Chủ tịch Quốc hội Iran cảnh báo kịch bản dầu không thể ra khỏi Vùng Vịnh

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf. Ảnh: IRNA/TTXVN phát

Ngày 29/9, hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA dẫn phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo rằng nếu Iran bị ngăn cản xuất khẩu dầu thì không quốc gia nào trong khu vực có thể bán dầu.

Ông Ghalibaf nói rõ: “Mỹ và các quốc gia khác cần biết rằng, như chúng tôi đã từng tuyên bố, trong một khu vực mà chúng tôi không thể bán dầu thì sẽ không ai có thể bán dầu”.

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu dầu của Iran đang chịu những hạn chế nghiêm trọng do cuộc xung đột với Mỹ và các biện pháp trừng phạt của Washington.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran hồi tháng 8 cho biết xuất khẩu dầu của nước này đã giảm xuống bằng 0 và Tehran không còn xuất khẩu dầu thô do chiến tranh và các biện pháp trừng phạt.

Trong khi đó, quân đội Mỹ ngày 19/9 tuyên bố hơn 1 tỷ thùng dầu thô đã đi qua eo biển Hormuz trong những tháng gần đây với sự hỗ trợ của quân đội Mỹ, đồng thời khẳng định Iran đã xuất khẩu “0 thùng” trong khuôn khổ chiến dịch mà Washington gọi là “phong tỏa tuyệt đối” (ironclad blockade).

Phát biểu hôm 29/9, theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ, ông Ghalibaf còn cảnh báo: “Nếu an ninh của chúng tôi không được bảo đảm thì không cơ sở hạ tầng nào sẽ an toàn”.

Trước đó vào đầu tháng này, ông Ghalibaf cũng cảnh báo rằng cơ sở hạ tầng và các tài sản năng lượng của Mỹ xung quanh Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz có thể trở thành mục tiêu đáp trả của Iran nếu Washington tấn công các cơ sở dầu khí của Tehran.

Ông Ghalibaf còn đề cập đến những phát biểu gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến eo biển Hormuz và hoạt động lưu thông của tàu thuyền qua tuyến hàng hải này, cho rằng đây chỉ là sự lặp lại những tuyên bố trước đây của Washington.

Vào hôm 26/9, ông Trump bác đề xuất của Iran về việc khôi phục hoạt động hàng hải thương mại bình thường qua eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng các điều kiện Tehran đưa ra là không thể chấp nhận, đồng thời tuyên bố Washington đã “kiểm soát hoàn toàn” tuyến đường thủy này.

Quang cảnh eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo đề xuất của Tehran, Washington sẽ phải giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa, dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ và chấm dứt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Sau khi những điều kiện này được thực hiện, Iran sẽ tiến tới mở cửa trở lại eo biển Hormuz và các cuộc đàm phán về một thỏa thuận cuối cùng sẽ bắt đầu.

Iran tiếp tục duy trì các biện pháp hạn chế hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu Washington thực hiện những cam kết trong Bản ghi nhớ Islamabad được Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký từ xa vào ngày 17/6.

Tehran tuyên bố tuyến đường thủy này sẽ không được mở cửa hoàn toàn cho đến khi các điều kiện của Iran được đáp ứng và những cam kết của Mỹ được thực hiện.

Vào ngày 28/9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các nhà trung gian Qatar sẽ chuyển tới Mỹ những đề xuất mới đã được thảo luận với Tehran về cách thức đáp ứng các điều kiện của Iran để mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

Ông Ghalibaf cũng cảnh báo Washington không nên tiếp tục gia tăng sức ép đối với Tehran, đồng thời tuyên bố Iran sẽ không lùi bước trước những gì ông mô tả là “phong tỏa đường không hoặc phong tỏa thương mại”.

Phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Iran được đưa ra trong bối cảnh Washington mở rộng sức ép kinh tế từ lĩnh vực dầu mỏ và hàng hải của Iran sang cả hàng không dân dụng.

Ông Ghalibaf tuyên bố: “Các nhà lãnh đạo Nhà Trắng cần biết rằng Iran, một dân tộc khôn ngoan đã làm nên lịch sử, sẽ không bao giờ lùi bước chỉ vì những ranh giới được vạch ra, những bài phát biểu hay các biện pháp phong tỏa đường không hoặc thương mại”.

Chủ tịch Quốc hội Iran nói thêm rằng phản ứng của Tehran trước “bất kỳ mối đe dọa hoặc hành động phiêu lưu nào” sẽ “nhanh chóng và khiến đối phương phải hối tiếc”.

Mỹ và Israel đã phát động cuộc chiến chống Iran vào cuối tháng 2, khiến nhiều quan chức và chỉ

huy cấp cao thiệt mạng, trong đó có Lãnh tụ Tối cao lâu năm Ali Khamenei.

Kể từ đó đã luân phiên trải qua những giai đoạn giao tranh dữ dội và những khoảng thời gian tạm lắng.

Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11 - 12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.

Đáng chú ý vào ngày 17/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký từ xa Bản ghi nhớ Islamabad quy định việc từng bước nới lỏng các biện pháp trừng phạt và mở lại eo biển Hormuz trong thời gian hai bên đàm phán về những vấn đề còn tồn tại.

Tuy nhiên, thỏa thuận này đã đổ vỡ trong bối cảnh các hành động thù địch tái diễn và những bất đồng liên quan đến hoạt động hàng hải qua tuyến đường thủy chiến lược này.

Vào ngày 1/9, Mỹ đã tiến hành một đợt tấn công mới nhằm vào Iran sau hơn một tháng không có hoạt động quân sự lớn, khiến Iran tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các vị trí của Mỹ trên khắp khu vực.

Các đợt tấn công qua lại tiếp tục diễn ra vào đầu tháng 9, trong đó có các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào tàu chở dầu của Iran và các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thuyền gần eo biển Hormuz.