Chủ shop online tìm cách giữ chân người mua

Ngay cả khi không có ý định mua sắm, chị Thảo Anh (26 tuổi, Hà Nội) vẫn thường mở các ứng dụng thương mại điện tử để xem livestream, lướt video ngắn giới thiệu sản phẩm. Thói quen này khác hẳn vài năm trước, khi chị chỉ truy cập các sàn TMĐT lúc cần mua một món hàng cụ thể, sau đó tìm kiếm, so sánh giá và đặt mua.

“Có những phiên livestream khá vui, người bán nói chuyện hài hước, tương tác với người xem nên cứ thế ngồi xem cả tiếng. Thỉnh thoảng thấy món nào hay hoặc giá hợp lý thì tôi lại đặt mua”, chị kể.

Tạo thói quen mới cho người mua

Nếu trước đây người tiêu dùng thường truy cập các sàn TMĐT khi có nhu cầu tìm mua một sản phẩm cụ thể thì nay video ngắn, livestream và các nội dung giải trí đã có thể khơi gợi nhu cầu mua sắm ngay trong quá trình lướt ứng dụng.

Theo khảo sát của AnyMind Group năm 2025, video trình diễn sản phẩm nhận được phản hồi tích cực từ 57% người tiêu dùng Việt Nam trong giai đoạn cân nhắc mua hàng. Tỷ lệ này đối với video của người ảnh hưởng là 56%.

Sự dịch chuyển trong hành vi tiêu dùng cũng kéo theo những thay đổi trong cách kinh doanh của các nhà bán trực tuyến. Thay vì chỉ cạnh tranh về giá và chất lượng, doanh nghiệp ngày càng chú trọng xây dựng nội dung, giới thiệu sản phẩm và tương tác với khách hàng nhằm chuyển đổi sự quan tâm thành đơn hàng thực tế.

Trong bối cảnh đó, các sàn TMĐT cũng mở rộng hình thức mua sắm qua video ngắn, livestream và tiếp thị liên kết. Những hình thức này cho phép người mua quan sát sản phẩm thực tế, tìm hiểu cách sử dụng và tương tác với người bán trước khi quyết định đặt hàng.

Các bài đăng từ người có sức ảnh hưởng, video demo giúp người tiêu dùng hiểu rõ sản phẩm hơn và tự tin đưa ra quyết định mua hàng. Nguồn: AnyMind (Tạo bởi AI).

Theo báo cáo Bức tranh tăng trưởng và động lực kinh doanh của nhà bán trong quý III/2026 được Shopee công bố mới đây, tổng số đơn hàng qua kênh Live, Video và Affiliate (tiếp thị liên kết) đã tăng 52% so với cùng kỳ năm trước. Riêng Shopee Video ghi nhận lượng đơn hàng tăng gần 80%.

Sự phát triển của các kênh nội dung cũng phản ánh xu hướng cạnh tranh mới trên thị trường TMĐT khi việc thu hút người dùng không còn chỉ dựa vào danh mục sản phẩm, giá bán hay chương trình khuyến mại.

Bên cạnh Shopee, một số nền tảng như TikTok Shop cũng khai thác lợi thế từ hệ sinh thái video ngắn và mạng lưới nhà sáng tạo.

Tại một hội nghị hồi tháng 7, sàn này cho biết số lượng video ngắn gắn giỏ hàng trong năm 2025 tăng 45% so với năm trước. Số nhà sáng tạo nội dung tiếp thị liên kết tăng 140%, còn lượng nhà sáng tạo tham gia livestream bán hàng tăng gấp đôi.

Các dữ liệu do 2 nền tảng công bố cho thấy video ngắn, livestream và tiếp thị liên kết đang trở thành những kênh tiếp cận khách hàng đáng chú ý. Tuy nhiên, sự thay đổi không chỉ nằm ở cách người mua tìm thấy sản phẩm mà còn ở loại thông tin họ muốn tiếp nhận trước khi quyết định chi tiền.

Theo bà Lê Thanh Diễm, Quản lý mảng thương mại điện tử nhãn hàng Nutifood, qua hoạt động kinh doanh trên Shopee, doanh nghiệp nhận thấy người tiêu dùng ngày càng cân nhắc đồng thời nhiều yếu tố, từ giá trị sản phẩm, độ tin cậy, sự thuận tiện đến ngân sách mua sắm.

Đặc biệt, với nhóm sản phẩm dinh dưỡng trẻ em, phụ huynh không chỉ quan tâm đến giá bán mà còn chủ động tìm hiểu nguồn gốc, thành phần, thông tin dinh dưỡng và đối tượng sử dụng trước khi lựa chọn.

Trong khi đó, các thông tin này ngày càng được khách hàng tiếp cận qua nhiều kênh khác nhau, từ gian hàng chính hãng đến video ngắn, livestream và nội dung do các nhà sáng tạo thực hiện. Sự thay đổi này khiến doanh nghiệp phải chú trọng hơn đến tính chính xác và nhất quán của thông tin sản phẩm, đặc biệt khi nội dung được truyền tải qua nhiều đối tác và hình thức khác nhau.

Chẳng hạn, các thông tin về công dụng, thành phần hay đối tượng sử dụng phải dựa trên hồ sơ sản phẩm và tài liệu đã được phê duyệt, tránh những tuyên bố gây hiểu nhầm hoặc vượt quá căn cứ cho phép.

Theo dự báo của nhãn hàng, video ngắn, livestream và trải nghiệm mua sắm cá nhân hóa sẽ tiếp tục hỗ trợ chuyển đổi đơn hàng trong quý IV, đòi hỏi các thương hiệu nâng cao chất lượng vận hành, đặc biệt trước mùa sale lớn cuối năm 11/11 và 12/12.

Ở lĩnh vực thời trang, đại diện thương hiệu Deliz cũng ghi nhận người mua quan tâm hơn đến việc tìm hiểu sản phẩm qua livestream và video ngắn, đặc biệt là những nội dung thể hiện chất liệu, phom dáng và cách phối đồ thực tế.

Theo số liệu nội bộ của doanh nghiệp, doanh thu livestream trên Shopee trong tháng 9 tăng gần 40% so với tháng trước. Vì vậy, Deliz dự kiến tiếp tục duy trì hoạt động livestream, sản xuất video và hợp tác với nhà sáng tạo trong mùa mua sắm cuối năm.

Chủ shop tìm đến AI để giảm chi phí

Áp lực vận hành gia tăng khi video ngắn và livestream trở thành hoạt động thường xuyên, thay vì chỉ được triển khai trong các đợt khuyến mại lớn.

Để duy trì sự hiện diện trên các kênh nội dung mà không phải tăng tương ứng số lượng nhân sự, một số nhà bán bắt đầu sử dụng AI trong hoạt động livestream, sản xuất nội dung và quản lý gian hàng.

Theo Shopee, số nhà bán ứng dụng AI livestream trong quý vừa qua đã tăng gấp 28 lần so với cùng kỳ năm trước. Số phiên livestream sử dụng AI tăng gấp 45 lần, trong khi lượng đơn hàng phát sinh từ các phiên này tăng gấp 21 lần.

Ông Đỗ Quang Huy, chuyên gia thương mại điện tử, cho biết việc tổ chức một phiên livestream truyền thống thường đòi hỏi nhiều nguồn lực, từ chuẩn bị bối cảnh, thuê người dẫn đến xây dựng kịch bản và quản lý nội dung.

Theo ông, chi phí thuê người livestream dao động khoảng 100.000-150.000 đồng/giờ, chưa kể các khoản đầu tư cho bối cảnh và công tác chuẩn bị. Người bán còn phải kiểm soát nội dung trong quá trình phát trực tiếp để hạn chế những sai sót ngoài kịch bản.

Các nội dung trực quan, thực tế được người mua ưu tiên cân nhắc khi mua hàng. Ảnh: Phương Lâm.

Trong khi đó, livestream ứng dụng AI có thể giảm bớt các công đoạn này nhờ sử dụng người dẫn ảo, bối cảnh tùy chỉnh và kịch bản được thiết lập trước.

Ông Huy cho biết người bán có thể lựa chọn người dẫn, thay đổi bối cảnh và xây dựng nội dung theo kịch bản có sẵn. Hệ thống cũng có khả năng phản hồi câu hỏi của khách hàng trong quá trình phát trực tiếp.

Tuy nhiên, nhà bán vẫn phải tính đến chi phí công nghệ, giám sát nội dung và khả năng chuyển đổi người xem thành đơn hàng.

Ngoài livestream, AI còn được các sàn ứng dụng vào những công việc thường xuyên của nhà bán, như đăng tải sản phẩm, quản lý gian hàng và chăm sóc khách hàng.

Chẳng hạn, Lazada phát triển công cụ hỗ trợ nhà bán đề xuất tiêu đề, mô tả và hình ảnh sản phẩm. Theo thống kê nội bộ do nền tảng cung cấp, công cụ này giúp người bán tiết kiệm trung bình 11 giờ làm việc, tăng tới 180% lượt xem trang sản phẩm trong 7 ngày và cải thiện khoảng 20% tỷ lệ chuyển đổi mua hàng.

Sự gia tăng số lượng nhà bán cũng khiến áp lực cạnh tranh trên các sàn TMĐT ngày càng lớn. Shopee cho biết trung bình mỗi tháng trong quý III/2026 có hơn 37.000 nhà bán mới tham gia kinh doanh và hơn 15 triệu sản phẩm mới được đăng bán. Cùng kỳ, tổng giá trị giao dịch của nhà bán tăng 45%, trong khi lượng người dùng mới tăng 70% so với một năm trước.

Trong bối cảnh đó, AI có thể giúp nhà bán giảm bớt khối lượng công việc và chi phí sản xuất nội dung, nhưng chưa thể giải quyết toàn bộ bài toán kinh doanh. Doanh nghiệp vẫn phải đầu tư cho quảng cáo, duy trì nguồn hàng, chăm sóc khách hàng và xử lý các vấn đề sau bán, đồng thời tìm cách chuyển đổi lượt xem thành đơn hàng thực tế.