Chú trọng đầu tư hệ thống cấp cứu ngoại viện

Nhân viên y tế Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng trên đường đi cấp cứu cho bệnh nhân.

Bộ Y tế sẽ hoàn thiện đề án để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong tháng 5 hoặc tháng 6 tới đây.

Hệ thống cấp cứu ngoài viện còn nhiều bất cập

Cấp cứu ngoại viện là dịch vụ y tế khẩn cấp tại hiện trường (nhà, nơi công cộng) trước khi chuyển đến bệnh viện. Đây là dịch vụ rất cần thiết trong những trường hợp nguy cấp cần cứu người như tai nạn, bệnh hiểm nghèo hay thiên tai, bão lũ, dịch bệnh…

Tuy nhiên, thống kê của Bộ Y tế cho thấy, tỷ lệ xe cứu thương trên đầu người ở nước ta vẫn ở mức thấp, khoảng 0,2 xe/100.000 dân. Ngoài ra, chỉ những thành phố lớn mới có Trung tâm cấp cứu 115, còn ở nhiều địa phương, người dân chỉ liên hệ được với xe cứu thương trực thuộc bệnh viện, cơ sở y tế khi có nhu cầu. Số lượng xe cứu thương ít, nguồn nhân lực thiếu, cũng chưa có sự liên kết giữa các cơ sở y tế về hoạt động cấp cứu ngoại viện nên không ít lần bệnh nhân đã bỏ lỡ thời gian vàng để cứu chữa.

Theo bà Nguyễn Hoàng Uyên, Phó Giám đốc Sở Y tế, số lượng xe cấp cứu ở các trung tâm y tế có giới hạn, chủ yếu để vận chuyển bệnh nhân nặng lên tuyến trên, nhiều khi người dân gọi đến nhưng phải đợi điều phối xe khá lâu, làm chậm thời gian cứu chữa; còn nếu gọi xe ở đơn vị tư nhân thì lại không có nhân viên y tế có kỹ năng sơ cứu, cấp cứu ban đầu cho bệnh nhân.

Còn tại Quảng Ninh, địa phương thường chịu tác động bởi thiên tai, bão lũ thì cấp cứu ngoại viện là hoạt động thiết yếu. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm vận chuyển cấp cứu tỉnh Quảng Ninh, trung tâm hiện đang tham gia quản lý và điều phối khoảng 66 xe cứu thương trong toàn hệ thống y tế tỉnh, trong đó trực tiếp quản lý 6 xe cứu thương chuyên trách cùng đội ngũ nhân viên cấp cứu thường trực. So với nhu cầu thực tế thì số lượng này vẫn còn mỏng, nhân lực cũng thiếu, khối lượng công việc lại lớn, nhiều cán bộ phải thường xuyên làm việc ngoài giờ.

Công tác cấp cứu ngoại viện đòi hỏi nhân viên y tế phải linh hoạt, ứng biến nhanh với mọi tình huống, có năng lực, được đào tạo chuyên môn về hoạt động cấp cứu; tuy nhiên, nguồn nhân lực này đang thiếu trầm trọng.

Định hướng phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện

Trước thực trạng hệ thống cấp cứu ngoại viện đang yếu và thiếu về nhiều mặt, ngày 15/9/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP, giao Bộ Y tế xây dựng Đề án cấp quốc gia nhằm phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030.

Theo đề án, trong giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đạt ít nhất 1 xe cứu thương trên 100.000 dân; đồng thời, mở rộng đối tượng đào tạo, không chỉ là cán bộ y tế mà còn đào tạo kỹ năng sơ cứu cho cảnh sát phòng cháy, chữa cháy, cảnh sát giao thông, tiếp viên hàng không, học sinh và người dân.

Đề án hiện đã được triển khai thí điểm tại 6 tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Đà Nẵng, An Giang. Theo đó, 6 địa phương này đã được hỗ trợ tổng cộng 85 xe cứu thương đạt chuẩn quốc tế. Mỗi xe có khoảng 380 loại trang thiết bị y tế hiện đại.

Dự kiến, đề án cũng sẽ tiếp tục triển khai thí điểm tại 8 tỉnh, thành phố khác trên cả nước trong thời gian tới. Trên cơ sở kết quả thí điểm cùng những ý kiến đóng góp của các bộ, ngành, địa phương, Bộ Y tế sẽ hoàn thiện đề án để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong tháng 5 hoặc tháng 6 tới đây.

Ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết: Những xe cứu thương cung cấp cho các cơ sở y tế trong đề án này đều được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế, trang bị đầy đủ thiết bị, máy móc thiết yếu, hiện đại dành cho cấp cứu ngoại viện. Về nguồn nhân lực thì Bộ cũng đã tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng cấp cứu từ cơ bản đến nâng cao cho đội ngũ cán bộ 115 và trung tâm y tế các tỉnh, giúp họ tự tin hơn khi làm nhiệm vụ.

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đang phối hợp Bộ Công an xây dựng đề án tích hợp ba đầu số khẩn cấp 113, 114 và 115 thành một đầu số chung là 113, dùng để tiếp nhận các cuộc gọi liên quan an ninh trật tự, cháy nổ, cứu hộ, cứu nạn và cấp cứu y tế ngoại viện trên phạm vi toàn quốc.