Chủ tịch Quốc hội: Sửa đổi quy định đấu giá tài sản phải đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Không sa đà phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành

Ngày 19-10, đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Tham gia thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh 5 nhóm vấn đề trọng tâm.

Đó là, phân định rõ phạm vi điều chỉnh; có chế tài mạnh để chống tình trạng bỏ cọc, thông đồng trong đấu giá, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai; đẩy mạnh đấu giá trực tuyến đi đôi với bảo đảm an toàn; nâng cao chất lượng đấu giá viên và tổ chức hành nghề đấu giá tài sản; bảo đảm công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: QUANG PHÚC

Theo Chủ tịch Quốc hội, điều cốt lõi nhất trong quá trình hoàn thiện dự luật là phải bám sát, thể chế hóa đúng chủ trương của Đảng, nhất là các nghị quyết về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đồng thời đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, đất đai.

Do đó, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) chỉ nên quy định thống nhất trình tự, thủ tục tổ chức cuộc đấu giá. Việc đi quá sâu vào thực tế hay chi tiết hóa các vấn đề thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành dễ dẫn đến "sa lầy" các văn bản hướng dẫn như nghị định, thông tư.

Chẳng hạn, các nội dung trước và sau cuộc đấu giá (như điều kiện đưa tài sản ra đấu giá, xác định giá khởi điểm, thẩm quyền quyết định, phê duyệt kết quả, nộp tiền và giao tài sản) cần được quy định phù hợp trong pháp luật chuyên ngành.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: QUANG PHÚC

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị bổ sung nguyên tắc xử lý xung đột pháp lý khi pháp luật chuyên ngành được sửa đổi.

Về tình trạng dìm giá, “quân xanh, quân đỏ”, bỏ cọc sau khi trúng đấu giá, Chủ tịch Quốc hội nhận định đây là vấn đề bức xúc nhất hiện nay, liên quan trực tiếp đến yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ tài sản công.

Chủ tịch Quốc hội nhất trí việc nâng mức tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên 20%-50% và mở rộng áp dụng có chọn lọc với một số loại tài sản dễ bị thao túng; bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, như tiết lộ danh sách, hồ sơ người tham gia đấu giá trước thời điểm công khai; can thiệp, chỉ đạo trái quy định vào việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, đấu giá viên...

Đại biểu Trần Anh Tuấn (TPHCM). Ảnh: QUANG PHÚC

Chủ tịch Quốc hội đề nghị bổ sung quy định công khai danh sách những người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia. Đại biểu Trần Anh Tuấn (TPHCM) cũng nhấn mạnh, cốt lõi là phải đánh giá thực chất năng lực tài chính của người tham gia; đề xuất quy định rõ thời hạn cấm tham gia đấu giá từ 1 năm đến 3 năm và thiết lập cơ chế giải trình công bằng.

Thiết kế quy trình riêng cho "siêu tài sản" và tài sản đặc thù

Đại biểu Tạ Thị Yên (Điện Biên) đề xuất cân nhắc kỹ quy định coi người dự phiên đấu giá mặc nhiên đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm và tổ chức bốc thăm chọn người trúng đấu giá khi không có ai trả giá hợp lệ.

Theo đại biểu, đăng ký, đến dự và thực hiện hành vi trả giá là 3 việc hoàn toàn khác nhau: "Việc mặc nhiên coi họ đã trả giá rồi bắt bốc thăm, nếu từ chối thì phạt mất tiền đặt trước là đi quá xa bản chất đấu giá".

ĐB Tạ Thị Yên (Điện Biên). Ảnh: QUANG PHÚC

Về quy trình nghiệp vụ, đại biểu Nguyễn Minh Đức (TPHCM) chỉ ra bất cập lớn khi dự luật áp dụng một quy trình chung cho mọi loại tài sản.

Đại biểu phân tích, việc "mặc chung một chiếc áo cơ chế" gây bất cập hai chiều: đối với tài sản có giá trị siêu lớn ("siêu tài sản"), nếu thiếu quy trình kiểm soát đặc thù sẽ dễ làm biến động, tác động tiêu cực đến thị trường; ngược lại, đối với tài sản giá trị nhỏ hoặc đặc thù thì quy trình truyền thống lại rườm rà.

ĐB Nguyễn Minh Đức (TPHCM). Ảnh: QUANG PHÚC

Dẫn chứng 3 nhóm tài sản đặc thù đang gặp bế tắc trên thực tế (gồm tài sản tịch thu, vô chủ, tồn đọng; tài sản vô hình, tài sản số, dữ liệu và sở hữu trí tuệ; tài sản kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn), đại biểu kiến nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu thiết kế quy trình đấu giá riêng cho "siêu tài sản" và các nhóm tài sản đặc thù.