Chưa hết tay chân miệng lại nỗi lo sốt xuất huyết, ứng phó ra sao?

Nỗi lo dịch tay chân miệng

Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, Bộ Y tế, số liệu giám sát từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 26 nghìn ca mắc và 8 ca tử vong. Riêng trong tháng 3/2026, số mắc trung bình theo tuần tăng so với tháng trước. Kết quả xét nghiệm tại một số mẫu bệnh phẩm cho thấy chủng EV71 đang lưu hành với tỷ lệ đáng lưu ý. Đây là chủng virus thường liên quan đến nguy cơ bệnh diễn biến nặng hơn.

Từ đầu năm đến nay, khoảng 26 nghìn trẻ ca mắc tay chân, 8 trẻ tử vong vì căn bệnh này (ảnh minh họa).

Ông Sơn cho hay, có nhiều yếu tố làm gia tăng bệnh tay chân miệng trong thời gian gần đây. Trước hết, thời tiết nóng ẩm xuất hiện sớm tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lưu hành. Bên cạnh đó, sự lưu hành của chủng EV71 làm tăng nguy cơ ghi nhận các trường hợp bệnh diễn biến nặng. Mặt khác, bệnh chủ yếu gặp ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, là nhóm tuổi chưa có ý thức vệ sinh cá nhân đầy đủ và thường sinh hoạt tập trung tại nhà trẻ, mẫu giáo nên nguy cơ lây lan cao hơn. Nếu trẻ không được phát hiện sớm và cho nghỉ học kịp thời, bệnh có thể lan rộng trong lớp học và cộng đồng.

Trước diễn biến phức tạp của dịch tay chân miệng, hiện ngành y tế đang kết hợp nhiều kênh để phát hiện sớm ca bệnh, gồm báo cáo từ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và thông tin cảnh báo từ cộng đồng, trường học. Đồng thời, ngành y tế phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục và chính quyền địa phương để phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ, hướng dẫn xử trí kịp thời và hạn chế lây lan. Tại các cơ sở điều trị, những trường hợp có dấu hiệu chuyển nặng được theo dõi sát và được hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên nhằm cấp cứu, điều trị kịp thời, hạn chế tối đa trường hợp tử vong.

Bên cạnh đó, ngành y tế đang phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng trong trường học. Trọng tâm là tăng cường truyền thông cho giáo viên, phụ huynh về dấu hiệu nhận biết bệnh; hướng dẫn các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, đồ chơi, bề mặt tiếp xúc thường xuyên; đồng thời bảo đảm lớp học sạch sẽ, thông thoáng, đủ ánh sáng. Các cơ sở giáo dục cần theo dõi sát tình hình sức khỏe của trẻ, phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ mắc bệnh, thông báo kịp thời cho gia đình và cơ sở y tế để được hướng dẫn xử trí phù hợp. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và ngành y tế có ý nghĩa rất quan trọng trong hạn chế lây lan dịch bệnh.

Bệnh tay chân miệng lây truyền theo đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng lây lan nhanh. Để chủ động phòng bệnh, phụ huynh cần thường xuyên theo dõi sức khỏe của trẻ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi. Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ như sốt, loét miệng, nổi ban ở tay, chân hoặc mông, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và hướng dẫn chăm sóc, điều trị. Trẻ mắc bệnh cần nghỉ học để tránh lây lan cho các trẻ khác. Nhà trường cần tăng cường vệ sinh lớp học, đồ chơi, vật dụng thường xuyên tiếp xúc; theo dõi tình hình sức khỏe của trẻ; phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và cơ sở y tế trong phát hiện sớm, xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.

Tay chân miệng rất dễ truyền nhiễm tạo ổ dịch.

Sốt xuất huyết tăng trong thời tiết nóng ẩm

Theo số liệu giám sát từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận gần 32 nghìn ca mắc và 4 ca tử vong. Số mắc ghi nhận sớm ngay từ những tháng đầu năm, tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam. Theo nhận định của ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, trong thời gian tới, sốt xuất huyết có thể tiếp tục gia tăng, nhất là vào các tháng mùa mưa, trong bối cảnh thời tiết nóng ẩm đến sớm và điều kiện sinh hoạt, tích trữ nước tại một số khu vực tạo thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.

Ông Sơn cho biết thêm, trong những năm gần đây, sốt xuất huyết tại Việt Nam vẫn có xu hướng gia tăng theo chu kỳ, xen kẽ những năm số mắc cao. Tuy nhiên, ngoài yếu tố chu kỳ, hiện nay còn có thêm nhiều yếu tố tác động như thời tiết nóng lên, mưa thất thường, đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao và sự tồn tại của nhiều vật chứa nước trong khu dân cư. Những yếu tố này có thể làm dịch xuất hiện sớm hơn, kéo dài hơn và khó kiểm soát hơn nếu cộng đồng không duy trì thường xuyên các biện pháp phòng bệnh. Vì vậy, công tác giám sát và phòng, chống dịch cần được thực hiện liên tục, không chỉ khi bước vào mùa cao điểm.

Để phòng bệnh sốt xuất huyết, mỗi hộ gia đình cần duy trì việc kiểm tra và loại bỏ các vật dụng có thể đọng nước trong và quanh nhà; đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt; thay nước bình hoa, cọ rửa dụng cụ chứa nước và diệt bọ gậy theo hướng dẫn của ngành y tế. Người dân nên chủ động phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn, mặc quần áo dài tay và sử dụng các biện pháp xua muỗi phù hợp. Đồng thời, phối hợp với chính quyền và ngành y tế khi địa phương triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch, trong đó có phun hóa chất theo chỉ định chuyên môn. Những việc làm này nếu được thực hiện thường xuyên, đồng bộ sẽ góp phần quan trọng trong phòng, chống sốt xuất huyết tại cộng đồng.