Chuẩn bị cơ sở lý luận cho những mục tiêu phát triển mang tầm chiến lược

Kỳ họp diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn nhằm cung cấp cơ sở khoa học phục vụ hoạch định, hoàn thiện đường lối phát triển.

Kỳ họp thứ nhất Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: Phạm Cường

Tham dự kỳ họp có các đồng chí: GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương; GS.TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương.

Trước đó, ngày 10-3, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chủ trì hội nghị công bố Quyết định của Bộ Chính trị thành lập Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031.

Phát biểu khai mạc kỳ họp, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng chúc mừng các đồng chí được Bộ Chính trị quyết định tham gia Hội đồng nhiệm kỳ mới; nhấn mạnh đây là vinh dự, đồng thời là trách nhiệm rất lớn trước Đảng và đất nước trong việc tham gia nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, xây dựng và phát triển nền lý luận cách mạng phục vụ sự nghiệp của Đảng và dân tộc.

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu khai mạc. Ảnh: Phạm Cường

Nhấn mạnh bối cảnh nhiệm kỳ mới, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho biết, Hội đồng Lý luận Trung ương bước vào nhiệm kỳ 2026-2031 trong thời điểm đất nước đứng trước những nhiệm vụ tổng kết có tầm vóc lịch sử, trước hết là tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đây cũng là giai đoạn đất nước bước vào một chặng đường phát triển mới với khát vọng, tầm nhìn và các quyết sách chiến lược mới, trong đó mục tiêu tăng trưởng “2 con số” đòi hỏi những giải pháp mang tính đột phá để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045 đưa nước ta trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Theo GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, thực tiễn gần 40 năm đổi mới đã khẳng định một quy luật quan trọng: Mỗi bước phát triển của cách mạng Việt Nam đều gắn liền với sự phát triển của tư duy lý luận của Đảng. Sự phát triển không ngừng của tư duy lý luận đã góp phần làm nên những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc; nâng cao tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam, đưa đất nước bước vào một kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên phát triển nhanh, bền vững, giàu mạnh và thịnh vượng.

Tại phiên họp, Hội đồng Lý luận Trung ương đã góp ý, hoàn thiện các báo cáo tổng kết chiến lược của Đảng. Ảnh: Phạm Cường

Quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh, Hội đồng Lý luận Trung ương với cơ cấu tổ chức mới sẽ thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, giúp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tư vấn cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư các vấn đề lý luận chính trị; qua đó làm cơ sở cho việc hoạch định, hoàn thiện, phát triển chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, Hội đồng sẽ tổ chức thực hiện hiệu quả các chương trình, đề tài khoa học cấp Nhà nước, các chuyên đề nghiên cứu lý luận chính trị phục vụ trực tiếp công tác lãnh đạo, chỉ đạo.

Tại kỳ họp, các thành viên Hội đồng Lý luận Trung ương đã tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào quy chế làm việc, chương trình công tác năm 2026 và kế hoạch công tác toàn khóa của Hội đồng.

Hội đồng cũng thảo luận, góp ý đối với dự thảo Đề cương Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và dự thảo Đề cương Báo cáo tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Các nội dung này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần tổng kết sâu sắc thực tiễn, phát triển lý luận, phục vụ trực tiếp việc hoạch định chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại kỳ họp. Ảnh: Phạm Cường

Phát biểu tại kỳ họp, PGS.TS Đoàn Minh Huấn đã phân tích những vấn đề đặt ra đối với công tác lý luận trong bối cảnh mới, đặc biệt là tác động của sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo. Theo đó, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản phương thức nghiên cứu khoa học chính trị; tri thức lý luận không còn chỉ do con người tạo ra mà chịu tác động ngày càng sâu sắc từ các thuật toán, qua đó đặt ra những yêu cầu mới đối với phương thức nghiên cứu và sản xuất tri thức lý luận.

Trong bối cảnh đó, đội ngũ các nhà khoa học, nhà nghiên cứu lý luận chính trị cần chủ động, tiên phong tiếp cận các thành tựu khoa học, công nghệ; đồng thời đổi mới phương thức nghiên cứu theo hướng gắn chặt hơn với thực tiễn. Nếu trước đây, lý luận chính trị chủ yếu thể hiện ở các quan điểm, chủ trương, định hướng, thì hiện nay cần đi sâu vào tính cụ thể, khả thi, gắn với hành động và sản phẩm đầu ra rõ ràng. Việc nghiên cứu lý luận phải hướng tới phục vụ trực tiếp yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý phát triển.

Để đáp ứng yêu cầu đó, cần thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Hội đồng Lý luận Trung ương với các viện nghiên cứu khoa học chuyên ngành, phát huy tối đa trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài hệ thống.

Ý kiến của các chuyên gia, thành viên Hội đồng cơ bản thống nhất cho rằng, để hoàn thành tốt trọng trách được giao, Quy chế làm việc của Hội đồng cần được xây dựng trên tinh thần đổi mới, đề cao trách nhiệm, phát huy trí tuệ và sự đóng góp của từng ủy viên; đồng thời tạo cơ chế tập hợp, kết tinh trí tuệ của đội ngũ các nhà khoa học trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Đối với chương trình công tác năm 2026 và kế hoạch công tác toàn khóa, các ý kiến đề nghị cần bám sát chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, qua đó bảo đảm Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031 có thể kịp thời tham mưu, tư vấn những vấn đề lý luận quan trọng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Hương Ly