Chung kết Cuộc thi 'Tôi yêu tiếng nước tôi' năm 2026: Gìn giữ, thực hành và lan tỏa tiếng Việt tại Nhật Bản

Cuộc thi hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9; đồng thời góp phần cụ thể hóa những định hướng của Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Tham dự chương trình có Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nguyễn Trường Sơn; đại diện các tổ chức, hội đoàn của người Việt Nam tại khu vực Kansai, các nghệ sĩ, giáo viên, phụ huynh và đông đảo người Việt đang sinh sống, học tập, làm việc tại Nhật Bản.

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nguyễn Trường Sơn với Ban tổ chức Cuộc thi “Tôi yêu tiếng nước tôi” năm 2026. Ảnh: BTC

Khả năng sử dụng tiếng Việt kết hợ

p v

ới nghệ thuật biểu đạt

Cuộc thi “Tôi yêu tiếng nước tôi” được tổ chức nhằm tạo sân chơi sử dụng tiếng Việt cho cộng đồng, khuyến khích các gia đình duy trì tiếng mẹ đẻ, đồng thời tạo điều kiện để thế hệ trẻ tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa và truyền thống Việt Nam.

Điểm nhấn của cuộc thi là việc sử dụng ngôn ngữ kết hợp với nghệ thuật biểu đạt, thay vì chỉ kiểm tra kiến thức tiếng Việt. Qua đó, người tham gia có thể thể hiện khả năng tiếng Việt, năng khiếu và cảm nhận của mình về gia đình, quê hương, văn hóa và con người Việt Nam.

Trong vòng chung kết Cuộc thi “Tôi yêu tiếng nước tôi”, thí sinh trình diễn một bài dân ca và một bài hát tự chọn. Ảnh: BTC

Từ các vòng tuyển chọn, Ban tổ chức đã lựa chọn 12 thí sinh bước vào vòng chung kết. Tại vòng chung kết, mỗi thí sinh có tối đa 4 phút để thực hiện 2 nội dung dự thi (bài dân ca và bài tự chọn). Các phần thể hiện được xây dựng bằng tiếng Việt với nhiều hình thức khác nhau, qua đó đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ, kỹ năng trình bày, nội dung và sức truyền cảm.

Ban Giám khảo do NSND Thanh Hoa làm Trưởng Ban đã tiến hành chấm điểm trực tiếp các phần thi. Sau khi 12 thí sinh hoàn thành nội dung thi, Ban Giám khảo tổng hợp điểm, thống nhất kết quả trước khi công bố và trao giải.

Kết quả, thí sinh Hoàng Văn Hòa giành danh hiệu Quán quân Cuộc thi “Tôi yêu Tiếng nước tôi” năm 2026, với màn thể hiện xuất sắc 2 tiết mục: “Ngồi tựa mạn thuyền” và “Linh thiêng Việt Nam”. Giải Nhì được trao cho thí sinh Vương Thị Toán, với “Lập Xuân” và “Chín bậc tình yêu”.

Tạo thêm môi trường sử dụng tiếng Việt

Phát biểu tại chương trình, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nguyễn Trường Sơn đánh giá cao ý nghĩa của cuộc thi trong việc tạo thêm môi trường sử dụng tiếng Việt tại Nhật Bản, nhất là đối với trẻ em và thế hệ trẻ được sinh ra, học tập trong môi trường tiếng Nhật.

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nguyễn Trường Sơn đánh giá cao ý nghĩa của cuộc thi trong việc tạo thêm môi trường sử dụng tiếng Việt tại Nhật Bản. Ảnh: BTC

Tổng Lãnh sự nhấn mạnh, tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn chứa đựng những giá trị về lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc, đồng thời là cầu nối giữa các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài với gia đình và quê hương. Gìn giữ tiếng Việt vì vậy cần có sự phối hợp của nhiều chủ thể, từ cơ quan đại diện, các hội đoàn đến nhà trường và đặc biệt là từng gia đình.

Việc tạo cơ hội để trẻ em nói tiếng Việt trong sinh hoạt hằng ngày, tham gia các lớp học, hoạt động văn hóa và sân chơi cộng đồng sẽ giúp ngôn ngữ được duy trì một cách tự nhiên, bền vững.

Tổng Lãnh sự cũng ghi nhận những nỗ lực của các hội đoàn, giáo viên, phụ huynh và những người trực tiếp duy trì hoạt động tiếng Việt tại khu vực Kansai; đồng thời mong muốn có thêm những mô hình thiết thực để thế hệ trẻ vừa hội nhập tốt vào xã hội Nhật Bản, vừa giữ được mối liên hệ với quê hương.

Gắn kết ngôn ngữ với giá trị văn hóa, lịch sử

Một trong những vấn đề đặt ra đối với cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản hiện nay là ngày càng nhiều trẻ em sinh ra và lớn lên hoàn toàn trong môi trường giáo dục Nhật Bản. Nếu không có môi trường sử dụng thường xuyên, khả năng tiếng Việt của các em có thể giảm dần qua các thế hệ. Do đó, các hoạt động gìn giữ tiếng Việt cần được tổ chức đa dạng, tạo được sự hứng thú cho người học thay vì chỉ giới hạn trong khuôn khổ lớp học.

Trưởng Ban tổ chức Cuộc thi, bà Lê Thương trao giải Nhất cho thí sinh Hoàng Văn Hòa. Ảnh: BTC

Thí sinh Vương Thị Toán được trao giải Nhì. Ảnh: BTC

“Để chủ trương đi vào cuộc sống, chúng ta cần bắt đầu từ những việc cụ thể và phù hợp với nhu cầu của cộng đồng. Một lớp tiếng Việt, một cuộc thi, một chương trình văn nghệ hay một hoạt động tìm hiểu lịch sử đều có thể giúp các em sử dụng tiếng Việt nhiều hơn. Điều quan trọng là tạo được môi trường để tiếng Việt hiện diện thường xuyên trong cuộc sống của thế hệ trẻ”, bà Lê Thương - Trưởng Ban tổ chức Cuộc thi chia sẻ.

Theo bà Lê Thương, “Tôi yêu tiếng nước tôi” cũng hướng tới việc gắn ngôn ngữ với văn hóa và lịch sử, để người trẻ không chỉ biết nói tiếng Việt mà còn hiểu được những giá trị được chuyển tải thông qua ngôn ngữ. Đây cũng là cách các tổ chức cộng đồng có thể tham gia triển khai tinh thần Nghị quyết 23-NQ/TW từ cơ sở: lựa chọn những vấn đề thiết thực của kiều bào để xây dựng các chương trình cụ thể, có khả năng duy trì lâu dài.