Chứng khoán sẵn sàng đón dòng vốn quốc tế sau xác nhận đi đúng lộ trình nâng hạng

Kết quả rà soát giữa kỳ của FTSE Russell xác nhận Việt Nam tiếp tục đi đúng lộ trình từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp, mở đường cho dòng vốn quốc tế thụ động và chủ động. Việc đưa cổ phiếu vào các rổ chỉ số của FTSE chính thức triển khai từ thứ Hai, ngày 21 tháng 9 năm 2026 sẽ nâng cao thanh khoản, củng cố vị thế quốc tế và tạo cơ hội đầu tư dài hạn, đồng thời khẳng định sự phát triển bền vững và hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhà đầu tư theo dõi diễn biến thị trường chứng khoán. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Kết quả rà soát giữa kỳ của FTSE Russell không chỉ là một bước xác nhận thủ tục mà còn là dấu hiệu thị trường Việt Nam đã sẵn sàng vận hành trong môi trường quốc tế với tiêu chuẩn cao hơn.

Theo ông Bùi Văn Huy, Phó Tổng giám đốc FIDT, kết quả rà soát giữa kỳ tháng 3 của FTSE Russell không có gì bất ngờ và về cơ bản chỉ là bước xác nhận tiến độ mang tính thủ tục, không phải quyết định mới. Tuy nhiên, đây là câu chuyện tích cực với ý nghĩa cấu trúc dài hạn, mở cánh cửa cho dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF theo dõi rổ FTSE toàn cầu, ước tính khoảng 5–6 tỷ USD có thể chảy vào thị trường Việt Nam theo thời gian. Đây cũng là tín hiệu quan trọng về mức độ trưởng thành và hội nhập của thị trường vốn Việt Nam với hệ thống tài chính quốc tế.

Ông Bùi Văn Huy lưu ý, trong ngắn hạn, tác động trực tiếp lên thị trường sẽ không quá lớn vì nhiều lý do: Kỳ vọng nâng hạng đã phần nào được phản ánh vào giá trước khi sự kiện chính thức diễn ra; lượng vốn mua ròng từ các quỹ theo dõi FTSE không đột biến ngay do số lượng và quy mô các quỹ này ngày càng thu hẹp; đồng thời, khối ngoại đang bán ròng mạnh theo làn sóng phòng thủ toàn cầu, kéo dài từ 2024, 2025 và tiếp tục trong năm nay.

Dòng vốn quốc tế hiện ưu tiên các thị trường lớn, ổn định hơn, trong bối cảnh địa chính trị bất ổn, nên lực kéo từ câu chuyện nâng hạng không đủ mạnh để đảo chiều thị trường trong ngắn hạn.

Ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, Chuyên gia Chiến lược đầu tư - Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI) nhận định, thị trường đã ở trạng thái “được định giá trước” phần lớn kỳ vọng. Kỳ rà soát lần này chỉ bổ sung một số tiêu chí mới, chẳng hạn cơ chế Global Broker (môi giới toàn cầu) - vốn không nằm trong nhóm tiêu chí cốt lõi trước đây. Nhờ các điều chỉnh chính sách từ Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và sự chuẩn bị của các công ty chứng khoán, nhiều tiêu chí quan trọng đã cơ bản được đáp ứng.

Theo SSI, việc nâng hạng lên thị trường mới nổi FTSE Russell là động lực mang tính cấu trúc. Dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF toàn cầu khoảng 1,67 tỷ USD dự kiến sẽ được giải ngân theo từng giai đoạn trong nhiều quý, hỗ trợ thị trường hấp thụ dòng tiền một cách có trật tự.

Các cải cách đang triển khai, bao gồm loại bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, nâng cao tiêu chuẩn công bố thông tin, nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài và triển khai cơ chế bù trừ đối tác trung tâm (CCP), giúp Việt Nam tiến gần tới tiêu chí nâng hạng của MSCI. Dù tự do hóa thị trường ngoại hối chưa hoàn tất, đây không phải rào cản quyết định cho quá trình nâng hạng.

Các thay đổi pháp lý gần đây như Thông tư số 68/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính; Nghị định 245/2025/NĐ-CP và Thông tư số 08/2026/TT-BTC, cùng triển khai hệ thống giao dịch KRX, đánh dấu bước tiến quan trọng về hạ tầng thị trường, nâng cao khả năng tiếp cận, minh bạch và hiệu quả vận hành cho nhà đầu tư tổ chức.

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải chia sẻ: "Quy trình xét nâng hạng của FTSE Russell, thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng vào sáng 8/10/2025 và có hiệu lực vào tháng 9/2026.

Đây là quy trình thông thường của FTSE Russell và tất cả các thị trường được công bố nâng hạng và thời điểm chính thức các cổ phiếu của các thị trường đó được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell thường kéo dài 1 năm và trong thời gian đó, FTSE Russell thường có sự xem xét đánh giá để xây dựng trọng số của thị trường và cũng để các nhà đầu tư có thời gian để chuẩn bị điều kiện cần thiết tham gia vào thị trường khi mà các cổ phiếu trên thị trường đó được đưa vào rổ chỉ số chính thức của FTSE Russell”.

Lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam diễn ra theo đúng kế hoạch là kết quả của sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính; sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành liên quan; sự đồng hành, nỗ lực của các Sở giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), các thành viên thị trường và các tổ chức quốc tế.

Việc nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp là bước ngoặt quan trọng khẳng định sự phát triển, sự công nhận của cộng đồng đầu tư toàn cầu đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, góp phần thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, nâng cao thanh khoản và củng cố vị thế của Việt Nam trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE sẽ được triển khai theo 4 giai đoạn, bắt đầu từ ngày 21/9/2026 và hoàn tất vào tháng 9/2027.

Việc nâng hạng thị trường được cho là sẽ giúp hút vốn từ nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh minh họa: HNX

Lộ trình được chia ra nhiều giai đoạn nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra trật tự, kiểm soát dòng vốn dự kiến và duy trì thanh khoản thị trường, đồng thời hỗ trợ cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (non-prefunding).

Cụ thể, trong giai đoạn đầu từ tháng 9/2026, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam được thêm vào ở mức 10%. Tỷ trọng này sẽ tiếp tục tăng thêm 20% vào tháng 3/2027, 35% vào tháng 6/2027 và hoàn tất với phần bổ sung 35% còn lại vào tháng 9/2027.

Như vậy, tổng tỷ trọng được đưa vào sẽ đạt 100% sau bốn giai đoạn, với hệ số phân bổ tăng dần từ 10%, 30%, 65% và hoàn tất đủ vào cuối kỳ.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải, nâng hạng không phải là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu cao nhất vẫn là nâng cao hiệu quả của thị trường chứng khoán trong huy động và phân bổ vốn. Nâng hạng là một cột mốc trên hành trình dài, chứ không phải đích đến.

Ông Bùi Hoàng Hải cũng nhấn mạnh, phần lớn cải cách gần đây, từ hoàn thiện pháp lý, nâng cấp hạ tầng đến tăng chuẩn minh bạch đều hướng tới cải thiện trải nghiệm nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức.

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Một trong những cấu phần kỹ thuật then chốt đang được đẩy nhanh là cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Việt Nam đã có cơ sở pháp lý và hạ tầng kỹ thuật cần thiết, các cấu phần liên quan đã được tích hợp vào hệ thống. Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) sẽ thành lập công ty con vận hành CCP.

Cùng đó, tái cấu trúc cơ cấu nhà đầu tư theo hướng nâng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức. Tỷ trọng tổ chức cao hơn giúp thị trường bớt biến động. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đồng thời thúc đẩy đào tạo và chuẩn hóa đội ngũ cố vấn tài chính như xem xét chứng chỉ hành nghề, công nhận năng lực đối với cố vấn, coi đây là lực lượng quan trọng giúp nhà đầu tư nhận diện biến số, xây dựng danh mục, quản trị rủi ro.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước lưu ý, việc nâng hạng là một sự kiện quan trọng, đánh dấu thị trường đã đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Nâng hạng sẽ tạo tâm lý hứng khởi cho nhà đầu tư, nhưng thị trường vốn bản chất là rủi ro. Một số cổ phiếu phản ánh đúng giá trị nội tại, nhưng cũng có những thời điểm giá không phản ánh đúng. Do đó, nhà đầu tư cần thận trọng, tìm hiểu kỹ trước khi quyết định đầu tư, vừa bảo vệ quyền lợi vừa đảm bảo thị trường hoạt động hiệu quả, luân chuyển vốn đến các doanh nghiệp và dự án có triển vọng, ông Bùi Hoàng Hải cho hay.