Chủ tịch Hồ Chí Minh: Làm cho Hà Nội thành một Thủ đô yên ổn, tươi vui và phồn thịnh

Hôm nay, đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, biến niềm tự hào thành hành động, nỗ lực xây dựng Thủ đô ngày càng văn hiến, văn minh, hiện đại, giàu đẹp và hạnh phúc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh xem mô hình quy hoạch xây dựng Thủ đô năm 1959. Ảnh tư liệu

Mùa thu vàng lịch sử năm 1945 cách nay đã 81 năm, nhưng những ký ức lịch sử luôn thắm đượm nghĩa tình giữa Bác Hồ với Thủ đô ta. Khi “thời cơ ngàn năm có một” xuất hiện, Hồ Chí Minh cùng với Trung ương Đảng đã mau lẹ phát động toàn dân vùng lên Tổng khởi nghĩa. Đảng bộ Hà Nội, với tinh thần chủ động, sáng tạo, đã gương mẫu đi đầu phát lệnh tổng khởi nghĩa. Sự kiện ngày 19-8-1945 là minh chứng cho hào khí Diên Hồng thời đại mới. Tới ngày 22-8-1945, Bác Hồ dù vừa ốm nặng, sức khỏe còn rất yếu, song Người đã quyết định cùng Trung ương trở về Hà Nội, trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Ngày 25-8-1945, Bác Hồ về tới Hà Nội, sau thời gian ngắn ngủi ở địa điểm an toàn, bí mật thuộc phường Phú Thượng, Người dời đến ở trên căn gác hai của ngôi nhà số 48 Hàng Ngang, viết bản “Tuyên ngôn Độc lập” khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ngày 2-9-1945 mãi mãi là dấu mốc vàng son trong lịch sử Việt Nam thời đại mới, Hà Nội vinh dự tự hào là nơi làm điểm tựa lịch sử cho sự khẳng định trước đồng bào cả nước và thế giới về quyền tự quyết dân tộc.

Những ngày tháng đầu tiên ra đời chế độ dân chủ nhân dân, có được sức mạnh của muôn dân, trước hết là của đồng bào Hà Nội, Bác Hồ cùng chính phủ cách mạng đã đủ sức chèo lái con thuyền cách mạng “vượt cạn”. Cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên trong lịch sử nước nhà (6-1-1946) đã được cử tri Hà Nội hoàn thành với tinh thần cách mạng cao độ. Tiếp đó, những sắc lệnh của Bác Hồ về “Tuần lễ vàng”, về “Tăng gia sản xuất”, những lời hiệu triệu của Bác Hồ về “diệt giặc đói”, “diệt giặc dốt”... đã được người dân Hà Nội hưởng ứng sâu rộng, mang lại kết quả thiết thực, thấm đẫm tình người và giàu bản lĩnh chính trị kiên cường. Tết độc lập đầu tiên, giữa muôn vàn gian khó, Bác Hồ đã cải trang đi khảo sát thực tế, ghé thăm gia đình người phụ nữ nghèo gánh nước thuê cận đêm giao thừa, rồi Bác căn dặn các đồng chí lãnh đạo chính quyền Hà Nội phải quan tâm chăm lo Tết cho người nghèo.

Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Bác (đêm 19-12-1946) như âm vang lời thề độc lập, mang thần khí của Nam quốc sơn hà, Đại cáo Bình Ngô. Quân và dân Hà Nội đã trở thành biểu tượng linh thiêng cho tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, thúc giục cả dân tộc cầm súng đứng lên vì lời thề độc lập. Trong 9 năm ròng rã, Hà Nội luôn nung nấu chí khí quật khởi, quyết đánh đuổi quân xâm lăng để đón ngày Bác Hồ và đoàn quân chiến thắng trở về. Ngày 10-10-1954, lòng người yêu nước nơi đây được cảm nhận hương thu và sắc thu mới “trong biếc nói cười thiết tha”, đó là cảm xúc cách mạng của một dân tộc, của một nơi linh thiêng ngàn năm văn hiến, anh hùng, tạo cảm hứng lịch sử cho cuộc kiến tạo thiên niên kỷ: Dựng xây chế độ xã hội chủ nghĩa trên nền chế độ dân chủ mới. Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho đồng bào Hà Nội như lời hịch, khích lệ, cổ vũ tinh thần cách mạng, truyền cảm hứng tới Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội: “Sau cuộc biến đổi lớn, việc khôi phục lại đời sống bình thường sẽ phức tạp, khó khăn. Nhưng Chính phủ có quyết tâm, toàn thể đồng bào Hà Nội đồng tâm nhất trí góp sức với Chính phủ, thì chúng ta nhất định vượt được mọi khó khăn và đạt được mục đích chung: Làm cho Hà Nội thành một Thủ đô yên ổn, tươi vui và phồn thịnh”.

Sau Hiệp định Genève, Thủ đô Hà Nội sôi nổi như đại công trường dựng xây nền tảng chế độ xã hội chủ nghĩa, từ việc phục hồi, phát triển kinh tế, cải tạo kinh tế, tới việc xây dựng hệ thống chính trị trên địa bàn, việc xây dựng nhà máy, xí nghiệp, hợp tác xã nông nghiệp theo hướng làm ăn tập thể, xây bệnh viện, trường học, xây dựng văn hóa, xây dựng quốc phòng, an ninh, đối ngoại... đều được tiến hành khẩn trương, thể hiện chủ nghĩa anh hùng cách mạng thời đại mới. Bác Hồ luôn dõi theo từng bước trưởng thành đi lên của Thủ đô Hà Nội. Hằng tuần, hằng tháng, Người có cuộc làm việc với lãnh đạo Thành phố Hà Nội để nghe báo cáo và chỉ đạo sâu sát nhiệm vụ, giải pháp cách mạng phù hợp. Người thường quan tâm tới thăm, động viên các tầng lớp cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Hà Nội.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước kéo dài 21 năm đã tiếp tục là thử thách lịch sử đối với dân tộc Việt Nam. Chí khí của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Hà Nội tiêu biểu cho lịch sử, văn hóa, hào hoa, thanh lịch, trung dũng kiên cường, góp phần quan trọng đánh bại ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ. Hà Nội cùng đồng bào cả nước đã củng cố niềm tin sắt đá trong tâm trí Bác Hồ, khi Người viết Di chúc thiêng liêng đã khẳng định chắc chắn: “Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất. Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”.

Những ngày Bác Hồ thiếp đi trên giường bệnh, khi tỉnh lại, Người vẫn nhắc các đồng chí Trung ương phải lo đồng bào khỏi bị lũ lụt. Các đồng chí dự định đưa Bác tản cư lên khu vực Ba Vì, nhưng Người lý lẽ rằng “Bác phải ở lại với đồng bào”. Đặc biệt, ngày Bác đi xa vào cõi vĩnh hằng, đồng bào Hà Nội là những người ở gần Bác nhất, đẫm nước mắt trong thời khắc biệt ly, giữ lời hứa biến đau thương thành hành động cách mạng. Khi non sông thu về một mối, Hà Nội lại thay mặt đồng bào cả nước, đón Bác về yên nghỉ ngàn thu giữa lòng Ba Đình lịch sử.

Đinh ninh lời Bác Hồ “thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”, Hà Nội đã gương mẫu đi đầu làm nên diện mạo mới của Thủ đô xứng danh anh hùng, văn minh, hiện đại. 40 năm trước, Hà Nội là một trong những nơi cung cấp luận cứ khoa học, thực tiễn để Đảng ta ra quyết sách chiến lược lịch sử mang tầm thời đại, thể hiện tính sáng tạo của một chính Đảng tiêu biểu cho “đạo đức, văn minh”. Hà Nội đã chủ động, sáng tạo tổ chức thực hiện đường lối đổi mới một cách bài bản, quyết tâm cao, nên đạt nhiều thành tựu có tính lịch sử không chỉ cho Hà Nội mà còn lan tỏa niềm kiêu hãnh trong cả nước, mang lại nhiều giá trị tiêu biểu cho lương tri, phẩm giá nhân loại, đặc biệt là tiêu biểu cho sự năng động, sáng tạo trong xu thế toàn cầu hóa, được bạn bè, nhân dân tiến bộ năm châu ngưỡng mộ, đồng tình, hưởng ứng, ủng hộ Việt Nam.

Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã mở ra bước đột phá đưa dân tộc ta tiến vào kỷ nguyên mới. Hà Nội được Đảng, Nhà nước giao trọng trách lớn: “Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô (năm 2054) và đến năm 2065: Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới”. Nhiệm vụ lớn lao đó được nâng tầm từ tư tưởng, tình cảm của Bác Hồ đã trao gửi cho Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô Hà Nội vào ngày 10-10-1954: “Chính phủ có quyết tâm, toàn thể đồng bào Hà Nội đồng tâm nhất trí góp sức với Chính phủ, thì chúng ta nhất định vượt được mọi khó khăn và đạt được mục đích chung: Làm cho Hà Nội thành một Thủ đô yên ổn, tươi vui và phồn thịnh”.

Kính thưa Bác kính yêu, Hà Nội đã, đang và sẽ mãi mãi thực hiện lời dạy của Người, để dân tộc Việt Nam có một Thủ đô xứng danh ngàn năm văn hiến anh hùng, biểu tượng cho dân tộc Việt Nam trường tồn, hùng cường, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc.