Chủ tịch Dragon Capital: Việt Nam có thể hút 50 tỷ USD vốn ngoại nhờ nâng hạng

Trong 5 năm qua, hàng chục tỷ USD vốn ngoại đã rút khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam dưới tác động của những biến động vĩ mô và chu kỳ tài chính toàn cầu.

Dù vậy, thị trường vẫn duy trì thanh khoản và tiếp tục mở rộng khi dòng tiền trong nước ngày càng đóng vai trò lớn hơn trong việc hấp thụ lượng vốn rút ra.

Diễn biến này cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong cấu trúc dòng vốn của thị trường. Khi Việt Nam bước vào giai đoạn hội nhập sâu hơn sau khi được FTSE Russell nâng hạng, vốn ngoại sẽ mở rộng cánh cửa kết nối với thị trường toàn cầu.

Tuy nhiên, chính độ sâu của nguồn vốn trong nước mới quyết định thị trường có thể đứng vững đến đâu khi dòng vốn quốc tế đảo chiều. Theo đó, vốn ngoại quyết định mức độ hội nhập của thị trường nhưng vốn nội mới quyết định sức chịu đựng của thị trường.

Dòng vốn ngoại không còn là “câu chuyện một chiều”

Trong buổi chia sẻ gần đây với Vietnam Innovators Digest, ông Dominic Scriven, nhà sáng lập Dragon Capital, cho rằng ý nghĩa lớn của việc Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi nằm ở sự thay đổi trong cách các tổ chức quốc tế tiếp cận thị trường.

Với các quỹ thụ động, việc Việt Nam được đưa vào các bộ chỉ số thị trường mới nổi tạo điều kiện để dòng vốn phân bổ vào Việt Nam theo cơ chế tự nhiên hơn. Với các quỹ chủ động, nâng hạng cũng giúp giảm những rào cản khiến họ phải tìm kiếm ngoại lệ để đầu tư.

Tuy nhiên, dòng vốn quốc tế cũng chịu tác động lớn từ những biến động bên ngoài Việt Nam.

Theo ông Dominic Scriven quy mô vốn quốc tế dành cho Việt Nam về dài hạn có thể lớn hơn nhiều. Ảnh: VID

Số liệu từ FiinGroup cho thấy nhà đầu tư nước ngoài bán ròng kỷ lục 135.300 tỷ đồng trên ba sàn trong năm 2025. Áp lực này đến trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu dịch chuyển về các thị trường phát triển, lãi suất USD duy trì ở mức cao, đồng thời xuất hiện những lo ngại về thương mại và tỷ giá.

Theo ông Dominic, sức hút của thị trường Mỹ, đặc biệt là nhóm công nghệ và câu chuyện trí tuệ nhân tạo, cũng đang cạnh tranh mạnh với các thị trường khác để thu hút dòng tiền toàn cầu. Trong những giai đoạn rủi ro gia tăng, dòng vốn có xu hướng tìm đến USD và những thị trường quen thuộc.

Điều đó cho thấy việc khối ngoại bán ròng không nhất thiết phản ánh đánh giá tiêu cực về triển vọng của doanh nghiệp Việt Nam.

Diễn biến lợi nhuận cũng đang đi theo chiều ngược lại. Sau khi giảm trong năm 2022 và 2023, lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết đã phục hồi khoảng 14% năm 2024, tăng hơn 20% năm 2025 và tiếp tục cải thiện trong nửa đầu năm 2026, ông Dominic cho biết.

Khoảng cách giữa dòng vốn và hoạt động kinh doanh vì vậy ngày càng đáng chú ý. Khi dòng vốn quốc tế có thể thay đổi theo chu kỳ toàn cầu, sức cầu trong nước trở thành lực lượng quan trọng để hấp thụ lượng vốn ngoại rút ra.

Dòng vốn ngoại vì thế không còn là một câu chuyện một chiều, nơi thị trường chỉ chờ vốn quốc tế đến để tạo động lực tăng trưởng. Khả năng thị trường hấp thụ dòng vốn rút ra cũng quan trọng không kém khả năng thu hút dòng vốn mới.

Nội lực vốn đang hấp thụ cú sốc từ bên ngoài

Dòng vốn ngoại liên tục rút khỏi thị trường nhưng sức ép này chưa chuyển thành một cú sốc tương ứng về thanh khoản.

Lực mua trong nước đang đóng vai trò hấp thụ phần cung mà nhà đầu tư nước ngoài tạo ra. Điều này cho thấy thị trường đã có thêm một lớp đệm trước những biến động từ bên ngoài.

Năm 2025, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 135.000 tỷ đồng trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trước bối cảnh đó, số lượng tài khoản giao dịch của nhà đầu tư cá nhân trong nước tăng mạnh 27,8%, đạt khoảng 11,8 triệu, tương đương khoảng 11,5% dân số.

Như vậy, khối ngoại liên tục bán ra trong khi vẫn có lực cầu trong nước hấp thụ. Điều này giúp thị trường duy trì khả năng giao dịch ngay cả khi một nguồn vốn lớn liên tục rút ra.

Tuy nhiên, sức mua và nguồn vốn dài hạn là hai câu chuyện khác nhau. Nhà đầu tư cá nhân có thể tạo thanh khoản và hấp thụ nhanh lượng cung từ khối ngoại. Nhưng để thị trường có nền tảng vốn bền vững hơn, cần thêm những dòng tiền có khả năng tích lũy và đầu tư trong thời gian dài.

Đây cũng là lý do ông Dominic Scriven nhấn mạnh tới vai trò việc phát triển các nhà đầu tư tổ chức trong nước, từ quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản đến bảo hiểm và các chương trình hưu trí.

Vấn đề vì thế nằm ở cách biến tiền tiết kiệm trong nền kinh tế thành vốn dài hạn. Khi thu nhập và tích lũy của người dân tăng lên, nguồn lực cho thị trường tài chính cũng lớn hơn. Nếu phần lớn khoản tiền này vẫn nằm trong tiền gửi ngân hàng, khả năng phân bổ vốn qua cổ phiếu, trái phiếu và các quỹ đầu tư sẽ còn hạn chế.

Ông Dominic chỉ ra các thị trường phát triển hơn như Thái Lan và Ấn Độ như những ví dụ về cách các cơ chế tiết kiệm và đầu tư dài hạn có thể đưa tiền của người dân vào thị trường tài chính.

Với Việt Nam, điều này càng có ý nghĩa khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn và nhu cầu vốn cho doanh nghiệp, hạ tầng và các dự án dài hạn ngày càng lớn. Một thị trường có nguồn vốn nội đủ sâu sẽ có khả năng hấp thụ tốt hơn những biến động của dòng vốn quốc tế.

Vốn ngoại vẫn là một thước đo quan trọng về mức độ hội nhập của thị trường. Nhưng khi dòng vốn này đảo chiều, chính sức mạnh của nguồn vốn trong nước quyết định thị trường có thể hấp thụ cú sốc đến đâu.

Từ nâng hạng đến bài toán xây dựng thị trường vốn sâu hơn

FTSE Russell nâng hạng mở ra cơ hội để Việt Nam thu hút thêm dòng vốn quốc tế. Theo ông Dominic Scriven, nếu tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và tiến tới những bước nâng hạng tiếp theo, trong đó có MSCI, quy mô vốn quốc tế dành cho Việt Nam về dài hạn có thể lớn hơn nhiều.

Vốn quốc tế được hỗ trợ bởi tiến trình nâng hạng và mở cửa thị trường. Ảnh: HA

Vị lãnh đạo Dragon Capital ước tính tiềm năng này có thể lên tới khoảng 50 tỷ USD. Đây là quy mô cơ hội dài hạn, không phải dự báo về lượng tiền sẽ chảy vào thị trường trong một thời điểm cụ thể.

Nhưng vốn ngoại chỉ là một phần của bài toán. Khi nền kinh tế hướng tới tốc độ tăng trưởng cao hơn, nhu cầu vốn cho doanh nghiệp, hạ tầng và các dự án dài hạn cũng lớn hơn. Khi đó, điều quan trọng là thị trường phải có đủ các kênh để biến tiền tiết kiệm thành nguồn vốn dài hạn.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là một mắt xích quan trọng. Theo SSI Research, sau những vấn đề phát sinh trong năm 2022, thị trường đã được tái cấu trúc và bắt đầu phục hồi. Giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp năm 2024 đạt khoảng 445.000 tỷ đồng, tăng 26% so với năm trước và tiếp tục hồi phục tích cực trong các năm vừa qua.

Cùng với ngân hàng, thị trường cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư, bảo hiểm và các chương trình hưu trí có thể tạo thành những kênh dẫn vốn khác nhau cho nền kinh tế.

Vấn đề của vốn nội vì thế nằm ở khả năng chuyển một phần tiền tiết kiệm của người dân thành nguồn vốn dài hạn, thay vì chỉ gia tăng sức mua trên thị trường cổ phiếu.

Trước bối cảnh đó, ông Dominic nhìn triển vọng năm 2027 từ hai động lực. Một phía là vốn quốc tế được hỗ trợ bởi tiến trình nâng hạng và mở cửa thị trường. Phía còn lại là nguồn vốn trong nước, được thúc đẩy bởi thu nhập, tích lũy tài sản và nhu cầu đa dạng hóa đầu tư.

Hai dòng vốn này có thể bổ trợ cho nhau. Vốn ngoại giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn với thị trường tài chính toàn cầu. Vốn nội tạo nền tảng để thị trường duy trì sức hấp thụ khi dòng vốn quốc tế biến động.

Vì vậy, nâng hạng có thể là cánh cửa đưa Việt Nam đến gần hơn với dòng vốn toàn cầu. Nhưng để hình thành một thị trường vốn đủ sâu cho một nền kinh tế tăng trưởng nhanh, Việt Nam còn phải mở rộng và củng cố những dòng vốn nằm ngay trong nền kinh tế.