Chuẩn hóa dữ liệu y tế nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân

Việc rà soát, đối soát và cập nhật thông tin được thực hiện từ tuyến tỉnh đến cơ sở, hướng tới hình thành hệ thống dữ liệu y tế thống nhất, phục vụ công tác quản lý, phòng bệnh, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe người dân.

Dữ liệu sạch - nền tảng quan trọng của y tế số

Lãnh đạo Sở Y tế kiểm tra Hồ sơ bệnh án điện tử tại Trung tâm Y tế Hồng Lĩnh.

Dữ liệu có ý nghĩa rất quan trọng đối với ngành y tế, những năm qua, ngành y tế đã từng bước xây dựng các cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, do được hình thành ở nhiều thời điểm, trên nhiều nền tảng phần mềm và từ nhiều nguồn khác nhau nên vẫn còn tồn tại tình trạng trùng lặp hồ sơ, sai thông tin cá nhân, thiếu số định danh hoặc chưa cập nhật kịp thời khi người dân thay đổi nơi cư trú.

Những sai lệch này ảnh hưởng đến việc kết nối thông tin khám, chữa bệnh, tiêm chủng, làm giảm độ chính xác của số liệu phục vụ quản lý, dự báo và xây dựng chính sách. Đối với người dân, điều đó đồng nghĩa với việc chưa thể khai thác đầy đủ các tiện ích của y tế số.

Chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu và chuẩn hóa dữ liệu tập trung chuẩn hóa 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế, gồm các lĩnh vực: khám, chữa bệnh; y tế dự phòng; tiêm chủng; sức khỏe bà mẹ, trẻ em; an toàn thực phẩm; nhân lực y tế; công tác xã hội; trợ giúp xã hội cùng một số cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Thông qua chiến dịch, không chỉ là xử lý lỗi dữ liệu mà hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất trên phạm vi cả nước, trong đó mỗi người dân được quản lý bằng một mã định danh duy nhất và thông tin sức khỏe được cập nhật xuyên suốt.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, bác sĩ có thể nhanh chóng tra cứu tiền sử bệnh tật, lịch sử tiêm chủng, kết quả xét nghiệm và quá trình điều trị của người bệnh, góp phần rút ngắn thời gian làm thủ tục, hạn chế chỉ định xét nghiệm trùng lặp, nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị.

Đối với lĩnh vực y tế dự phòng, dữ liệu chính xác giúp theo dõi tỷ lệ tiêm chủng, phát hiện sớm nguy cơ dịch bệnh, xác định đúng nhóm đối tượng cần can thiệp và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch kịp thời.

Bên cạnh đó, dữ liệu chuẩn hóa còn tạo nền tảng triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, khám chữa bệnh từ xa và nhiều dịch vụ y tế số khác.

Chiến dịch hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu y tế đáp ứng các tiêu chí "Đúng, Đủ, Sạch, Sống, Thống nhất, Dùng chung, Đồng bộ và Xuyên suốt", tạo nền tảng kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Sổ sức khỏe điện tử và hệ sinh thái y tế số.

Mục tiêu không dừng ở một chiến dịch

Tại Hà Tĩnh, Chiến dịch 90 ngày được triển khai đồng bộ từ tuyến tỉnh đến cơ sở. Sở Y tế là đầu mối chỉ đạo; các bệnh viện, trung tâm y tế, trạm y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, Công an tỉnh, chính quyền địa phương và các ngành liên quan cùng tham gia rà soát, đối soát và chuẩn hóa dữ liệu.

Những trường hợp sai lệch về thông tin nhân thân, số định danh cá nhân, khai sinh, khai tử hoặc địa chỉ cư trú không thể xử lý bằng phần mềm sẽ được ngành y tế phối hợp với công an, tư pháp và chính quyền cơ sở để xác minh.

Song song với xử lý kỹ thuật, các cơ sở y tế tiếp tục rà soát hồ sơ, cập nhật thông tin nhân lực, quản lý người bệnh, thông tin tiêm chủng... và bảo đảm mọi thay đổi được phản ánh kịp thời trên hệ thống.

Cán bộ CDC Hà Tĩnh kiểm tra phần mềm quản lý phòng chống dịch bệnh.

ThS Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết: "đơn vị đã cử cán bộ đầu mối và cán bộ dự phòng trực tiếp phối hợp và tham gia cùng Tổ công tác cấp tỉnh do Sở Y tế thành lập. Đồng thời phân công cán bộ chuyên môn rà soát, đối chiếu và cập nhật dữ liệu thuộc đơn vị quản lý theo từng giai đoạn của chiến dịch".

Tại tuyến cơ sở, khối lượng công việc rất lớn khi cán bộ y tế vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa rà soát hồ sơ trên các phần mềm, ứng dụng để phát hiện trùng lặp hoặc sai lệch thông tin, phối hợp chỉnh sửa.

Theo Bs. Lê Hữu Lưu, Giám đốc Trạm Y tế xã Thạch Hà: " Việc làm sạch dữ liệu gặp nhiều khó khăn do dữ liệu cũ, phần mềm chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, người dân thay đổi nơi cư trú, thiếu số định danh và khối lượng hồ sơ lớn. Tuy nhiên, đơn vị quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ theo đúng tiến độ".

Để bảo đảm tiến độ, Sở Y tế sẽ thành lập Tổ công tác cấp tỉnh do lãnh đạo Sở làm Tổ trưởng, với sự tham gia của đại diện các phòng chuyên môn, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, các đơn vị phụ trách lĩnh vực an toàn thực phẩm, khám chữa bệnh, tiêm chủng, bảo trợ xã hội, nhân lực y tế, môi trường y tế và đại diện Công an tỉnh. Sở Y tế cũng đề nghị UBND các xã, phường khẩn trương thành lập Tổ dữ liệu cấp xã gồm đại diện chính quyền, công an, tư pháp, trạm y tế và các lực lượng liên quan để phối hợp xác minh, cập nhật dữ liệu theo danh sách sai lệch được cung cấp.

Phần mềm quản lý tiêm chủng tại các trạm y tế xã

Theo kế hoạch, chiến dịch được triển khai trong 12 tuần, chia thành 6 giai đoạn: khởi động và phân công đầu mối; kiểm kê dữ liệu và chuẩn hóa quy tắc; đánh giá hiện trạng, lập danh sách lỗi; xử lý kỹ thuật tập trung; rà soát thực địa, cập nhật bổ sung; kiểm tra, nghiệm thu và bàn giao quy trình duy trì dữ liệu sau chiến dịch. Trong quá trình thực hiện, các đơn vị tiến hành đối soát với cơ sở dữ liệu dân cư, hộ tịch và các hệ thống liên quan; xử lý dữ liệu thiếu, sai định dạng, trùng lặp; chuẩn hóa thông tin về họ tên, ngày sinh, giới tính, số định danh cá nhân, địa chỉ và mã đơn vị theo quy định.

BS Nguyễn Minh Đức - TUV, Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh cho biết: "Chiến dịch 90 ngày có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chuyển từ quản lý bằng hồ sơ rời rạc sang quản trị bằng dữ liệu số thống nhất. Dữ liệu được cập nhật chính xác, xuyên suốt sẽ góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, dự báo dịch bệnh, quản lý sức khỏe toàn dân và thúc đẩy chuyển đổi số ngành y tế. Sau khi chiến dịch kết thúc, mục tiêu của ngành y tế không chỉ dừng lại ở việc có dữ liệu sạch mà còn xây dựng quy trình cập nhật, kiểm tra và duy trì dữ liệu thường xuyên, bảo đảm dữ liệu luôn chính xác và đồng bộ. Đây cũng là nền tảng để Hà Tĩnh tiếp tục triển khai bệnh án điện tử, hồ sơ sức khỏe điện tử, Sổ sức khỏe trên VNeID và các dịch vụ y tế số, lấy người dân làm trung tâm trong chăm sóc sức khỏe".

Khi các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống dữ liệu dùng chung, ngành y tế sẽ có thêm công cụ quan trọng để dự báo xu hướng bệnh tật, tối ưu nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản lý. Đối với người dân, điều đó đồng nghĩa với việc tiếp cận các dịch vụ y tế nhanh hơn, thuận tiện hơn và an toàn hơn.