Chung tay bảo vệ học sinh trước bạo lực học đường và cạm bẫy trên mạng

Đại tá Lê Công Anh, Phó Giám đốc Công an thành phố và ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các học sinh trải nghiệm các hoạt động tại lễ phát động chiến dịch “Không một mình-Kết nối không tổn thương”. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Nhiều nguy cơ, cạm bẫy hướng vào học sinh

Những vụ việc xảy ra gần đây cho thấy, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi, có khả năng tác động mạnh đến tâm lý và điều khiển hành vi của người trẻ. Mới đây, Công an phường Bảy Hiền phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự truy xét vụ việc có dấu hiệu “bắt cóc online” liên quan em P.T.T.N. (18 tuổi, quê Đồng Nai).

Thời điểm phát hiện vị trí của em N., cơ quan chức năng thấy N. đang trao đổi qua ứng dụng zoom với đối tượng lừa đảo tại một khách sạn trên đường Nguyễn Minh Hoàng, phường Bảy Hiền. Trước đó, N. đã chuyển hơn 3 triệu đồng vào tài khoản ngân hàng theo hướng dẫn của đối tượng.

Một nạn nhân của tình trạng bắt cóc online trình báo sự việc với cơ quan chức năng. (Ảnh: Công an cung cấp)

Tương tự, tại phường Dĩ An, gia đình em T.L.T.K. (18 tuổi) cũng trình báo bị các đối tượng gọi điện, tự xưng là cán bộ công an và thông báo thông tin cá nhân của em có liên quan đường dây rửa tiền.

Để chứng minh bản thân vô tội, K. bị các đối tượng lừa đảo yêu cầu thực hiện các bước “xác minh tài sản”. Do lo sợ và tin vào những thông tin này, em đã lấy tiền, vàng trong két sắt mang bán rồi chuyển nhiều lần tổng số tiền hơn 1,98 tỷ đồng cho các đối tượng lừa đảo.

Hai vụ việc với thủ đoạn khác nhau nhưng cùng cho thấy một điểm chung: Các đối tượng không trực tiếp tiếp xúc mà vẫn có thể thao túng tâm lý, khiến người trẻ làm theo những yêu cầu bất thường. Khi thiếu kỹ năng nhận diện, thiếu bình tĩnh và không có sự tham vấn kịp thời từ gia đình, thầy cô hoặc người có trách nhiệm, học sinh có thể trở thành nạn nhân của những tình huống vượt khả năng tự xử lý.

Các KOL giao lưu cùng học sinh Trường trung học phổ thông Mạc Đĩnh Chi. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Không chỉ lừa đảo, học sinh còn có nguy cơ đối diện với bạo lực học đường, bắt nạt trực tuyến...

Tại lễ phát động chiến dịch “Không một mình-Kết nối không tổn thương” năm 2026 do Công an và Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức mới đây tại Trường trung học phổ thông Mạc Đĩnh Chi, em Thu Hà, học sinh khối 12 chia sẻ, em từng nhận những bình luận không hay về ngoại hình trên mạng xã hội.

Những lời chê bai khiến em buồn, tự ti và có lúc không muốn đăng hình ảnh hay chia sẻ thông tin vì sợ tiếp tục bị người khác chế giễu. Câu chuyện của Thu Hà cho thấy, bắt nạt trực tuyến đôi khi chỉ là những lời bình luận tưởng như vô tình cũng có thể trở thành áp lực kéo dài đối với người tiếp nhận.

Chiến dịch “Không một mình-Kết nối không tổn thương” được triển khai nhằm trang bị cho học sinh, sinh viên và thanh thiếu niên kiến thức, kỹ năng cần thiết khi tham gia môi trường mạng. Học sinh được trải nghiệm nhận diện hình ảnh, video thật-giả, tìm hiểu tình huống có nguy cơ mất an toàn; đồng thời tham gia vẽ tranh, viết truyện và ghi âm những lời tâm sự xoay quanh thông điệp “Không một mình”.

Xây dựng mạng lưới bảo vệ học sinh

Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng Phòng An ninh mạng Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, chiến dịch hướng đến việc giúp học sinh biết nhận diện rủi ro, dừng lại trước tình huống nguy hiểm, báo cáo hành vi vi phạm và tìm đến người có thể hỗ trợ.

Ông nhấn mạnh việc chia sẻ, báo cáo những hành vi sai trái, gây tổn thương trên không gian mạng là quyền chính đáng. Khi gặp vấn đề, các em có thể tìm đến gia đình, thầy cô, người thân hoặc gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111.

Các đại biểu tham dự lễ phát động chiến dịch “Không một mình-Kết nối không tổn thương” năm 2026 tại Trường trung học phổ thông Mạc Đĩnh Chi. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Để hoạt động không dừng ở một đợt tuyên truyền cao điểm, chiến dịch dự tính tiếp tục được triển khai xuyên suốt năm 2027. Các đơn vị tập trung vào công tác bồi dưỡng, tập huấn giáo viên, giảng viên về an toàn số và kỹ năng phòng, chống rủi ro trên môi trường mạng, hướng đến mỗi cơ sở giáo dục có ít nhất một người đã qua tập huấn và có thể tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh.

Nội dung hướng dẫn trẻ sử dụng mạng an toàn cũng sẽ được đưa vào chương trình giảng dạy hằng năm, các buổi sinh hoạt ngoại khóa và giáo dục kỹ năng mềm với tần suất thường xuyên hơn. Các trường được định hướng thiết lập tổ tư vấn tâm lý học đường, gắn với việc tiếp nhận và giải quyết những tâm sự, tình huống học sinh gặp phải trên mạng.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật để xây dựng công cụ số, sản phẩm giáo dục và giải trí sẽ góp phần đổi mới cách truyền tải, giúp học sinh chuyển từ tiếp thu thụ động sang chủ động tham gia.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, toàn thành phố hiện có 298 trường học xây dựng mô hình tự quản về phòng, chống bạo lực học đường, nhận diện nguy cơ trên không gian mạng và phòng ngừa vi phạm pháp luật trong học sinh.

Học sinh cần chủ động nghiên cứu, học tập các kỹ năng sống để tạo "đề kháng" trước các nguy cơ lừa đảo trên không gian số. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Sở yêu cầu các trường chủ động phối hợp chính quyền, công an địa phương tổ chức tuyên truyền, giáo dục về kỹ năng nhận diện nguy cơ trên không gian mạng, phòng ngừa bạo lực học đường, xâm hại trẻ em và hành vi vi phạm pháp luật.

Các đơn vị cũng phải tăng cường trao đổi thông tin về mâu thuẫn giữa học sinh, tệ nạn xã hội và những dấu hiệu bất thường có thể ảnh hưởng đến an ninh, trật tự trường học.

Chia sẻ về hoạt động tuyên truyền các nguy cơ trên không gian mạng đối với học sinh, bà Nguyễn Thị Ngọc Ánh, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Nguyễn Văn Trỗi (phường Hạnh Thông) cho biết, thông qua những tình huống thực tế, cách trao đổi trực quan, gần gũi, các em hiểu rõ hơn hậu quả của hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời biết cách ứng xử phù hợp và bảo vệ bản thân trước những nguy cơ.

Nhà trường xác định giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng tự bảo vệ và ý thức chấp hành pháp luật là nhiệm vụ quan trọng, cần được triển khai thường xuyên thông qua các tiết học, hoạt động trải nghiệm và chuyên đề tuyên truyền.