Chứng khoán tháng 9: Nâng hạng tiếp lửa, VN-Index có thể chinh phục 1.900 điểm?

Sau khi trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh đầu tháng 8, VN-Index nhanh chóng đảo chiều và tăng liên tiếp 7 phiên trước kỳ nghỉ lễ Quốc khánh, đóng cửa ngày 28/8 tại 1.832,12 điểm, tăng 5,55% trong cả tháng.

“Chất xúc tác” lớn nhất của tháng 9

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam bước vào tháng 9 trong trạng thái khá đặc biệt, khi chỉ số tiến gần hơn vùng kháng cự 1.850-1.870 điểm, đồng thời mở ra kỳ vọng hướng tới mốc 1.900 điểm.

Nâng hạng tiếp lửa cho TTCK tháng 9.

Tuy nhiên, sau một nhịp tăng nhanh, thị trường cũng đứng trước bài toán hấp thụ lượng cung chốt lời ngày càng lớn. Theo các chuyên gia, khả năng VN-Index tiếp tục đi lên trong tháng 9 là có, nhưng đường đi sẽ không còn thuận lợi như nửa cuối tháng 8. Và chất xúc tác lớn nhất được chờ đợi trong tháng này là sự kiện nâng hạng thị trường của FTSE Russell vào ngày 21/9.

Việt Nam sẽ chính thức chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp trong hệ thống FTSE, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận của cổ phiếu Việt Nam với các quỹ đầu tư quốc tế sử dụng bộ chỉ số của FTSE làm cơ sở phân bổ vốn. Đây được xem là bước tiến quan trọng đối với quá trình nâng hạng TTCK Việt Nam.

Đáng chú ý, dòng tiền từ quá trình này không phải chỉ xuất hiện trong một thời điểm. Theo các ước tính được công bố trước đó, 27 cổ phiếu Việt Nam có khả năng được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE GEIS, với tổng giá trị mua có thể lên tới khoảng 1,5 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ lộ trình. Riêng đợt đầu có hiệu lực ngày 21/9 dự kiến tương ứng khoảng 10% tỷ trọng, với quy mô khoảng 150 triệu USD. Các đợt tiếp theo sẽ được thực hiện trong năm 2027.

Điều này cho thấy thị trường không nên kỳ vọng một lượng tiền khổng lồ lập tức đổ vào chứng khoán Việt Nam ngay trong tháng 9. Tác động của nâng hạng cần được nhìn theo hai lớp: dòng vốn thực tế và dòng tiền kỳ vọng đi trước.

Thực tế, thông tin FTSE lượng hóa tỷ trọng Việt Nam trong các bộ chỉ số đã từng tạo phản ứng tích cực trên TTCK. VN-Index có thời điểm tăng hơn 11 điểm sau khi FTSE công bố tài liệu cập nhật, cho thấy câu chuyện nâng hạng đang có sức ảnh hưởng rõ rệt tới tâm lý nhà đầu tư.

Theo các nhận định được đưa ra cho tháng 9, VN-Index có thể hướng tới vùng 1.850 điểm trong những tuần đầu tiên. Nếu vượt được vùng 1.850-1.870 điểm với thanh khoản và độ rộng thị trường cải thiện, mốc 1.900 điểm sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo. Tuy nhiên, đây cũng là vùng mà áp lực chốt lời có thể gia tăng.

Ông Võ Văn Huy, Giám đốc Khách hàng cao cấp tại DNSE, lưu ý rằng dù cấu trúc xu hướng tăng đã hình thành, mức độ phân hóa giữa các cổ phiếu vẫn khá lớn. Điều này cho thấy dòng tiền chưa thực sự dồi dào và chưa lan tỏa đồng đều. Nhà đầu tư vì vậy không nên chỉ nhìn vào diễn biến của VN-Index để đánh giá sức khỏe toàn thị trường.

Một yếu tố khác cần quan tâm là tính mùa vụ. Thống kê lịch sử cho thấy tháng 9 thường không phải tháng thuận lợi nhất của chứng khoán Việt Nam. Trong 6 năm từ 2020 đến 2025, VN-Index đều tăng trong tháng 8, nhưng tháng 9 thường diễn biến khó khăn hơn. Năm 2022, VN-Index giảm tới 11,59% trong tháng 9; năm 2023, chỉ số cũng mất 5,71%.

Năm nay, câu chuyện nâng hạng có thể tạo ra sự khác biệt, nhưng đồng thời cũng khiến kỳ vọng của thị trường tăng cao. Vì vậy, tháng 9 có thể không phải câu chuyện “nâng hạng là tăng”, mà là cuộc kiểm chứng xem dòng tiền có đủ sức biến kỳ vọng thành một xu hướng tăng mới hay không.

Dòng tiền sẽ tìm đến đâu?

Nếu câu chuyện nâng hạng tạo động lực về mặt tâm lý, thì triển vọng lợi nhuận và định giá sẽ quyết định cổ phiếu nào thực sự được dòng tiền lựa chọn. Đây cũng là lý do giới chuyên môn không đánh giá cơ hội tăng giá của thị trường theo hướng đồng thuận. Sau giai đoạn VN-Index tăng mạnh, dòng tiền có xu hướng tìm kiếm những nhóm cổ phiếu chưa tăng nhiều, có định giá hợp lý và triển vọng lợi nhuận tích cực.

Theo giới phân tích, hai nhóm đáng chú ý là dầu khí và thực phẩm - đồ uống. Đây là những nhóm có mức định giá tương đối hấp dẫn trong khi kết quả kinh doanh đang cho thấy sự cải thiện.

Với dầu khí, câu chuyện không chỉ nằm ở biến động giá dầu mà còn đến từ chu kỳ đầu tư mới vào hạ tầng năng lượng và các dự án dầu khí trong nước. Một số doanh nghiệp dịch vụ dầu khí đã ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận đáng kể, trong khi mặt bằng P/E của nhóm vẫn tương đối thấp.

Trong khi đó, nhóm thực phẩm - đồ uống có câu chuyện phục hồi lợi nhuận và hưởng lợi từ sức mua nội địa.

Bên cạnh dầu khí và thực phẩm - đồ uống, ngân hàng, chứng khoán, công nghệ, bán lẻ, bất động sản và cảng biển vẫn là những nhóm có khả năng thu hút dòng tiền nếu câu chuyện nâng hạng tiếp tục nóng lên.

Đặc biệt, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn sẽ đóng vai trò quan trọng bởi dòng vốn ETF và các quỹ mô phỏng chỉ số thường tập trung vào những doanh nghiệp có vốn hóa lớn, thanh khoản cao. Theo ước tính của Yuanta, riêng nhóm vốn hóa lớn có thể chiếm khoảng 53% tổng giá trị mua trong đợt đầu, trong đó VIC và VHM chiếm tỷ trọng đáng kể.

Tuy nhiên, đây cũng là điểm khiến thị trường phải thận trọng. Nếu dòng tiền tiếp tục tập trung quá mạnh vào một vài cổ phiếu vốn hóa lớn, VN-Index có thể tăng nhưng độ rộng thị trường không được cải thiện tương ứng.

Nói cách khác, VN-Index vượt 1.900 điểm chưa chắc đồng nghĩa phần lớn cổ phiếu đều bước vào một chu kỳ tăng mới.

Trong kịch bản tích cực: VN-Index vượt vùng 1.850-1.870 điểm với thanh khoản tăng, dòng tiền ngoại cải thiện và nhóm vốn hóa lớn tiếp tục dẫn dắt. Khi đó, chỉ số có thể hướng tới vùng 1.900-1.930 điểm.

Với kịch bản cơ sở: Thị trường tiếp tục tăng nhưng phân hóa mạnh. VN-Index dao động trong vùng 1.800-1.900 điểm, liên tục rung lắc tại các vùng kháng cự trước khi sự kiện FTSE công bố nâng hạng diễn ra.

Còn kịch bản thận trọng: Áp lực chốt lời tăng mạnh sau chuỗi tăng dài, trong khi các yếu tố quốc tế như lợi suất trái phiếu Mỹ, chính sách tiền tệ và địa chính trị gây bất lợi. Khi đó, VN-Index có thể điều chỉnh về vùng 1.780-1.820 điểm để tìm điểm cân bằng.

Nhìn chung, tháng 9 có thể là tháng quan trọng nhất của TTCK Việt Nam trong năm nay về mặt kỳ vọng, nhưng không đồng nghĩa đây sẽ là một tháng tăng điểm dễ dàng.

Nâng hạng FTSE tạo ra câu chuyện dài hạn về khả năng thu hút dòng vốn quốc tế; kết quả kinh doanh tạo nền tảng cơ bản; trong khi định giá vẫn còn dư địa ở một số nhóm ngành. Nhưng sau chuỗi tăng mạnh của tháng 8, thị trường cần thêm một yếu tố quan trọng: sự lan tỏa của dòng tiền.

Với nhà đầu tư, chiến lược phù hợp trong bối cảnh này là ưu tiên những doanh nghiệp có triển vọng lợi nhuận rõ ràng, định giá chưa quá cao và hưởng lợi thực chất từ chu kỳ tăng trưởng mới; đồng thời hạn chế mua đuổi khi chỉ số tiến sát vùng kháng cự mạnh.