Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp

Cùng dự Lễ kỷ niệm có: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải; Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh; Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan; nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn Yểu; nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu...; các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; các nguyên Chủ nhiệm, nguyên Phó Chủ nhiệm, nguyên Thường trực Ủy ban Pháp luật, Ủy ban Tư pháp; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, đại diện lãnh đạo các Bộ, Ban, ngành, đoàn thể trung ương và địa phương...

Xứng đáng là cơ quan tham mưu chiến lược hàng đầu cho Quốc hội về công tác lập hiến, lập pháp

Tại Lễ kỷ niệm, thay mặt Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Độc lập hạng Nhì tặng Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trân trọng ghi nhận, biểu dương những nỗ lực, đóng góp của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thời gian qua. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp luôn khẳng định vị thế là một trong những cơ quan trọng yếu của Quốc hội, gắn bó chặt chẽ với chức năng quan trọng nhất của Quốc hội là chức năng lập hiến, lập pháp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu dự Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, chúng ta đang ở trong thời điểm rất quan trọng của lịch sử. Chỉ còn hai tháng nữa, Quốc hội sẽ bắt đầu nhiệm kỳ khóa XVI - nhiệm kỳ gắn với giai đoạn chuyển mình của đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã xác định: cần đột phá mạnh mẽ về thể chế, đưa thể chế pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, động lực phát triển mới của đất nước.

"Yêu cầu đó đặt ra nhiệm vụ rất lớn đối với Quốc hội, đặc biệt là trong việc xây dựng đồng bộ thể chế phát triển. Do vậy, nhiệm vụ đặt ra đối với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp là rất nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang".

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu thực hiện nghi lễ chào cờ

Nhấn mạnh như vậy, Chủ tịch Quốc hội gợi mở và đề nghị Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tập trung thực hiện một số nội dung sau:

Thứ nhất, Ủy ban cần đóng vai trò nòng cốt trong tham mưu giúp Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; khẩn trương hoàn thiện trình Bộ Chính trị Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Tiếp tục nghiên cứu đổi mới quy trình lập pháp, kỹ thuật lập pháp, đảm bảo xây dựng một nền lập pháp khoa học, chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện tốt quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp về đổi mới công tác xây dựng và thực thi pháp luật, đảm bảo đến năm 2030 Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi với cơ chế tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán.

Các đại biểu dự Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp

Thứ hai, tiếp tục tham mưu để kiện toàn tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp; đồng thời bảo đảm thực hiện nghiêm yêu cầu của quy trình lập pháp và Quy định 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật.

Thứ ba, thực hiện tốt công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật, xem đây là một trong những khâu đột phá trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Đại hội XIV là: lấy thực thi làm thước đo, kiên quyết khắc phục tình trạng "luật thì đúng mà làm thì khó", "trên nghị trường thì thông, dưới cơ sở thì vướng", quyết sách đúng nhưng thực thi chậm.

Thứ tư, tiếp tục nâng cao năng lực lập pháp, không ngừng chăm lo bồi dưỡng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ để tham mưu trúng, đúng các quyết sách, chủ trương lớn về quốc kế dân sinh và những vấn đề trọng đại của đất nước, xứng đáng là cơ quan tham mưu chiến lược hàng đầu cho Quốc hội về công tác lập hiến, lập pháp và cải cách tư pháp.

Thứ năm, quyết tâm thực hiện hiệu quả mô hình Quốc hội số. Đặc biệt trong nhiệm kỳ này, tôi đề nghị Ủy ban phải tiếp tục đi đầu hoạt động chuyển đổi số, tham mưu để Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo xây dựng hệ thống thông tin lập pháp hiện đại với dữ liệu đầy đủ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ hiệu quả hoạt động lập pháp của Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng rằng, với bề dày truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành, được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì, với sức mạnh đoàn kết, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm cao, nhất định Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội chúc Ủy ban Pháp luật và Tư pháp không ngừng phát triển, tiếp tục có những đóng góp xuất sắc vào sự nghiệp của Quốc hội, góp phần xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, xứng đáng với 10 chữ đã được tổng kết trong dịp Đại hội Đảng bộ Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lần thứ Nhất: “Nỗ lực - Chủ động - Kịp thời - Chất lượng - Hiệu quả”.

“Vững đường kỷ cương - Vươn mình đột phá”

Trước đó, trình bày Diễn văn kỷ niệm, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu một chặng đường phát triển gắn liền với lịch sử vẻ vang của Quốc hội Việt Nam và tiến trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp - tiền thân là Tiểu ban Pháp chính của Ban Thường trực Quốc hội được thành lập ngay từ những tháng năm đầu của Quốc hội khóa I, gắn với sự ra đời của Nhà nước Cách mạng non trẻ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Diễn văn kỷ niệm

Trải qua 80 năm lịch sử, với những tên gọi, cách thức tổ chức khác nhau, từ Tiểu ban Pháp chính khi mới thành lập (ngày 4/3/1946), đến Ủy ban Dự án Pháp luật (năm 1960), Ủy ban Pháp luật (năm 1981), tách thành Ủy ban Pháp luật và Ủy ban Tư pháp (năm 2007) rồi hợp thành Ủy ban Pháp luật và Tư pháp như ngày nay, Ủy ban đã không ngừng phấn đấu, trưởng thành và phát triển để ghi tên mình vào bề dày thành tích của Quốc hội, góp phần tích cực để xây dựng Quốc hội Việt Nam thực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, hoạt động vì lợi ích của Nhân dân, được Nhân dân đồng tình và ủng hộ.

Trong hoạt động lập hiến, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã ghi những dấu ấn đặc biệt quan trọng thông qua việc trực tiếp tham gia vào quá trình chuẩn bị, soạn thảo, tiếp thu, chỉnh lý và ban hành 4 trong 5 bản Hiến pháp của Nhà nước ta. Mỗi bản Hiến pháp đều in đậm dấu ấn trí tuệ, tinh thần trách nhiệm và tư duy đổi mới của các đại biểu Quốc hội nói chung và các thế hệ thành viên Ủy ban nói riêng, bảo đảm để Hiến pháp làm nền tảng cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn Yểu phát biểu tại buổi lễ

Trong hoạt động lập pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp qua các thời kỳ đã thẩm tra, tham gia thẩm tra, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật đối với hầu hết các dự án luật, pháp lệnh. Trong tổng số 617 luật, bộ luật và 237 pháp lệnh do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành suốt 15 nhiệm kỳ qua đều có công sức đóng góp thầm lặng, tâm huyết, trách nhiệm của từng thành viên Ủy ban và các công chức của Vụ chuyên môn tham mưu, giúp việc.

Nhiều sáng kiến, kiến nghị về đổi mới tư duy lập pháp và quy trình xây dựng pháp luật để thể chế hóa Cương lĩnh xây dựng đất nước, hiện thực hóa đường lối Đổi mới của Đảng, chuyển trọng tâm từ hệ thống pháp luật của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang hệ thống pháp luật của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, xây dựng Đề án định hướng lập pháp, tổ chức Diễn đàn pháp luật, khắc phục “điểm nghẽn thể chế” để kiến tạo phát triển, hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền... được khởi thảo bởi Ủy ban và đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chấp thuận. Qua đó góp phần hình thành khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định cho sự phát triển của đất nước.

Các đại biểu dự Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp

Trong hoạt động giám sát và quyết định vấn đề quan trọng của đất nước, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp luôn phát huy vai trò là một trong những cơ quan nòng cốt của Quốc hội về giám sát văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức phiên giải trình và giám sát nhiều chuyên đề mang tính thời sự, được cử tri và xã hội quan tâm liên quan đến sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, cải cách hành chính, cải cách tư pháp và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Ủy ban cũng đã tham gia tích cực, có trách nhiệm vào quá trình Quốc hội quyết định các vấn đề quốc kế, dân sinh, phục vụ thiết thực, hiệu quả yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, trong đó có nhiều vấn đề khó, phức tạp, nhiều nội dung chưa có tiền lệ như khi đối mặt với đại dịch Covid - 19 và thực hiện cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp.

Với những kết quả và thành tích nổi bật trong công tác, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã nhiều lần được Đảng, Nhà nước biểu dương, khen thưởng, đánh giá cao. Đặc biệt, ngày 5/1/2026, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp rất vinh dự và tự hào được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì do có thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Nhìn lại chặng đường đầy tự hào 80 năm qua cũng là dịp để cùng hướng tới tương lai. Vững tin bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp khẳng định, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tiếp tục phát huy truyền thống “Đoàn kết - Trí tuệ - Trách nhiệm” trong suốt 80 năm qua, phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.

Các đại biểu dự Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp

Ủy ban sẽ luôn bám sát và bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn; quán triệt và thực hiện một cách hiệu quả yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp; chủ động, kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, khẳng định vai trò tiên phong, đi trước mở đường của thể chế, pháp luật; không ngừng cải tiến, đổi mới phương thức làm việc; giữ vững kỷ luật, kỷ cương; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động.

Mỗi thành viên Ủy ban và công chức của Vụ chuyên môn luôn thấm nhuần sâu sắc lời dạy của Bác Hồ kính yêu: luôn hành động vì lợi ích tối thượng của Quốc gia - Dân tộc, luôn giữ vững tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, xứng đáng là người đại biểu đại diện trung thành của Nhân dân, góp phần xây dựng Quốc hội Việt Nam ngày càng chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả, là hiện thân sinh động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

"Với tâm thế của một cơ quan “Tinh gọn - Hội tụ - Vươn mình”, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nguyện đem hết tâm sức, trí tuệ để “Vững đường kỷ cương - Vươn mình đột phá”, hiện thực hóa khát vọng về một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc", Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp khẳng định.

Phạm Thúy; Ảnh: Hồ Long