Chưa bắt buộc tài xế công nghệ đóng bảo hiểm xã hội
Chính phủ dự kiến chưa bổ sung quy định riêng về bảo hiểm xã hội bắt buộc với lao động nền tảng số, như tài xế xe ôm, giao hàng công nghệ, trong lần sửa luật này.

Chính phủ dự kiến chưa bổ sung quy định riêng về BHXH bắt buộc với lao động nền tảng số trong lần sửa luật này. Nguồn: Grab
Sáng 9/11, giải trình tại phiên thảo luận ở hội trường về các dự án luật liên quan đến lao động và bảo hiểm xã hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết cơ quan soạn thảo dự kiến chưa bổ sung quy định riêng về việc tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, lao động trên nền tảng số như tài xế xe ôm, giao hàng công nghệ.
Theo phương án tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH, cơ quan soạn thảo dự kiến báo cáo Chính phủ giữ quy định hiện hành về thẩm quyền quyết định mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Theo đó, khi xuất hiện những nhóm lao động có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên nhưng chưa được luật quy định cụ thể, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định việc bổ sung đối tượng tham gia.
Đối với người làm việc không có quan hệ lao động và lao động trên nền tảng số, Bộ Nội vụ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá điều kiện mở rộng diện tham gia. Nội dung này dự kiến được xem xét trong Đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH, làm cơ sở hoàn thiện quy định khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH giai đoạn 2027-2028.
Theo dự thảo trình Quốc hội, Chính phủ đề xuất mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc đối với những nhóm lao động này nếu có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên. Tuy nhiên, phương án đang được hoàn thiện chưa đưa ra quy định riêng hay thời điểm cụ thể áp dụng đối với lao động nền tảng số.
Tài xế công nghệ là một trong những nhóm chịu tác động từ định hướng chính sách này. Phần lớn tài xế ký hợp đồng hợp tác với doanh nghiệp vận hành ứng dụng và được xác định là đối tác thay vì nhân viên. Nếu không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo quy định, họ có thể tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian hưởng lương hưu. Theo chính sách hiện hành, người tham gia BHXH tự nguyện đóng bằng 22% mức thu nhập lựa chọn làm căn cứ đóng.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải giải trình trước Quốc hội sáng 9/11
Duy trì chi trả lương hưu tận nhà cho người sức khỏe yếu
Liên quan đến việc đơn giản hóa thủ tục BHXH, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết quá trình chuyển đổi số phải bảo đảm người dân không bị hạn chế quyền tiếp cận và thụ hưởng các chế độ.
Yêu cầu này đặc biệt quan trọng với người cao tuổi, người khuyết tật, người sống ở vùng sâu, vùng xa và những người chưa có điều kiện sử dụng phương tiện điện tử.
Theo định hướng xây dựng nghị định hướng dẫn, cơ quan soạn thảo sẽ cắt giảm thành phần hồ sơ, đẩy mạnh giao dịch điện tử và khai thác cơ sở dữ liệu để giải quyết chế độ. Tuy nhiên, các hình thức thu, chi trả vẫn phải phù hợp với điều kiện thực tế của người thụ hưởng.
Trong đó, việc chi trả chế độ tận nhà tiếp tục được duy trì đối với những trường hợp tuổi cao, sức khỏe yếu.

Sáng 9/11, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về các nội dung: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động
Về đầu tư quỹ BHXH, dự thảo sửa đổi quy định theo hướng mở rộng nhóm ngân hàng được nhận tiền gửi từ quỹ. Ngoài ngân hàng thương mại nhà nước, dự thảo bổ sung ngân hàng thương mại cổ phần có trên 50% vốn điều lệ thuộc sở hữu Nhà nước, doanh nghiệp nhà nước hoặc kết hợp cả hai.
Các ngân hàng này phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng tốt, mức độ an toàn cao theo đánh giá của Ngân hàng Nhà nước.
Dự thảo tiếp tục không cho phép gửi tiền quỹ bảo hiểm xã hội tại các ngân hàng đang bị kiểm soát đặc biệt, nhằm hạn chế rủi ro đối với nguồn tiền dùng để chi trả các chế độ cho người tham gia.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết cơ quan soạn thảo dự kiến báo cáo Chính phủ bổ sung các nguyên tắc đầu tư quỹ, bảo đảm an toàn, bảo toàn vốn, bền vững, hiệu quả và minh bạch.
Dự luật cũng dự kiến giao Chính phủ quy định tiêu chí lựa chọn, cơ chế đánh giá, giám sát, kiểm soát rủi ro, lộ trình đa dạng hóa danh mục, cơ cấu và phương thức đầu tư quỹ.
Sau khi luật được thông qua, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng quy định chi tiết về các tiêu chí, cơ chế lựa chọn và giám sát hoạt động đầu tư, bảo đảm an toàn cho quỹ bảo hiểm xã hội.
Đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung, Bộ Nội vụ dự kiến báo cáo Chính phủ giữ nguyên quy định của Luật BHXH năm 2024, chưa bổ sung cơ chế cá nhân người lao động tự đóng góp để tạo lập quỹ hưu trí bổ sung. Nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu khi sửa đổi toàn diện Luật BHXH giai đoạn 2027-2028.
Theo chương trình dự kiến, Quốc hội biểu quyết thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH vào ngày 21/11.
Đề xuất thêm ngày nghỉ 27/7 hưởng nguyên lương
Cũng trong ngày 9/11, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết cơ quan soạn thảo tiếp thu ý kiến thẩm tra, đại biểu Quốc hội và kết luận của cấp có thẩm quyền, bổ sung Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 vào danh sách ngày nghỉ hằng năm của người lao động.
Theo phương án dự kiến, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào ngày 27/7, bắt đầu từ năm 2027 nếu quy định được Quốc hội thông qua.
Việc bổ sung ngày nghỉ nhằm tạo điều kiện để người lao động tham gia các hoạt động tri ân người có công với đất nước, người có công với cách mạng, qua đó phát huy truyền thống uống nước nhớ nguồn.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động và các luật liên quan cũng đề xuất ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam. Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương từ năm 2026. Nội dung này nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Như vậy, nếu được thông qua, người lao động sẽ có thêm hai ngày nghỉ hưởng nguyên lương, gồm ngày 24/11 và 27/7. Đây là những nội dung được đưa vào dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 5 luật: Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm.
