Chứng khoán tăng giảm đang xen, chiến thuật nào phù hợp để tránh 'sập hố'?

Nhận diện thị trường: Chỉ số VN-Index tăng - giảm đan xen

Tổng số điểm mất của 2 phiên giảm là hơn 11 điểm, tương ứng 0,58%, không phải là mức quá lớn. Trước đó là nhịp tăng điểm, cũng với 2 phiên, chỉ số cộng thêm 31,79 điểm, tương ứng mức tăng 1,7%. Như vậy, cấn trừ giữa 2 nhịp tăng giảm này, chỉ số VN-Index vẫn tăng hơn 1%.

Nhìn rộng hơn, tính từ phiên giao dịch đầu tháng 1.2026 đến nay (phiên ngày 5.1), chỉ số VN-Index có 8 phiên tăng và 5 phiên giảm. Đáng chú ý, các nhịp tăng điểm và giảm điểm đan xen theo số lượng phiên liên tiếp như sau: 3 phiên tăng – 1 phiên giảm – 3 phiên tăng – 2 phiên giảm – 2 phiên tăng – 2 phiên giảm.

Qua thống kê trên cho thấy, khi VN-Index đã tăng đến những mốc điểm kỷ lục là vượt qua 1.800 điểm và đang tiệm cận mốc 1.900 điểm (thực tế là đã vượt mốc 2 lần nhưng lại rơi xuống lại), khó có thể kỳ vọng những nhịp tăng và giảm kéo dài trong bối cảnh xu hướng tăng dài hạn và trung hạn vẫn hiện hữu. Những nhịp tăng điểm và giảm điểm ngắn cho thấy thị trường luôn thường trực áp lực chốt lời hiện thực hóa lợi nhuận dẫn tới diễn biến rung lắc và thị trường điều chỉnh.

Diễn biến rung lắc liên tục của thị trường dẫn đến các nhịp tăng và giảm đan xen cũng có thể gây áp lực lên tâm lý nhà đầu tư, dẫn đến hoài nghi rằng thị trường có khả năng bước vào những nhịp điều chỉnh ngắn hạn, hoặc kỳ vọng quá mức về những nhịp tăng ngắn hạn.

Tuy nhiên, cả 2 trạng thái tâm lý đó đều không đúng với thực tế diễn biến trên thị trường. Một cách chính xác, thị trường với chỉ số VN-Index đang đi ngang, lình xình, các cổ phiếu lúc tăng lúc giảm theo sóng đầu tư ngắn hạn, và mỗi đợt sóng ngắn này chỉ diễn ra chừng 2-3 phiên là quay đầu.

Thị trường trong phiên giảm ngày 21.1, số mã giảm điểm trên sàn HoSE gấp khoảng 2,5 lần số mã tăng điểm, thế nhưng chỉ số VN-Index chỉ giảm mức 0,44% chứ không quá sâu. Luân phiên, một số cổ phiếu tăng giá mạnh hoặc tăng trần, trong khi những nhóm cổ phiếu đã tăng giá mạnh trước đó thì quay đầu giảm giá. Nhóm cổ phiếu họ Vin đã cho thấy lấy lại được điểm cân bằng sau nhiều phiên giảm mạnh liên tiếp, trong khi nhóm cổ phiếu chứng khoán điều chỉnh mạnh vì đã tăng giá mạnh thời gian qua đồng thời bị tác động từ thị trường quốc tế.

Hạ thấp mục tiêu lợi nhuận, áp dụng chiến thuật bán trước - mua sau

Phải nhìn nhận một thực tế rằng, việc kiếm lời trong bối cảnh thị trường chứng khoán thời điểm này không còn nhiều thuận lợi. Nhà đầu tư nếu không tiết chế được lòng tham đi mua đuổi khi giá cổ phiếu đang đà tăng cao, sẽ rất dễ gặp rủi ro T+ dẫn đến lỗ lã vì cổ phiếu quay đầu giảm giá khi nó còn chưa kịp về đến tài khoản.

Chính vì thế, mục tiêu lợi nhuận cần điều chỉnh về mức khiêm tốn và khả thi hơn. Trong 1-2 tuần lướt sóng, nếu mức lãi ròng đạt từ 3-5% đã có thể xem là khả quan.

Bên cạnh đó, về chiến thuận lướt sóng, nên áp dụng trình tự bán trước (khi cổ phiếu tăng giá trong phiên) mua sau (khi cổ phiếu quay đầu giảm trong cùng phiên giao dịch) trên cùng một danh mục cổ phiếu.

Theo khuyến nghị của Công ty chứng khoán Asean, nhà đầu tư ngắn hạn nên nắm giữ một tỉ trọng cổ phiếu ở mức vừa phải. Như vậy, tài khoản luôn còn sức mua để ứng phó khi diễn biến không thuận lợi xảy ra.

Trong bối cảnh hiện nay của thị trường, nắm giữ một phần tiền mặt sẽ có nhiều lợi thế để chủ động giao dịch khi thị trường điều chỉnh, có cơ hội nhiều hơn để chọn mua những cổ phiếu có mức giá hợp lý hơn cho mục tiêu lướt sóng.

Công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam lưu ý rằng, nhà đầu tư có thể gia tăng tỉ trọng cổ phiếu tại các nhịp điều chỉnh.

Thế Lâm