Chủ động vượt khó, dồn sức cho mục tiêu xuất khẩu 8,5 tỷ USD

Công nhân Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thủy sản FXPT (phường Sầm Sơn) đẩy mạnh sản xuất đáp ứng đơn hàng đã ký kết.

Nhiều thách thức

Theo thông tin từ Sở Công Thương, tính chung 7 tháng năm 2026, tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh ước đạt hơn 4,25 tỷ USD, tăng 3,2% so với cùng kỳ. Dù giữ được tốc độ tăng trưởng dương, song kết quả xuất khẩu 7 tháng mới chỉ hoàn thành 50% kế hoạch cả năm. Trong tổng số 22 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh thì có tới 11 mặt hàng bị sụt giảm kim ngạch so với cùng kỳ. Nguyên nhân chính là sức phục hồi của các thị trường lớn còn chậm, nhu cầu tiêu dùng giảm. Những bất ổn địa chính trị tại một số khu vực, đặc biệt là Trung Đông đã đẩy giá xăng dầu, nguyên vật liệu và chi phí logistics lên cao, làm bào mòn đáng kể biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng toàn cầu phục hồi chậm, sức ép cạnh tranh cùng các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe.

Chia sẻ về những áp lực hiện hữu, ông Nguyễn Đức Hùng, Giám đốc điều hành Công ty TNHH MTV TCE Jeans (xã Hoằng Hóa) cho biết: “Bước sang nửa cuối năm, các đơn hàng dệt may có xu hướng nhỏ hơn, thời gian giao hàng ngắn hơn nhưng tiêu chuẩn chất lượng lại khắt khe hơn. Bên cạnh đó, việc Mỹ áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng dệt may Việt Nam, cộng với chi phí logistics tăng cao đang tạo sức ép rất lớn lên sức cạnh tranh của doanh nghiệp và ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng cả năm của công ty”.

Nhận định thị trường xuất khẩu còn đối diện với nhiều thách thức, ông Nguyễn Văn Quỳnh, Giám đốc Công ty CP Chế biến và Xuất khẩu Nông sản Việt (phường Nguyệt Viên) bày tỏ: “Cước vận tải đường biển, container và chi phí sản xuất mọi thứ đều tăng. Ngoài ra, việc thiếu hụt vùng nguyên liệu sản xuất, nguồn cung lao động đang là rào cản lớn nhất đối với doanh nghiệp hiện nay”.

Xây dựng kịch bản ứng phó từ sớm, từ xa

Hiện nay Thanh Hóa có hơn 300 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu hàng hóa sang 68 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đối mặt với biến động thị trường, cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu Thanh Hóa đang chủ động xây dựng kịch bản ứng phó từ sớm, từ xa, thích ứng linh hoạt bằng việc nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và duy trì ổn định sản xuất.

Tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thủy sản FXPT (phường Sầm Sơn), không khí sản xuất những ngày này luôn nhộn nhịp. Từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, chế biến đến đóng gói xuất khẩu đều thực hiện liên tục để kịp tiến độ giao hàng cho đối tác. Ông Nguyễn Hữu Hoàng, trưởng phòng tổng hợp công ty cho biết: “Là doanh nghiệp chuyên chế biến các sản phẩm surimi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, chúng tôi luôn đặt yêu cầu chất lượng lên hàng đầu. Trước những biến động của thị trường, công ty đã chủ động đầu tư cải tiến quy trình sản xuất, tiết giảm chi phí, đồng thời tích cực tìm kiếm thêm khách hàng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Nhờ đó, trong 7 tháng năm 2026, công ty đã xuất khẩu hơn 25 tấn sản phẩm, đạt giá trị khoảng 2 triệu USD, tăng 20% so với cùng kỳ. Hiện nay, chúng tôi cũng đang tập trung cao cho sản xuất đáp ứng kịp thời các đơn hàng cuối năm”.

Công nhân Công ty CP Sản xuất chế biến Cói xuất khẩu Việt Anh (xã Nga An) trong ca sản xuất.

Cùng với nâng cao chất lượng, chiến lược đa dạng hóa thị trường và dòng sản phẩm cũng đang được đẩy mạnh. Trước áp lực suy thoái kinh tế làm giảm sức mua tại các thị trường truyền thống như Mỹ hay châu Âu, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm và khai thác các thị trường ngách đầy tiềm năng.

Ông Phạm Minh Tôn, Giám đốc Công ty CP Sản xuất chế biến Cói xuất khẩu Việt Anh (xã Nga An) chia sẻ: “Trước đây công ty tập trung vào thị trường Mỹ, châu Âu nhưng hiện nay chúng tôi đang chuyển hướng tập trung sang các thị trường mới tại Nhật Bản, Hàn Quốc. Ngoài ra, chúng tôi mở rộng thêm vùng nguyên liệu mới như dùng thêm các sản phẩm từ bẹ cau, bẹ chuối, bẹ ngô. Hiện nay đơn hàng sản xuất đã được ký kết cả năm, công ty đang đặt ra mục tiêu tăng trưởng khoảng 30% so với cùng kỳ”.

Quyết tâm cao để cán đích mục tiêu xuất khẩu 8,5 tỷ USD, mới đây, Sở Công Thương đã tổ chức hội nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và bàn giải pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Lắng nghe các ý kiến phản ánh từ doanh nghiệp, lãnh đạo sở cam kết sẽ tiếp tục tham mưu cho tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ kịp thời và thiết thực nhất. Ông Nguyễn Xuân Thắng, Trưởng Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu, Sở Công Thương cho biết thêm: “Trong tháng 8, sở sẽ tổ chức hội nghị tập huấn chuyên sâu về quy tắc xuất xứ, giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa ưu đãi trong các Hiệp định FTA để mở rộng thị trường. Triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ các phương tiện vận tải bằng container qua Cảng Nghi Sơn nhằm thu hút nguồn hàng, tháo gỡ triệt để nút thắt về chi phí logistics. Đồng thời thường xuyên phối hợp với các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để nắm bắt, cập nhật thông tin tình hình an ninh, chính trị tại các khu vực xung đột, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất và giao nhận hàng”.

Với những giải pháp đồng hành, tiếp sức từ phía các cơ quan quản lý, cùng sự chủ động, linh hoạt của chính các doanh nghiệp sẽ là chìa khóa quan trọng để Thanh Hóa bứt phá, hoàn thành thắng lợi mục tiêu xuất khẩu 8,5 tỷ USD trong năm 2026.