Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam khảo sát mô hình cà phê giá trị cao nhất thế giới tại Panama

Nhận lời mời của Liên đoàn Hợp tác xã châu Mỹ (Cooperativas de las Américas), đoàn công tác của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam do Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân dẫn đầu đã đến khảo sát và làm việc tại Lamastus Family Estates, vùng Boquete, tỉnh Chiriquí, cách thủ đô Panama City khoảng 500 km về phía tây. Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện bên lề Tuần lễ Đại hội đồng ICA và Hội nghị Toàn cầu, diễn ra từ ngày 13 - 18/9/2026.

14.710 USD/kg và câu chuyện phía sau một lô cà phê

Được một gia đình gốc Kentucky (Mỹ) gây dựng từ năm 1918 và hiện do thế hệ thứ tư quản lý, Lamastus Family Estates sở hữu 3 nông trại Elida, El Burro và Luito Geisha trên sườn núi lửa Barú, thuộc khu vực Alto Quiel, ở độ cao khoảng 1.700–1.950 m so với mực nước biển.

Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân được giới thiệu lô Torre của Elida Estate, dòng Geisha chế biến ướt có giá gần 15.000 USD/kg.

Hơn một nửa diện tích 65 ha của Elida Estate nằm trong ranh giới Vườn Quốc gia Núi lửa Barú. Cây cà phê được trồng dưới tán rừng tự nhiên, trong một hệ sinh thái được bảo tồn, thay vì trên diện tích đất đã phát quang hoàn toàn.

Mô hình này gắn với chuỗi kỷ lục về giá mà Lamastus Family Estates liên tục thiết lập trong những năm gần đây. Ngày 10/9/2026, tại phiên đấu giá riêng lần thứ 6 do gia đình Lamastus tổ chức, một lô Luito Geisha chế biến ướt, trọng lượng 2 kg, được một nhà rang xay Hàn Quốc mua với giá 14.710 USD/kg, mức giá cao nhất được ghi nhận đối với một lô cà phê.

Trước đó, các lô Geisha của Elida Estate từng đạt 10.013 USD/kg tại phiên đấu giá Best of Panama 2024 và 13.518 USD/kg tại một phiên đấu giá riêng cũng trong năm này.

Tại buổi làm việc, đoàn Việt Nam được giới thiệu lô Torre của Elida Estate, dòng Geisha chế biến ướt đạt 96,25 điểm, dự kiến được đưa ra đấu giá tại Best of Panama ngày 23/9. Những lô cà phê của Elida Estate nhiều năm qua nằm trong nhóm có mức giá cao của phân khúc cà phê đặc sản.

Chủ điền trang trực tiếp trao đổi với Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân và đoàn công tác về cách xây dựng vùng trồng để tạo ra hạt cà phê giá trị cao, từ việc chọn độ cao và giống phù hợp, duy trì tán che tự nhiên, cho đến kỷ luật thu hái chỉ lấy quả chín và kiểm soát chặt chẽ từng mẻ sau thu hoạch.

Chủ điền trang trực tiếp trao đổi với Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân về xây dựng vùng trồng để có hạt cà phê giá trị cao.

Điểm đáng chú ý là các khâu này được quản lý như một chuỗi thống nhất. Chất lượng có thể truy xuất đến từng lô nhỏ, kể cả những lô chỉ vài kilogram, tạo cơ sở để phân loại, đánh giá và đưa sản phẩm ra thị trường với mức giá tương ứng.

Đoàn công tác cũng tham quan xưởng chế biến cà phê thượng hạng đặt tại điền trang, nơi các mẻ Geisha được xử lý theo những quy trình lên men và sấy kiểm soát riêng cho từng lô. Tại phòng thử nếm, Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân cùng các thành viên trong đoàn trực tiếp tham gia đánh giá chất lượng các dòng cà phê trước khi sản phẩm được phân hạng và đưa ra thị trường.

Một lô Luito Geisha chế biến ướt, trọng lượng 2 kg, được một nhà rang xay Hàn Quốc mua với giá 14.710 USD/kg, mức giá cao nhất được ghi nhận đối với một lô cà phê.

Từ một trang trại Panama nhìn về cà phê Việt Nam

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân bày tỏ ấn tượng trước tư duy quản trị, cách định vị thương hiệu và việc xây dựng chuỗi giá trị khép kín, bền vững của Lamastus Estates.

“Việt Nam là một cường quốc xuất khẩu cà phê toàn cầu, tuy nhiên phần lớn vẫn nằm ở phân khúc thô và đại trà. Việc nghiên cứu các mô hình canh tác chuẩn sinh thái, chế biến sâu và định vị thương hiệu phân khúc siêu cao cấp như Lamastus Estates sẽ gợi mở nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho các hợp tác xã nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các hợp tác xã đang dịch chuyển theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn tại vùng Tây Nguyên”, bà Cao Xuân Thu Vân chia sẻ.

Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân thăm xưởng chế biến cà phê thượng hạng tại đồn điền.

Người đứng đầu Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cũng ghi nhận vai trò kết nối của Liên đoàn Hợp tác xã châu Mỹ trong việc tổ chức chuyến khảo sát, qua đó tạo điều kiện để đoàn công tác tiếp cận trực tiếp một mô hình sản xuất cà phê đặc sản tại Panama.

Chuyến khảo sát diễn ra trong tuần lễ mà phong trào hợp tác xã toàn cầu thông qua một văn kiện quan trọng. Ngày 17/9/2026, tại Hội nghị Toàn cầu ở Panama City, các đại biểu thông qua Tuyên bố Panama với chủ đề “Xây dựng cầu nối: Những đóng góp hợp tác vì một thế giới hòa bình”.

Tuần lễ Panama cũng là dịp ICA kiện toàn bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ 2026–2030. Tại Đại hội đồng bầu cử ngày 16/9, các thành viên tiến hành bầu Hội đồng quản trị nhiệm kỳ mới, đồng thời thảo luận định hướng chiến lược của ICA giai đoạn 2026–2030 với 3 trọng tâm “Thực hành, Quảng bá và Bảo vệ”. Trước đó, Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân đã tham dự Hội nghị Tổ chức Hợp tác xã Nông nghiệp Quốc tế (ICAO), tổ chức chuyên ngành về nông nghiệp thuộc ICA.

Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân thử cà phê tại phòng thí nghiệm.

Với HTX cà phê Việt Nam, điều đáng học từ Lamastus Family Estates không nằm ở mức giá kỷ lục 14.710 USD/kg, mà ở cách tổ chức vùng trồng, kiểm soát chất lượng, chế biến, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Đây là những khâu HTX có thể tập hợp các hộ sản xuất nhỏ để cùng đầu tư, qua đó nâng giá trị cà phê thay vì chỉ bán nguyên liệu.

Tuyên bố Panama của ICA

Hội nghị Toàn cầu của Liên minh Hợp tác xã Quốc tế (ICA) ở Panama City với chủ đề “Xây dựng những nhịp cầu: Đóng góp của hợp tác xã vì một thế giới hòa bình” đã thông qua Tuyên bố Panama ngày 17/9/2026.

Tuyên bố khẳng định: “Chúng tôi, những người tham gia và đại diện của phong trào hợp tác toàn cầu tập hợp tại Panama, tái khẳng định niềm tin của mình rằng hợp tác là một động lực mạnh mẽ cho hòa bình, công lý, dân chủ, sự hòa nhập, tình đoàn kết và thịnh vượng chung.”