Chủ tịch Quốc hội: Kết thúc tổng rà soát phải chứng minh được những điểm nghẽn được tháo gỡ

Không chỉ thống kê điểm nghẽn, phải tháo được điểm nghẽn

Sáng 26/8, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã chủ trì Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chủ trì Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo.

Mở đầu phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo cho biết, thực hiện Kế hoạch và Hướng dẫn của Ban Chỉ đạo, thời gian qua, 23/23 cơ quan Trung ương và 34/34 địa phương đã ban hành kế hoạch và tổ chức tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Ban Chỉ đạo, Thường trực Ban Chỉ đạo, lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo đã thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm việc rà soát được triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước.

Tính đến ngày 30/6/2026, các cơ quan Trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.792 văn bản quy phạm pháp luật thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát; trong đó đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.242 văn bản. “Có thể nói, đây là một khối lượng công việc rất lớn, thể hiện tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương”, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết.

Trên cơ sở báo cáo của các cơ quan Trung ương và địa phương, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cùng các cơ quan có liên quan tổng hợp, xây dựng dự thảo Báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai tổng rà soát, đồng thời lấy ý kiến các thành viên Chính phủ để tiếp tục hoàn thiện, trình Ban Chỉ đạo xem xét trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo đúng kế hoạch.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu mở đầu phiên họp.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi, thảo luận, phát biểu kết luận Phiên họp lần thứ hai Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo nêu rõ, cuộc tổng rà soát lần này không phải để có thêm một báo cáo hay đơn thuần kiểm đếm văn bản, mà phải thực sự tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật, mở ra không gian phát triển mới cho đất nước.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Thay mặt Ban Chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định; Bộ Tư pháp; Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan liên quan trong quá trình triển khai nhiệm vụ thời gian qua.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, báo cáo tổng rà soát không chỉ thống kê số lượng văn bản bất cập, mà phải xác định rõ định hướng, nhiệm vụ, giải pháp và lộ trình hoàn thiện thể chế của từng bộ, ngành, địa phương.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là nhiệm vụ có quy mô rất lớn, chưa có tiền lệ, thời gian thực hiện gấp, yêu cầu chất lượng cao. Đến nay, 23/23 cơ quan Trung ương và 34/34 tỉnh, thành phố đã triển khai; cơ chế hướng dẫn, đôn đốc, báo cáo đã được thiết lập; khối lượng văn bản được nhận diện, rà soát rất lớn, tiến độ cơ bản bám sát yêu cầu đề ra.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, việc nhận diện và rà soát mới chỉ là bước đầu. “Giai đoạn quyết định từ nay đến khi hoàn thành nhiệm vụ là phải chuẩn hóa kết quả, nâng cao chất lượng kết luận và đặc biệt là chuyển từ kiến nghị sang xử lý cụ thể. Bộ, ngành nào, địa phương nào, văn bản nào còn vướng mắc thì phải chỉ ra. Luật thuộc thẩm quyền Quốc hội thì Quốc hội sửa; nghị định thuộc thẩm quyền Chính phủ thì Chính phủ sửa; thông tư thuộc thẩm quyền của bộ thì bộ sửa; văn bản địa phương ban hành chưa đúng thì địa phương phải sửa”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp nghe báo cáo, cho ý kiến và chịu trách nhiệm về chất lượng kết quả rà soát của bộ, ngành, địa phương mình; không được “khoán trắng” cho cấp dưới hoặc cơ quan pháp chế.

Các đại biểu tham dự phiên họp.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, báo cáo tổng rà soát không chỉ thống kê số lượng văn bản bất cập, mà phải xác định rõ định hướng, nhiệm vụ, giải pháp và lộ trình hoàn thiện thể chế của từng bộ, ngành, địa phương. Chất lượng báo cáo phải trở thành một trong những thước đo năng lực và trách nhiệm của người đứng đầu.

Nhắc lại yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc chuyển trọng tâm từ xây dựng thể chế sang tổ chức thực thi hiệu quả, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải chỉ rõ việc thực thi đang “nghẽn” ở đâu, thuộc bộ nào, ngành nào, địa phương nào và trách nhiệm của ai.

“Nếu phiên họp thứ nhất đặt mục tiêu phải làm thật thì phiên họp thứ hai phải chứng minh bằng kết quả. Kết thúc tổng rà soát phải chứng minh được những điểm nghẽn thực sự đã được tháo gỡ”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ. Theo Chủ tịch Quốc hội, mục đích của đợt tổng rà soát lần này không phải là một cuộc kiểm đếm văn bản mà phải trở thành “cuộc kiểm kê chất lượng thể chế quốc gia”, phục vụ trực tiếp việc tái cấu trúc, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tạo không gian phát triển mới.

Các đại biểu tham dự phiên họp.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã làm việc liên tục trong 17 ngày, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật, để xem xét, thông qua một khối lượng lớn các dự án luật, nghị quyết với tinh thần tháo gỡ khó khăn, cắt giảm thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển mới. “Vì vậy, tổng rà soát lần này phải được nhìn nhận là một khâu nối tiếp trực tiếp của quá trình đổi mới lập pháp và tổ chức thi hành pháp luật: những gì Quốc hội đã quyết phải được thực hiện thông suốt; những gì thực tiễn đang vướng phải được nhận diện và xử lý kịp thời, kể cả làm ngày, làm đêm cho xong”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Quang cảnh phiên họp.

Xử lý đến cùng các vấn đề phức tạp, liên ngành; tuyệt đối không “chuyển hồ sơ”

Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tư pháp tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại phiên họp, tiếp tục hoàn thiện báo cáo và các phụ lục kèm theo; đồng thời yêu cầu Đảng ủy Quốc hội phối hợp chặt chẽ với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan trong quá trình chỉ đạo triển khai. Cần bảo đảm số liệu chính xác, đánh giá khách quan, kiến nghị có trọng tâm, phương án xử lý rõ, hoàn thiện. Báo cáo trình UBTVQH trước ngày 31/8/2026, bảo đảm tiến độ báo cáo cấp có thẩm quyền trước ngày 05/9/2026.

“Yêu cầu xuyên suốt là không chạy theo số lượng, không vì tiến độ mà hạ chất lượng. Mỗi văn bản đề xuất xử lý phải trả lời rõ: vướng ở đâu; vì sao phải xử lý; xử lý thế nào; khi nào xong; ai chịu trách nhiệm”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Nhấn mạnh yêu cầu xử lý đến cùng các vấn đề phức tạp, liên ngành; tuyệt đối không “chuyển hồ sơ”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo phải phân loại rõ từng nhóm vấn đề, xác định một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm đến cùng, cơ quan phối hợp và thời hạn xử lý.

“Việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải chủ động quyết, chủ động làm; không đùn đẩy, không để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi vì trách nhiệm không rõ. Không chỉ phát hiện xung đột mà phải tháo được xung đột; không chỉ chỉ ra khoảng trống mà phải có phương án lấp đầy khoảng trống”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Kết quả tổng rà soát phải chuyển ngay thành hành động lập pháp và hành pháp

Theo đó, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh “kết quả tổng rà soát phải được chuyển ngay thành hành động của cả cơ quan lập pháp và cơ quan hành pháp”. Những văn bản đã xác định rõ bất cập, rõ phương án xử lý thì phải sửa ngay, không chờ kết thúc toàn bộ quá trình rà soát.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tiếp tục tinh gọn hệ thống pháp luật theo hướng dễ tìm, dễ hiểu, dễ thực hiện hơn; giảm tầng nấc, giảm thủ tục và giảm chi phí tuân thủ. “Pháp luật không chỉ cần đúng mà phải tốt, phải khả thi và phải phục vụ phát triển”, Chủ tịch Quốc hội nói.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn, xử lý những khó khăn liên quan dữ liệu, phần mềm, nhân lực, kinh phí; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong công tác rà soát.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ, tham khảo trong quá trình phân tích, còn trách nhiệm chính trị và trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn thuộc về con người, trước hết là người đứng đầu.

Quang cảnh phiên họp.

Chủ tịch Quốc hội thống nhất phân công thành viên Ban Chỉ đạo kiểm tra tại một số bộ, cơ quan, địa phương; tập trung vào nơi chậm tiến độ, chất lượng chưa đạt yêu cầu và những lĩnh vực có nhiều mâu thuẫn, chồng chéo. “Không rà soát để có thêm một báo cáo, mà để có một hệ thống pháp luật tốt hơn; không chỉ thống kê điểm nghẽn, mà phải tháo được điểm nghẽn; không chỉ bỏ cái cũ, mà phải mở ra được không gian phát triển mới” Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh ba yêu cầu.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo và các cơ quan quán triệt tinh thần “ba đã, ba không”: “Đã rõ thì quyết; đã quyết thì làm; đã làm thì phải đến cùng, phải có kết quả; đồng thời không để một quy định lạc hậu làm mất một cơ hội phát triển; không để một khoảng trống pháp lý làm chậm một quyết định đúng; không để sự chồng chéo về thẩm quyền trở thành lý do cho sự trì trệ”.