Chủ động ứng phó El Nino, giữ vững sản xuất trồng trọt vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Dự báo Elnino cường độ mạnh năm 2026-2027- Ảnh minh họa

Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị “Sơ kết công tác sản xuất trồng trọt và phòng chống hạn hán; triển khai kế hoạch năm 2027 vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên”.

Vượt khó giữ vững sản xuất năm 2026

Theo đánh giá tại Hội nghị, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên là vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của hạn hán, thiếu nước, tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống, đặc biệt là nước sinh hoạt nông thôn.

Năm 2026, trong bối cảnh dự báo El Nino, thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và đặc biệt là Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) đối với cà phê, cao su, toàn vùng đã chủ động thích ứng và cơ bản đạt kế hoạch. Sản lượng lúa ước đạt 5,07 triệu tấn; Cây công nghiệp chủ lực đạt 3,02 triệu tấn (tăng 121,1 nghìn tấn); Cây ăn quả chủ lực đạt 3,02 triệu tấn (tăng 206 nghìn tấn); Các cây hàng năm chính đạt 19,8 triệu tấn (tăng 703,1 nghìn tấn).

Công tác cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và xây dựng cơ sở dữ liệu cà phê, cao su đáp ứng EUDR tiếp tục được đẩy mạnh, tạo nền tảng cho xuất khẩu bền vững.

Kế hoạch 2027: Linh hoạt theo nguồn nước, kiểm soát sầu riêng

Để bảo đảm sản xuất vụ Đông Xuân 2026-2027 và cả năm 2027, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường kết luận 4 nhiệm vụ trọng tâm.

Xây dựng kế hoạch sản xuất linh hoạt theo nguồn nước. Phấn đấu vụ Đông Xuân 2026-2027 đạt 328,3 nghìn ha lúa, sản lượng 2,26 triệu tấn. Ổn định diện tích cây công nghiệp lâu năm theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và mở rộng sản xuất có chứng nhận.

Đặc biệt, yêu cầu kiểm soát chặt chẽ diện tích cây ăn quả, nhất là sầu riêng, chanh leo, tránh phát triển nóng, tự phát phá vỡ quy hoạch.

Phát triển các mô hình sản xuất giảm phát thải, tiết kiệm chi phí vật tư, tưới tiết kiệm. Đây là định hướng cốt lõi phù hợp với nông nghiệp hữu cơ, giúp nông dân thích ứng biến đổi khí hậu và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu cao cấp.

Tập trung đầu tư, nâng cấp công trình thủy lợi và hệ thống cấp nước sinh hoạt, nhất là tại vùng sâu, vùng xa. Đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và hướng dẫn nông dân, doanh nghiệp tuân thủ EUDR đối với cà phê, cao su.

Trách nhiệm cụ thể đến từng đơn vị

Phân công rõ trách nhiệm: Sở NN&MT 06 tỉnh vùng; Phải xây dựng ngay phương án, kịch bản phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn theo nguyên tắc ưu tiên nước sinh hoạt trước, sản xuất sau. Bố trí thời vụ, cơ cấu giống linh hoạt, ưu tiên giống ngắn ngày. Tăng cường quản lý vật tư nông nghiệp, xử lý nghiêm vi phạm.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật: Sớm hoàn thành cơ sở dữ liệu trồng, sản xuất sầu riêng; chủ trì xây dựng kế hoạch sản xuất năm 2027 và tập huấn quy trình sản xuất đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi và Cục Khí tượng Thủy văn: Theo dõi chặt chẽ dự báo nguồn nước, kịp thời cảnh báo các khu vực có nguy cơ hạn hán, hướng dẫn giải pháp thu, trữ và xử lý nước an toàn tại hộ gia đình.

Các doanh nghiệp, hiệp hội, HTX: Được kêu gọi đồng hành cùng địa phương xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất - tiêu thụ, kiểm soát chặt dư lượng thuốc BVTV và kim loại nặng, bảo đảm cung ứng vật tư đúng chất lượng, giá hợp lý.

Thứ trưởng nhấn mạnh, năm 2027 không chỉ là câu chuyện sản lượng, mà là câu chuyện về chất lượng, tính bền vững và khả năng truy xuất. Đó cũng chính là cơ hội để nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn khẳng định vai trò tại vùng trọng điểm cà phê, sầu riêng, hồ tiêu của cả nước./.