiếp tục duy trì và hoàn thiện các quy chế phối hợp; tăng cường trao đổi thông tin định kỳ giữa các cơ quan; xây dựng cơ chế phối hợp xử lý đối với các vụ việc phức tạp, kéo dài hoặc có nhiều cơ quan cùng tham gia giải quyết. Đồng thời, trong quá trình phối hợp cần xác định rõ trách nhiệm, phạm vi công việc và đầu mối thực hiện của từng cơ quan, đơn vị để bảo đảm tính chủ động, kịp thời và nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành.

Tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tham mưu; chủ động rà soát, đánh giá tính chất vụ việc; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu và phương án tổ chức thi hành án; kịp thời trao đổi, thống nhất với các cơ quan liên quan về biện pháp phối hợp trước khi tổ chức thực hiện, nhất là đối với các vụ việc có tính chất phức tạp, nhạy cảm hoặc cần huy động lực lượng phối hợp.

Tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng dân vận, kỹ năng xử lý tình huống phức tạp và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ THADS. Đồng thời, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị; kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện né tránh trách nhiệm, thiếu chủ động hoặc chưa tích cực trong công tác phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan.

Luật THADS năm 2025 và Nghị định số 152/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, bảo đảm phù hợp với mô hình cơ quan THADS một cấp tại địa phương. Trong đó, đã quy định rõ hơn thẩm quyền kiểm sát, quyền kháng nghị, kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân các cấp đối với hoạt động của cơ quan THADS, Chấp hành viên, Văn phòng Thừa phát lại và Thừa phát lại; bổ sung quy định về thời hạn kháng nghị đối với các vụ việc thi hành án đã kết thúc; đồng thời sửa đổi trình tự, thủ tục trả lời kháng nghị, kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân theo hướng phù hợp với mô hình tổ chức mới và yêu cầu xã hội hóa một số hoạt động THADS.