Chủ tịch Quốc hội: Không để các quy định lỗi thời cản trở sự phát triển

Chiều 16/10, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị giữa Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội và các Tổ trưởng Tổ Đảng Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh, thành phố trước Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Đổi mới mạnh mẽ nhưng không đánh đổi chất lượng

Phát biểu tại hội nghị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Kỳ họp thứ 2 diễn ra sau Hội nghị Trung ương 3 và Hội nghị Trung ương 4, khóa XIV với rất nhiều chủ trương chiến lược đã được Trung ương thông qua. 

Nhiệm vụ của Quốc hội là tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời, đúng tinh thần các chủ trương đã được Trung ương thông qua, do đó, khối lượng công việc của kỳ họp là rất lớn.

Theo đó, Kỳ họp dự kiến xem xét 57 nội dung, nhóm nội dung. Quốc hội dự kiến sẽ thông qua 39 luật, 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến 4 dự án luật và quyết định 10 nhóm nội dung về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng khác.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (Ảnh: Media Quốc hội).

"Việc nhiều, thời gian ngắn, tinh thần xuyên suốt là khẩn trương nhưng không chủ quan, quyết nhanh nhưng không đơn giản, đổi mới mạnh mẽ nhưng không đánh đổi chất lượng", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Nhắc lại tinh thần các Hội nghị Trung ương 3, 4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chỉ rõ, thước đo thành công của kỳ họp không ở số lượng luật, nghị quyết được thông qua mà ở việc luật, nghị quyết có tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông được nguồn lực hay không? Những vướng mắc là ở chủ trương, ở pháp luật hay ở tổ chức thực thi, phải chỉ cho đúng, vướng ở đâu gỡ ở đó, không lấy sửa luật thay cho trách nhiệm thực thi, nhưng cũng không để quy định lỗi thời tiếp tục cản trở phát triển.

Cùng với đó, về cách thức làm luật, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, phải thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ gắn với thẩm quyền, trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực. Luật chỉ quy định những việc thuộc thẩm quyền của Quốc hội, phân cấp phân quyền rõ, không làm thay Chính phủ và chính quyền địa phương.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh bản lĩnh quyết định. "Quyết định đã chín, đã rõ thì quyết định dứt khoát, không lấy thận trọng làm lý do để trì hoãn; việc còn ý kiến khác nhau thì thảo luận đến cùng, lấy lợi ích quốc gia dân tộc, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân làm chuẩn mực cao nhất.

Nêu một số nhiệm vụ trọng tâm trong Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, xây dựng pháp luật là "trọng tâm của trọng tâm".

Cùng với 21 luật, 11 nghị quyết đã được thông qua tại kỳ họp trước, nếu kỳ họp này thông qua thêm 39 luật, 4 nghị quyết thì trong năm 2026 Quốc hội sẽ ban hành 63 luật, 15 nghị quyết vi phạm pháp luật. Đây là nỗ lực vượt bậc để tháo gỡ điểm nghẽn thể chế.

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội tiếp tục xem xét, thông qua nhiều dự luật rất lớn, rất khó như: dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự án Luật Ngân sách Nhà nước hợp nhất... có tác động trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, đến đời sống của người dân và doanh nghiệp. 

Các dự luật này đã được trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, được các cơ quan tiếp thu và lấy ý kiến nhân dân, ý kiến các đối tượng chịu sự tác động để tiếp tục hoàn thiện.

Việc thảo luận các dự án luật, dự án nghị quyết tại Kỳ họp thứ 2, theo Chủ tịch Quốc hội, "phải trúng, tập trung vào những vấn đề lớn, điểm nghẽn thể chế, chính sách còn ý kiến khác nhau, không sa vào kỹ thuật, không nhắc lại hồ sơ".

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, "làm luật là phải "sạch", chấp hành nghiêm Quy định 178 của Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật, không để xảy ra tham nhũng chính sách, không để lợi ích nhóm lợi dụng, nhen nhóm vào quá trình xây dựng luật".

Nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan trình, cơ quan thẩm tra, Bí thư Đảng ủy Quốc hội yêu cầu quá trình tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, dự án nghị quyết phải bảo đảm chặt chẽ về kỹ thuật lập pháp, bảo đảm đúng đường lối, chủ trương của Đảng để xây dựng luật nhanh nhưng đồng thời phải bảo đảm chất lượng của luật.

Nội dung được trình tại Kỳ họp thứ 2 có ý nghĩa "mở đường"

Về kinh tế - xã hội, ngân sách đầu tư công, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, những nội dung được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 có ý nghĩa "mở đường" cho năm 2027 - năm bứt phá thực hiện các mục tiêu phát triển của nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, 9 tháng đầu năm tăng trưởng GDP của cả nước đạt 9,01%, nhưng mới có 12/34 tỉnh thành phố đạt trên 10%. Tăng trưởng đang dựa vào số ít địa phương, trong khi dư địa điều hành vĩ mô ngày càng hẹp. 

Quang cảnh phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).

Do đó, "mỗi đồng chí hãy nhìn thẳng vào vị trí của địa phương mình, điểm nghẽn ở thể chế, nguồn lực hay tổ chức thực hiện và giải pháp cụ thể. Đồng thời, đặc biệt lưu ý công tác điều hành trong hơn 2 tháng còn lại của năm 2026", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Nêu rõ mục tiêu năm 2027 là tăng tốc, bứt phá với tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt từ 10% trở lên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, các quyết định về ngân sách, đầu tư công phải chọn đúng ưu tiên, dồn sức cho các nhiệm vụ có sức lan tỏa, dứt khoát chấm dứt tình trạng dàn trải. 

Cùng với đó, nắm vững 3 mối quan hệ: tăng trưởng với nguồn lực, đầu tư công với đầu tư toàn xã hội, tài khóa với ổn định vĩ mô; đặc biệt chú trọng an ninh năng lượng, lương thực tài chính, an ninh kinh tế, an ninh chính trị nội bộ, an ninh văn hóa, tư tưởng.

Về giám sát, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải đi đến cùng trách nhiệm và kết quả, theo đúng tinh thần Kết luận số 96 ngày 20/9/2026 của Bộ Chính trị về định hướng giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội sẽ tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của nhiệm kỳ này. Do một số Bộ trưởng, trưởng ngành mới nhận nhiệm vụ từ tháng 4/2026, nên phiên chất vấn dự kiến tổ chức trong 1 ngày, tăng chất vấn bằng văn bản. Nhấn mạnh chất vấn chỉ có ý nghĩa khi vấn đề được chuyển biến là trong thực tế, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu chất vấn ngắn gọn, đi thẳng vào trách nhiệm, hướng đến giải pháp.