Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Chuyển mạnh từ 'tham mưu thủ tục' sang 'tham mưu chiến lược'

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại cuộc làm việc

Như Báo Đại biểu Nhân dân đã đưa tin, chiều nay, 20/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã làm việc với Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Lĩnh vực tổ chức, công tác cán bộ tuyệt đối không được sai sót

Tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội đánh giá rất cao kết quả công tác của Ủy ban Công tác đại biểu trong năm 2025, đặc biệt là trong 5 tháng đầu năm nay đã cố gắng, góp phần quan trọng để Quốc hội hoàn thành tốt các nhiệm vụ lớn, nhất là tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 và Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc

Bên cạnh đó, Ủy ban đã quan tâm thực hiện tốt công tác bồi dưỡng, tập huấn; tăng cường phối hợp với HĐND các địa phương; triển khai hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng; tham gia xây dựng pháp luật; tham mưu về chế độ, chính sách đối với đại biểu Quốc hội cũng như cán bộ, công chức các cơ quan của Quốc hội. Có thể nói, đến thời điểm này, Ủy ban Công tác đại biểu đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ lớn do Đảng ủy Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao.

Qua báo cáo của Ủy ban và ý kiến tại cuộc làm việc, phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận và nhiệt liệt biểu dương những kết quả, thành tích mà Ủy ban Công tác đại biểu đã đạt được trong thời gian qua.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu tại cuộc làm việc

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 10 nhiệm vụ Ủy ban cần tập trung thực hiện trong thời gian tới.

Thứ nhất, chuyển mạnh từ "tham mưu thủ tục" sang "tham mưu chiến lược". Ủy ban Công tác đại biểu là cơ quan trực tiếp tham mưu về chính sách và chiến lược trong công tác đại biểu, công tác cán bộ.

Nhấn mạnh yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là con người, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, muốn Quốc hội hoạt động hiệu lực, hiệu quả thì phải lựa chọn được những đại biểu Quốc hội ưu tú, những cán bộ thật sự nổi bật, có đức, có tài, “vừa hồng, vừa chuyên”, "hồng thắm chuyên sâu", như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn, cán bộ là gốc của mọi công việc, công tác cán bộ là then chốt của then chốt, quyết định sự thành công hay thất bại của mọi nhiệm vụ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tại cuộc làm việc

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Công tác đại biểu, Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu và các cơ quan liên quan phải tập trung tham mưu chiến lược về công tác cán bộ, công tác đại biểu.

"Ủy ban phải chuyển từ tư duy “làm đúng quy trình” sang tư duy thiết kế chính sách, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và dự báo các vấn đề. Các đồng chí phải thường xuyên cập nhật đầy đủ thông tin của Đảng, Nhà nước; nắm chắc tình hình tại Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, với Đảng ủy Quốc hội và Văn phòng Quốc hội để tham mưu, đề xuất đúng và trúng", Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Chuẩn bị kỹ việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm

Thứ hai, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các báo cáo, tờ trình của Ủy ban cần giảm mô tả, tăng phân tích, tăng kiến nghị; có số liệu, có so sánh, có đánh giá tác động, có phương án xử lý và địa chỉ trách nhiệm rõ ràng.

"Đối với lĩnh vực tổ chức, công tác cán bộ càng phải tuyệt đối không được sai sót. Thuộc lĩnh vực phụ trách của Phó Chủ nhiệm Ủy ban nào thì phải chịu trách nhiệm thẩm tra kỹ lưỡng trước khi trình Chủ nhiệm Ủy ban. Nếu đánh giá không đúng, nhận xét không trúng sẽ dẫn đến sai lệch trong công tác cán bộ, “sai một ly đi một dặm”. Tinh thần đúng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: bộ máy phải “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông phát biểu tại cuộc làm việc

Thứ ba,vềhoàn thiện tổ chức bộ máy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan hoàn thiện Đề án rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán nhà nước trên tinh thần: không chồng chéo, không giao thoa, không bỏ trống nhiệm vụ; không sắp xếp hình thức; sau sắp xếp bộ máy phải vận hành tốt hơn, trách nhiệm rõ hơn, hiệu quả cao hơn.

Trước mắt, Ủy ban tham mưu kiện toàn các thiết chế phục vụ ĐBQH khóa XVI bảo đảm thiết thực, có nội dung, có sản phẩm, có đóng góp cụ thể; tránh hình thức, tránh lập ra nhưng hoạt động mờ nhạt, không hiệu quả.

Thứ tư, Chủ tịch Quốc hội yêu cầuđẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát trách nhiệm. Những việc thuộc thẩm quyền của Thường trực Ủy ban, Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu, Vụ Công tác đại biểu thì phải chủ động xử lý; không đẩy việc lên cấp trên; cấp trên không làm thay cấp dưới; cơ quan phối hợp không thay cơ quan chủ trì; người đứng đầu chịu trách nhiệm đến cùng về tiến độ, chất lượng, tính chính xác và tính hợp pháp của tham mưu.

Thứ năm,vềhoàn thiện thể chế thuộc lĩnh vực Ủy ban phụ trách, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban khẩn trương tham mưu sửa đổi, bổ sung Quy chế làm việc mẫu của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; nghiên cứu xây dựng Nghị quyết về quản lý công chức và vị trí việc làm công chức thuộc các cơ quan của Quốc hội; chuẩn bị kỹ việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm. Tiếp tục tổng rà soát văn bản thuộc lĩnh vực phụ trách; quy định nào mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp thì phải kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới.

Đánh giá thực chất việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Thứ sáu,Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy bantham mưu thật tốt việc sơ kết mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hoạt động của HĐND. Theo đó, Ủy ban cần tham mưu đánh giá thực chất việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhất là tổ chức và hoạt động của HĐND cấp tỉnh, cấp xã. Cần chỉ rõ vướng mắc do pháp luật, do phân cấp, hay do điều kiện bảo đảm để HĐND hoạt động thực chất hơn, quyết định đúng hơn, giám sát trúng hơn, gần và sát dân hơn.

"Phải chỉ rõ: cái gì vận hành tốt, cái gì còn vướng; vướng do pháp luật, do tổ chức thực hiện, do phân cấp, phân quyền hay do năng lực cán bộ. Không sơ kết chung chung, hình thức; phải tạo cơ sở để sửa quy định, hoàn thiện hướng dẫn, nâng chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử địa phương", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Thứ bảy, Chủ tịch Quốc hội đề nghịnâng cao chất lượng công tác đại biểu, quy hoạch, bồi dưỡng và chính sách; chủ động tham mưu rà soát, bổ sung quy hoạch giai đoạn 2026 - 2031; nghiên cứu định hướng quy hoạch ĐBQH hoạt động chuyên trách nhiệm kỳ 2031 - 2036, nhất là trong khối các cơ quan của Quốc hội.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh phát biểu

Ủy ban sớm tham mưu hoàn thiện các chế độ, chính sách cho ĐBQH, đặc biệt là các ĐBQH chuyên trách, đại biểu khi nghỉ hưu sao đảm bảo quyền lợi và đúng theo quy định tránh để tâm tư, bất cập trong tham mưu; xác định yêu cầu, tiêu chí về năng lực, phẩm chất, cơ chế đánh giá, quy hoạch, bồi dưỡng, đào tạo; nghiên cứu cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, để từ đó tạo niềm tin cho đội ngũ ĐBQH về việc cống hiến cho sự nghiệp của Quốc hội.

Thứ tám,Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu dùng chung và cải cách thủ tục hành chính. Ủy ban phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về ĐBQH, đại biểu HĐND, cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của UBTVQH, nhân sự Đoàn ĐBQH, Thường trực HĐND, công tác bồi dưỡng, khen thưởng, chế độ chính sách.

Chuyển đổi số phải phục vụ trực tiếp quản lý, tham mưu, giám sát, dự báo và ra quyết định; gắn với cải cách thủ tục hành chính, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Không làm phần mềm hình thức, không số hóa quy trình bất hợp lý, phải chuẩn hóa quy trình trước, chuẩn hóa dữ liệu sau, rồi mới số hóa, kết nối và khai thác.

Công tác cán bộ phải thực chất, lấy hiệu quả làm thước đo

Thứ chín,về xây dựng Đảng, xây dựng cơ quan và đội ngũ cán bộ tham mưu, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu tiếp tục khẳng định vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và xây dựng cơ quan trong sạch, vững mạnh; sớm sửa đổi, bổ sung Quy chế làm việc của Đảng ủy Ủy ban, bảo đảm phù hợp mô hình tổ chức mới và yêu cầu nhiệm vụ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Quốc hội Phùng Khánh Tài phát biểu tại cuộc làm việc

"Công tác cán bộ của Ủy ban Công tác đại biểu phải thực chất, lấy sản phẩm, năng lực, trách nhiệm và hiệu quả làm thước đo. Vụ Công tác đại biểu phải là đơn vị tham mưu sắc bén, chuyên nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng công tác đại biểu và hoạt động cơ quan dân cử.

Cán bộ, công chức Vụ Công tác đại biểu phải nâng tầm chất lượng tham mưu, không chỉ là tổng hợp hồ sơ, mà phải có phân tích, có căn cứ và kiến nghị rõ ràng. Công tác thi đua, khen thưởng phải đổi mới theo hướng thực chất, công bằng, kịp thời, tạo động lực, gắn với nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả cụ thể", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Thứ mười,Chủ tịch Quốc hội đề nghịxử lý dứt điểm việc phân định nhiệm vụ với Ban Tổ chức Đảng ủy Quốc hội, thống nhất nguyên tắc: một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính; cơ quan khác phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền; không phát sinh tầng nấc trung gian, không kéo dài quy trình, không làm giảm chất lượng tham mưu.

Theo đó, Ban Tổ chức Đảng ủy Quốc hội chủ trì các nội dung thuộc công tác tổ chức xây dựng Đảng trong Đảng bộ Quốc hội. Ủy ban Công tác đại biểu và Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu chủ trì tham mưu các nội dung gắn với chức năng chuyên môn đặc thù về công tác đại biểu, công tác cán bộ, đại biểu dân cử, Đoàn ĐBQH, HĐND, ĐBQH hoạt động chuyên trách và cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên phát biểu tại cuộc làm việc

Đối với các nội dung giao thoa như quy hoạch, giới thiệu ứng cử, bổ nhiệm, điều động, nghỉ hưu, chế độ chính sách, đánh giá cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần xác định rõ cơ quan chủ trì theo đối tượng quản lý và thẩm quyền quyết định cuối cùng. Đồng thời, giao Ủy ban Công tác đại biểu phối hợp với Ban Tổ chức Đảng ủy Quốc hội khẩn trương rà soát, tham mưu sửa đổi, bổ sung Hướng dẫn ban hành kèm Quyết định số 19-QĐ/ĐUQH hoặc xây dựng quy chế phối hợp, bảo đảm rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ thời hạn xử lý.

Quy trình rõ hơn, gọn hơn, trách nhiệm hơn

Về kiến nghị cụ thể của Ủy ban, Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban Công tác đại biểu tiếp tục rà soát, tổng hợp đầy đủ căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn; phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Về Đề án rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban chủ động phối hợp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước, hoàn thiện Đề án, bảo đảm chất lượng, tiến độ, tính khả thi.

Về Nghị quyết của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm, Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban chủ động chuẩn bị hồ sơ, nghiên cứu kỹ cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn, phối hợp với các cơ quan liên quan để đề xuất đưa vào chương trình năm 2027 theo đúng quy trình.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Đại Thắng

Về biên chế, tổ chức bộ máy giúp việc và công tác cán bộ của Vụ Công tác đại biểu, Chủ tịch Quốc hội giao Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh chỉ đạo Ủy ban Công tác đại biểu nghiên cứu trên cơ sở vị trí việc làm, yêu cầu nhiệm vụ, khả năng cân đối chung của toàn các cơ quan của Quốc hội, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Trước mắt, Ủy ban rà soát, phân công lại công việc trong nội bộ theo hướng khoa học, hiệu quả.

Về chuyển đổi số và cơ sở dữ liệu, Chủ tịch Quốc hội giao VPQH phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Công tác đại biểu, xây dựng lộ trình cụ thể, ưu tiên dữ liệu phục vụ trực tiếp công tác quản lý đại biểu, công tác cán bộ, bầu cử, bồi dưỡng đại biểu, thi đua, khen thưởng, chế độ chính sách; bảo đảm kết nối, chia sẻ, an toàn, bảo mật, hiệu quả.

Về tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ của HĐND nhiệm kỳ 2026 - 2031, giao Ủy ban Công tác đại biểu chủ trì nội dung, phối hợp với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan chuẩn bị kỹ lưỡng, thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, gắn với chuyển đổi số và yêu cầu hướng dẫn hoạt động HĐND ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Toàn cảnh cuộc làm việc

"Ủy ban Công tác đại biểu cần quán triệt phương châm: tham mưu sớm hơn, sâu hơn, chắc hơn; quy trình rõ hơn, gọn hơn, trách nhiệm hơn; công tác cán bộ chặt chẽ hơn, minh bạch hơn; công tác đại biểu thực chất hơn, chuyên nghiệp hơn; chuyển đổi số đi vào nghiệp vụ lõi, phục vụ quản lý, tham mưu, giám sát và ra quyết định".

Nhấn mạnh như vậy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu không để tình trạng việc nhiều nhưng không rõ trọng tâm; phối hợp nhiều nhưng không rõ trách nhiệm; quy trình chặt nhưng xử lý chậm; hồ sơ đầy đủ nhưng thiếu phân tích chính sách; số liệu có nhưng chưa phục vụ dự báo và quyết định.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thường trực Ủy ban tiếp thu đầy đủ ý kiến, hoàn thiện báo cáo, cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch công tác; báo cáo đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh theo dõi, chỉ đạo.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, Ủy ban Công tác đại biểu, Vụ Công tác đại biểu sẽ nỗ lực hơn nữa, làm tốt hơn nữa để hoàn thành nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Công tác tổ chức, cán bộ, công tác đại biểu tốt thì mọi việc ở Quốc hội sẽ tốt.