Chữa bệnh theo hướng dẫn trên mạng: Coi chừng tiền mất, tật mang!

Thời gian qua, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt “bác sĩ”, “thần y” tự xưng cùng những bài thuốc được quảng cáo là “gia truyền”, “bí truyền”, có thể điều trị từ đau xương khớp, tiểu đường, gan, thận đến những bệnh lý nghiêm trọng như ung thư. Không ít nội dung sử dụng những lời quảng cáo như “chữa khỏi hoàn toàn”, “điều trị dứt điểm”, “chữa khỏi 100%, không cần đi BV”… để thu hút người bệnh. Đáng chú ý, có người còn lấy danh nghĩa “chia sẻ trải nghiệm cá nhân” để hướng dẫn các phương pháp điều trị.

Không ít sản phẩm được quảng cáo là “thuốc gia truyền”, “đặc trị” nhưng người bán không có chuyên môn và giấy phép hành nghề y, dược.

Ngày 12/9, Công an tỉnh Thanh Hóa thông báo tìm bị hại là những khách hàng đã được Nguyễn Hữu Nghĩa tư vấn, giới thiệu, mua các sản phẩm dạng thuốc đông y. Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định Nguyễn Hữu Nghĩa (SN 1950, trú số 83 đường Lê Thánh Tông, phường Sầm Sơn) sử dụng các tài khoản mạng xã hội Facebook, TikTok có tên “Bố Đời U80” để quảng cáo, tư vấn, hướng dẫn sử dụng một số sản phẩm được giới thiệu là thuốc đông y nhằm mục đích bán hàng cho khách. Tuy nhiên, ông Nghĩa không có bằng cấp, không được đào tạo chuyên môn về đông y và không có giấy phép hành nghề.

Tài khoản TikTok “Bố Đời U80” của ông Nguyễn Hữu Nghĩa có hơn 111.000 người theo dõi; kênh Facebook “Bố Đời U80” thu hút 173.000 người theo dõi. Trên TikTok, ông Nghĩa tự giới thiệu: “Ta U80 kế thừa đông y gia truyền 3 đời. Ta ở đây để giúp các con, hiểu mình, hiểu bệnh và sửa bệnh”...

Công an tỉnh Thanh Hóa vừa qua đã triệu tập ông Nguyễn Hữu Nghĩa - chủ tài khoản "Bố đời U80", chủ hộ kinh doanh Câu lạc bộ Tuệ Minh Đường (phường Sầm Sơn) để điều tra dấu hiệu tội phạm "Lừa dối khách hàng".

Tại Hà Tĩnh, đầu năm nay, Công an tỉnh triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán thuốc đông y giả do Đoàn Thị Lam (SN 1972, trú xã Đức Minh) và Trần Văn Hợp (SN 1997, trú xã Đức Thọ) thực hiện. Các đối tượng dùng bột ngô, bột nếp, thuốc Bắc không rõ nguồn gốc trộn thuốc tân dược, vo viên thành “Thuốc tăng cân đông y Tiến Hạnh” để bán trên mạng xã hội.

Mở rộng điều tra, công an phát hiện thêm cơ sở của Nguyễn Cao Cường (SN 1984, trú xã Đức Minh), thu hơn 1 tấn thuốc viên hoàn, hàng trăm nghìn viên tân dược và hơn 1 tấn nguyên liệu. Kết quả giám định xác định sản phẩm không đúng thành phần công bố, có chất không được phép sử dụng. Ngày 16/3, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh phê chuẩn quyết định khởi tố Đoàn Thị Lam và Trần Văn Hợp liên quan vụ án.

Dù chưa ghi nhận ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người sử dụng, nhưng những vụ việc này vẫn đặt ra nỗi lo về nguy cơ thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc sẽ đến tay người bệnh, nhất là khi được quảng cáo, bán dưới danh nghĩa thuốc đông y.

Các phương pháp ăn uống, tập luyện được chia sẻ trên mạng đang được nhiều người áp dụng mà chưa tìm hiểu đầy đủ về tính phù hợp, sự an toàn.

Bà Nguyễn Thị Hồng Th. (xã Thiên Cầm) chia sẻ: “Tôi bị đau khớp gối từ lâu nên bắt đầu chú ý đến những quảng cáo, tư vấn về các loại thuốc “đặc trị” của các bác sĩ mạng. Sau nhiều tháng theo dõi, tìm hiểu các video tư vấn, tôi quyết định đặt mua một loại thuốc được quảng cáo có nguồn gốc đông y, bán với giá vài nghìn đồng một viên. Sau thời gian dài sử dụng, tôi gặp vấn đề nghiêm trọng liên quan đến tuyến thượng thận và thận. Lúc đó, tôi mệt lắm, không ăn, không ngủ được. Bây giờ cả nhà tôi đều ân hận. Những viên thuốc từng được quảng cáo là “thần dược, uống vào hết đau” cuối cùng lại khiến tôi phải trả một cái giá quá đắt”.

Không chỉ mua thuốc theo lời quảng cáo của các “bác sĩ”, “thần y” trên mạng, một số người còn tự áp dụng những phương pháp điều trị được chia sẻ trên mạng xã hội mà chưa được kiểm chứng.

Chị Nguyễn Thị L. (phường Thành Sen) cho biết: “Với mong muốn chữa khỏi hoàn toàn bệnh viêm da cơ địa nên có ai chỉ cho phương pháp nào, tôi cũng thực hiện. Một lần lướt mạng xã hội, tôi thấy có người đăng bài khẳng định tắm và ngâm chân với nước chè xanh 30 phút mỗi ngày, sau đó đắp nhựa cây xương rồng sẽ khỏi hẳn bệnh viêm da cơ địa. Tin lời, tôi nhanh chóng làm theo. Nhưng chỉ sau 2 ngày, trên da xuất hiện các tổn thương loét, mụn mủ rải rác. Hai bàn tay sưng đỏ khiến tôi gần như không cầm được đũa khi ăn cơm. Sau khi thăm khám, bác sĩ chẩn đoán tôi bị viêm da cơ địa bội nhiễm do áp dụng phương pháp điều trị không đúng cách”.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh trao đổi với người bệnh về các nguy cơ khi tự điều trị bệnh lý da liễu theo hướng dẫn trên mạng.

Theo Điều 11, Nghị định 330/2026/NĐ-CP về "Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân", hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin về phương pháp, liệu pháp, bài thuốc, kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoặc chưa được xác nhận theo quy định chuyên ngành bị phạt từ 5 - 10 triệu đồng. Đối với hành vi làm ra, phát tán những thông tin này, mức phạt từ 10 - 20 triệu đồng. Nghị định cũng quy định mức phạt từ 20 - 30 triệu đồng đối với hành vi thiết lập, quản trị trang thông tin điện tử, mạng xã hội hoặc tài khoản, hội, nhóm để đăng tải, hướng dẫn thực hiện các hành vi vi phạm nêu trên.

Thực tế thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh cho thấy, một số người bệnh tự tìm kiếm thông tin trên mạng rồi áp dụng các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng, trong đó có việc tự mua thuốc nam, thuốc bắc, các sản phẩm thảo dược hoặc sử dụng những nguyên liệu được giới thiệu trên mạng để bôi, đắp lên vùng da tổn thương.