Chủ động ứng phó El Nino rất mạnh, bảo đảm nguồn nước cho mùa khô 2026-2027

Gia tăng áp lực đối với nguồn nước

Ngày 6-11, Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tiếp tục đưa ra cảnh báo mới về ảnh hưởng của El Nino. Hiện tượng này đã xuất hiện từ tháng 6-2026 và đạt cường độ rất mạnh từ giữa tháng 9-2026.

Do tác động của El Nino, nền nhiệt trên cả nước có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm, trong khi lượng mưa tại một số khu vực có thể thiếu hụt, làm gia tăng bốc hơi và hạn chế khả năng bổ sung nguồn nước.

El Nino có thể gây thiếu hụt nguồn nước nghiêm trọng. Ảnh minh họa.

Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn Mai Văn Khiêm cho biết, thực tế, trong các tháng 8, 9, 10-2026, nền nhiệt nước ta phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm; hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới ít, lượng mưa tại nhiều khu vực còn thấp.

Đáng lo ngại là tác động cộng hưởng giữa thiếu mưa, dòng chảy suy giảm, lượng nước tích trữ trong hồ hạn chế và nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng. Đây là những yếu tố có thể làm gia tăng áp lực bảo đảm nguồn nước khi bước vào mùa khô 2026-2027.

Cũng theo số liệu quan trắc, hiện nay dung tích các hồ chứa lớn có sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực. Đáng chú ý, so với năm 2023 - cũng là năm chịu tác động của El Nino - dung tích hiện tại của các hồ phổ biến chỉ bằng khoảng 80-90%. Điều này cho thấy dư địa tích trữ nước tại một số khu vực không lớn.

4 nhóm giải pháp ưu tiên

Trước nguy cơ El Nino rất mạnh kéo dài đến giữa năm 2027, cuối tháng 10-2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký ban hành Chỉ thị số 39 về tăng cường chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Nino năm 2026-2027.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tập trung triển khai nhiều giải pháp ứng phó. Trong đó, thường xuyên cập nhật kịch bản nguồn nước, xây dựng phương án điều hòa, phân phối nước tại các lưu vực có nguy cơ thiếu hụt; hướng dẫn sản xuất phù hợp với khả năng cấp nước.

Người dân cần chủ động tích trữ nước cho mùa khô 2026-2027. Ảnh: Vũ Phong.

Trước diễn biến khó lường của El Nino, Cục Khí tượng Thủy văn đã đưa ra nhóm 4 giải pháp trọng tâm, đề nghị UBND các tỉnh, thành phố quan tâm, chỉ đạo triển khai đồng bộ, quyết liệt nhằm bảo đảm nguồn nước sinh hoạt, sản xuất và hạn chế thiệt hại do hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.

Thứ nhất, xây dựng phương án ứng phó theo kịch bản: Căn cứ thông tin dự báo khí tượng thủy văn, dự báo El Nino và kịch bản nguồn nước để rà soát kế hoạch sản xuất, cơ cấu mùa vụ và nhu cầu sử dụng nước phù hợp với khả năng nguồn nước thực tế.

Thứ hai, điều hành hồ chứa, liên hồ chứa hợp lý: Theo dõi sát diễn biến dòng chảy, lượng nước tích trữ và nhu cầu sử dụng để chủ động phương án điều tiết, khai thác hiệu quả nguồn nước.

Thứ ba, ưu tiên bảo đảm nước sinh hoạt và sản xuất thiết yếu: Cân đối nguồn nước cho sinh hoạt, nông nghiệp, phát điện; duy trì dòng chảy tối thiểu và chuẩn bị phương án ứng phó với thiếu nước, hạn hán, xâm nhập mặn tại các vùng trọng điểm.

Thứ tư, chủ động bảo đảm cung ứng điện: Ngành năng lượng cần chuẩn bị các phương án phù hợp, nhất là trong cao điểm nắng nóng năm 2027, khi nhiệt độ được dự báo có thể đến sớm và gay gắt hơn bình thường.

Cục Khí tượng Thủy văn cũng khuyến cáo người dân các địa phương sử dụng nước tiết kiệm, chủ động ứng phó từ sớm. Thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn và hướng dẫn của cơ quan chức năng để chủ động xây dựng kế hoạch sử dụng nước, sản xuất phù hợp.