EU tìm hướng đi chiến lược về quốc phòng và vai trò toàn cầu
Liên minh châu Âu (EU) đang đối mặt với những tranh luận ngày càng rõ nét về cách củng cố năng lực quốc phòng và nâng cao vị thế địa chính trị, chẳng hạn như việc cần tăng cường hợp tác với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), hay thúc đẩy hội nhập sâu rộng để khẳng định vai trò và tiếng nói độc lập trên trường quốc tế.
Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN
Phát biểu tại Hội nghị An ninh Oslo ngày 2/2, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Kaja Kallas cho rằng việc thành lập một lực lượng vũ trang độc lập của EU là không thực tế, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn các nước thành viên đã thuộc NATO. Bà cũng cảnh báo việc tồn tại đồng thời quân đội EU và NATO có thể gây chồng chéo, làm giảm hiệu quả ứng phó. Theo bà, cách tiếp cận phù hợp là tăng cường quốc phòng châu Âu theo hướng bổ trợ cho NATO. “Chúng ta cần củng cố phòng thủ châu Âu, và điều đó cũng là một phần của NATO. Đừng gạt NATO sang một bên,” bà nhấn mạnh.
Bình luận này được đưa ra trong bối cảnh một số quan chức EU, trong đó có Ủy viên Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius, từng đề xuất thành lập lực lượng thường trực khoảng 100.000 binh sĩ và xem xét xây dựng Hội đồng An ninh châu Âu. Tuy nhiên, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho rằng EU khó có thể tự đảm bảo an ninh nếu thiếu sự hỗ trợ của Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chỉ trích các đồng minh châu Âu chưa chi đủ cho quốc phòng, yêu cầu nâng mức chi tiêu lên 5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tại Hội nghị thượng đỉnh NATO hồi tháng 6, các nước đã nhất trí nâng mục tiêu lên 3,5% GDP, cùng 1,5% bổ sung cho các lĩnh vực liên quan như an ninh mạng và hạ tầng chiến lược.
Trong khi đó, tại Bỉ, cựu lãnh đạo Ngân hàng Trung ương châu Âu Mario Draghi cho rằng EU cần những bước đi mạnh mẽ hơn để tránh bị lép vế giữa cạnh tranh chiến lược toàn cầu. Phát biểu tại Đại học Leuven (Bỉ), ông Draghi cảnh báo trật tự toàn cầu cũ đã “không còn tồn tại” và châu Âu có nguy cơ bị “lệ thuộc, chia rẽ và phi công nghiệp hóa” nếu không tăng cường hội nhập.
Theo ông Draghi, EU cần đa dạng hóa quan hệ thương mại với các đối tác cùng chí hướng và tiến tới mô hình liên kết chặt chẽ hơn, thậm chí mang tính liên bang trong các lĩnh vực then chốt. Ông cho rằng những lĩnh vực đã hội nhập sâu như thương mại, cạnh tranh, thị trường chung và chính sách tiền tệ giúp châu Âu có tiếng nói mạnh mẽ hơn, trong khi quốc phòng, chính sách công nghiệp và đối ngoại vẫn còn phân tán.
Các nhà lãnh đạo EU dự kiến nhóm họp không chính thức vào ngày 12/2 tại Bỉ để thảo luận về năng lực cạnh tranh và định hướng cải cách, trong đó có việc triển khai thêm các khuyến nghị từ báo cáo kinh tế toàn diện do ông Draghi thực hiện.
