Chủ tịch Quốc hội: Để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không còn mang tính hình thức, lối mòn

Chiều 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Tích hợp giáo dục pháp luật trong nhà trường

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) là một trong những luật trọng tâm, lập pháp quan trọng, để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không còn mang tính hình thức, lối mòn, mà phải thực sự trở thành động lực xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (Ảnh: Media Quốc hội).

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phải chuyển đổi số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, song tránh số hóa cơ học, hướng tới tương tác đa chiều.

Dự thảo luật cần bổ sung quy định về cơ chế tiếp nhận, phản hồi, đánh giá mức độ hiểu biết và đo lường tiếp cận pháp luật của người dân trên môi trường số, để kịp thời điều chỉnh nội dung tuyên truyền.

Cùng với đó, theo Chủ tịch Quốc hội phải phân định rõ đối tượng đặc thù và cá nhân nội dung phổ biến. Giáo dục, phổ biến giáo dục pháp luật phải dựa vào cộng đồng.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị khắc phục bất cập về nguồn lực và vị thế của Hội đồng Phổ biến, giáo dục pháp luật.

Trong Luật không quy định nhưng khi có nghị định thực hiện luật này thì phải có định mức chi tiêu, nguồn lực tương xứng để tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật.

Đồng thời, đẩy mạnh xã hội hóa, tạo cơ chế khuyến khích thực chất thay vì kêu gọi chung chung.

Cùng với đó, đề nghị tích hợp giáo dục pháp luật trong nhà trường. Theo Chủ tịch Quốc hội điều này hết sức quan trọng, làm sao xây dựng văn hóa tuân thủ chuyển trọng tâm giáo dục từ hình phạt, chế tài xử lý vi phạm sang đạo đức văn hóa, thượng tôn pháp luật ngay từ bậc mầm non, tiểu học nhằm hình thành phản xạ tự giác tuân thủ pháp luật.

Bổ sung thêm người cao tuổi vào đối tượng đặc thù

Trước đó, tham gia góp ý kiến về đối tượng đặc thù, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đề nghị bổ sung người bị phạt cải tạo không giam giữ đưa vào nhóm đối tượng đặc thù.

Lý do được bà đưa ra là nhóm đối tượng này có tính chất cũng tương đồng với người đang chấp hành hoặc đã chấp hành xong các biện pháp hình sự, nhằm đảm bảo tính toàn diện, đồng bộ của chính sách.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga (Ảnh: Media Quốc hội).

Ngoài ra, theo dõi bà thấy người cao tuổi cũng là nhóm dễ bị tác động bởi các hành vi vi phạm pháp luật như lừa đảo trong giao dịch tài chính, mua bán gói nghỉ dưỡng, dịch vụ du lịch… Do đó, bà đề nghị bổ sung thêm đối tượng đặc thù là người cao tuổi.

Cũng đồng tình với đề xuất bổ sung đối tượng đặc thù là người cao tuổi, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho rằng đây là điều rất cần thiết.

"Qua rất nhiều các vụ việc gần đây, kể cả những người cao tuổi có trình độ, năng lực, đã từng là giáo sư, tiến sĩ nhưng vẫn có khả năng là bị lừa đảo", bà Hải nêu thực tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải (Ảnh: Media Quốc hội).

Thẩm tra về đối tượng đặc thù, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung người bị phạt cải tạo không giam giữ, người cao tuổi, thanh thiếu niên, trẻ em vào nhóm đối tượng đặc thù; lao động di cư và người cư trú tại địa bàn mà điều kiện tiếp cận pháp luật hạn chế hoặc giao Chính phủ quy định cụ thể.

Một số ý kiến đề nghị cân nhắc không nên quy định chung người lao động có mức lương bằng mức lương tối thiểu vùng theo quy định của pháp luật, người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất (khoản 2) là đối tượng đặc thù, vì số lượng người thuộc nhóm này rất lớn, tránh dàn trải nguồn lực, làm giảm chính sách ưu tiên đối với các nhóm thực sự yếu thế cần được Nhà nước tập trung hỗ trợ.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu và Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu bổ sung tiêu chí, nguyên tắc xác định đối tượng bị hạn chế khả năng tiếp cận pháp luật làm căn cứ để Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong tổ chức thực hiện.