Việt Nam đang giữ vị trí quan trọng trong quan hệ kinh tế giữa Nga và khu vực Đông Nam Á

Cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang Nga hiện vẫn tập trung vào những nhóm hàng có thế mạnh truyền thống. (Ảnh: Mai An)

Quan hệ thương mại Việt Nam-Nga tiếp tục duy trì xu hướng tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 4,77 tỷ USD, tăng 4% so với năm 2024. Việt Nam xuất khẩu sang Nga 2,26 tỷ USD và nhập khẩu 2,51 tỷ USD.

Trong 7 tháng năm 2026, kim ngạch ngoại thương giữa Việt Nam và Nga đạt 3,24 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Nga đạt 1,33 tỷ USD, giảm 4,4%; nhập khẩu đạt 1,91 tỷ USD, tăng 27,2% so với cùng kỳ năm trước.

Cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang Nga hiện vẫn tập trung vào những nhóm hàng có thế mạnh truyền thống, trong đó năm 2025 xuất khẩu dệt may đạt khoảng 504 triệu USD, cà phê 462,3 triệu USD và thủy sản 214,5 triệu USD.

Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp Việt tiếp tục mở rộng thị trường, đồng thời cũng cho thấy dư địa để chuyển từ xuất khẩu hàng hóa sang các hình thức hợp tác có giá trị gia tăng cao hơn.

Ở quy mô rộng hơn, thương mại Nga-ASEAN đạt khoảng 21 tỷ USD năm 2025, tăng gần 58% trong một thập niên. Kim ngạch Việt Nam-Nga tương đương gần 25% tổng thương mại Nga-ASEAN, cho thấy Việt Nam đang giữ vị trí quan trọng trong quan hệ kinh tế giữa Nga và khu vực Đông Nam Á.

Tại phiên Đối thoại kinh doanh Nga-ASEAN trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế phương Đông ở Vladivostok ngày 2/9, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đánh giá, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam-Nga vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Bộ trưởng khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò cầu nối kinh tế giữa Nga và ASEAN, đồng thời thúc đẩy các chuỗi cung ứng, logistics, công nghệ, năng lượng và dòng vốn đầu tư mới.

Đáng chú ý, định hướng được đưa ra không dừng ở việc tăng kim ngạch xuất nhập khẩu. Việt Nam đề xuất thúc đẩy các mô hình cùng đầu tư, cùng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị; đồng thời tăng cường kết nối vận tải, logistics và xây dựng các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp.

Một đề xuất cụ thể là cơ chế hỗ trợ đầu tư “một cửa”, đồng hành với doanh nghiệp từ khâu cấp phép đến vận hành. Việt Nam cũng đề xuất khai thác tính bổ trợ giữa nguồn tài nguyên, nguyên liệu của vùng Viễn Đông Nga như khoáng sản, năng lượng, nông-thủy sản với năng lực chế biến, thị trường và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do của Việt Nam.

Những định hướng này tạo cơ sở để quan hệ kinh tế Việt-Nga mở rộng từ thương mại hàng hóa sang hợp tác đầu tư và sản xuất.

Khi Nga thúc đẩy đa dạng hóa nguồn thu và khởi động chu kỳ đầu tư mới vào công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ, cơ hội đối với doanh nghiệp Việt không chỉ nằm ở việc bán thêm hàng hóa, mà còn ở khả năng tham gia vào những chuỗi giá trị mới.

Đà phục hồi của kinh tế Nga cùng định hướng đa dạng hóa nguồn thu và thúc đẩy chu kỳ đầu tư mới đang tạo thêm không gian cho hợp tác với các đối tác châu Á.

Với Việt Nam, dư địa này không chỉ nằm ở việc mở rộng kim ngạch thương mại, mà còn ở khả năng tham gia sâu hơn vào các chuỗi sản xuất, logistics và cung ứng.

Nếu tận dụng tốt nền tảng từ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam -Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU), doanh nghiệp Việt có thể từng bước chuyển từ vị thế nhà cung cấp sang đối tác tham gia sâu hơn vào thị trường Nga và không gian kinh tế Nga-ASEAN.