Đồng yên Nhật bật tăng mạnh đẩy USD lao dốc: Động lực nào?
Đồng yên Nhật đã tăng hơn 2% so với đồng USD vào thứ Năm sau khi cũng đã tăng mạnh vào thứ Tư. Đáng chú ý là các dữ liệu từ NHTW Nhật Bản (BOJ) cho thấy không có sự can thiệp nào đứng sau đà tăng mạnh của đồng tiền này. Vậy nguyên nhân do đâu?

Nhờ BOJ…
Đồng yên Nhật tiếp tục nhích nhẹ so với đồng USD trong sáng nay (thứ Sáu 4/9) sau khi đã tăng tới 2,08% trong ngày hôm qua (thứ Năm 3/9). Hiện đồng nội tệ của Nhật đang được giao dịch ở mức 155,84 JPY/USD, chỉ cách không xa mức đỉnh 2 năm là 155,22 JPY/USD thiết lập vào ngày 3/8 sau đợt can thiệp chung giữa Tokyo và Washington vào cuối tháng 7.
Trước đó đồng yên cũng có phiên tăng giá mạnh trong ngày thứ Tư, đã dấy lên đồn đoán rằng Tokyo đã ra tay can thiệp để hỗ trợ đồng nội tệ sau khi đợt can thiệp chung hiếm hoi giữa Mỹ và Nhật Bản vào cuối tháng 7 đã tan biến.
Tuy nhiên các dữ liệu từ BOJ không cho thấy dấu vết của bất kỳ một hành động can thiệp nào. “Dữ liệu tài khoản hàng ngày của BOJ được công bố hôm nay cho thấy Bộ Tài chính (MoF) không thực hiện hoạt động bán USD hay mua yên vào thứ Tư. Các báo cáo từ những người tham gia thị trường cũng cho thấy không có hoạt động ‘kiểm tra tỷ giá’ nào từ phía Bộ Tài chính trong ngày hôm qua”, Jeremy Stretch - Trưởng bộ phận chiến lược quốc tế tại CIBC Capital Markets cho biết hôm thứ Năm.
Trong khi theo các nhà phân tích tại Goldman Sachs, đà tăng của đồng yên trong ngày thứ Năm diễn ra từ từ, khác biệt so với các giai đoạn can thiệp trước đây. Vì giới chuyên môn cho rằng, sự tăng giá mạnh của đồng yên trong hai ngày qua chủ yếu do kỳ vọng thị trường rằng BOJ có thể tăng lãi suất với biên độ lớn hơn dự kiến tại cuộc họp diễn ra vào ngày 17-18 tháng 9.
Theo đó, những phát biểu mang quan điểm thắt chặt chính sách (hawkish) của ông Hajime Takata - Thành viên Hội đồng chính sách của BOJ được xem là một yếu tố thúc đẩy đà tăng của đồng yên. Cụ thể Takata cho biết vào thứ Tư rằng, BOJ nên linh hoạt trong việc tăng lãi suất để đối phó với áp lực lạm phát ngày càng gia tăng, thay vì tuân thủ lộ trình cố định sáu tháng một lần như thị trường dự đoán.
Hiện thị trường đang định giá xác suất 75% khả năng BOJ sẽ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào ngày 18/9 tới, thậm chí một số nhà giao dịch còn dự đoán về một mức tăng còn lớn hơn. Chưa dừng lại ở đó, một đợt tăng lãi suất nữa vào tháng 10 cũng được xem là một khả năng, mặc dù không quá cao.
"Theo quan điểm của chúng tôi, mức định giá của thị trường đang quá thiên về hướng thắt chặt tiền tệ (hawkish). Tuy nhiên, việc thị trường tiếp tục đồn đoán về tốc độ tăng lãi suất nhanh hơn đồng nghĩa với việc các vị thế mua (long) cặp USD/JPY vẫn có thể bị ép phải đóng vị thế (bị ép bán) trong những ngày tới”, Jeremy Stretch nhận định.
… và cả Fed
Không chỉ nhờ kỳ vọng BOJ tăng lãi suất mà đà tăng của đồng yên càng được khuếch đại bởi sự giảm giá của đồng USD sau phát biểu của Thống đốc Fed Christopher Waller khiến thị trường tiếp tục thu hẹp kỳ vọng Fed tăng lãi suất vào tháng 9 tới.
Phát biểu tại sự kiện Reuters NEXT Newsmaker ở Washington hôm thứ Năm, Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết, ông có xu hướng ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp chính sách tiếp theo của Fed, nếu các dữ liệu sắp tới xác nhận áp lực lạm phát đang hạ nhiệt.
“Nếu (lạm phát) tiếp tục có tiến triển hướng tới mục tiêu 2% của chúng tôi, thì tôi sẵn sàng ủng hộ việc duy trì lãi suất chính sách ở mức hiện tại”, ông nói, song cũng lưu ý “nếu lạm phát tăng mạnh, tôi sẽ cân nhắc việc tăng lãi suất”.
Theo các nhà phân tích tại Evercore ISI, những phát biểu của Waller cho thấy “ông đang nghiêng về phương án giữ nguyên lãi suất” miễn là dữ liệu ủng hộ điều đó. Họ cũng cho rằng bình luận của Waller tương đồng với những gì Chủ tịch Fed New York John Williams, đã chia sẻ với CNBC vào thứ Tư, đồng thời thách thức quan điểm cho rằng việc tăng lãi suất sắp diễn ra trong tương lai gần.
Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 vì thế tiếp tục bị thu hẹp. Cụ thể theo công cụ FedWatch của CME, hiện các nhà giao dịch chỉ đặt cược cơ hội là 50-50 cho việc tăng lãi suất, giảm mạnh so với mức gần 67% chỉ mấy ngày trước đó.
Kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất tăng lên khiến đồng USD tiếp tục suy yếu, qua đó hỗ trợ thêm cho đà phục hồi của đồng yên. Theo đó hiện chỉ số USD Index – thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với 6 đồng tiền chủ chốt khác – đang xoay quanh 99,01 sau khi có thời điểm đã rơi về mức 98,88 trong ngày thứ Năm, tiến sát mức đáy 1 tháng là 99,80 thiết lập ngày 21/8.
Khả năng can thiệp vẫn còn
Mặc dù đang trên đà phục hồi mạnh trở lại, song theo các nhà phân tích, đồng yên Nhật vẫn đối mặt với áp lực giảm giá khá mạnh do sự chênh lệch lãi suất giữa đồng tiền này với các đồng tiền chủ chốt khác, đặc biệt là USD vẫn còn lớn. Bên cạnh đó là nỗi lo về tài khóa và sự tăng vọt trở lại của giá năng lượng.
Cũng chính bởi vậy nên Thứ trưởng Bộ Tài chính Nhật Atsushi Mimura – nhà ngoại giao tiền tệ hàng đầu của nước này cho biết hôm thứ Năm rằng, ông vẫn duy trì sự cảnh giác trước các diễn biến trên thị trường tiền tệ, đồng thời cảnh báo rằng ông chưa cảm thấy yên tâm với sự tăng giá gần đây của đồng yên.
Theo đó, mặc dù từ chối bình luận về các mức tỷ giá cụ thể hay những biến động chi tiết của thị trường, nhưng Mimura khẳng định ông “không hài lòng cũng như không cảm thấy yên tâm” trước các diễn biến gần đây. “Chúng tôi vẫn duy trì trạng thái cảnh giác cao độ”, ông phát biểu với các phóng viên sau khi trở về từ hội nghị các nhà lãnh đạo tài chính G20 tại Asheville, bang North Carolina.
Khi được hỏi liệu chính quyền có thực hiện động thái kiểm tra tỷ giá (rate check) hay không, ông Mimura trả lời: “Tôi sẽ không bình luận về vấn đề đó”.
Ông cũng cho biết Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã có những cuộc thảo luận rất hiệu quả - bao gồm cả các vấn đề về diễn biến thị trường lẫn hợp tác trong khuôn khổ G20 - khi được hỏi về những nhận định gần đây của ông Bessent liên quan đến chính sách tiền tệ của Nhật Bản.


