Chung tay hành động vì tương lai xanh

Nền tảng phát triển bền vững và những thách thức đặt ra

Tại Lễ phát động hưởng ứng Ngày Nước thế giới (22-3), Ngày Khí tượng thế giới (23-3) và Chiến dịch Giờ trái đất năm 2026, đồng thời khởi động Chương trình “Trẻ em và thanh niên hành động vì không khí sạch và tương lai bền vững”, đồng chí Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của 3 yếu tố cốt lõi: Nước, khí hậu và năng lượng đối với sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, tài nguyên nước cùng các điều kiện khí tượng thủy văn không chỉ liên quan trực tiếp đến bảo đảm an ninh nguồn nước, an ninh lương thực mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến sinh kế người dân, sự ổn định của hệ sinh thái và quá trình phát triển kinh tế.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: TÙNG ĐINH

Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay cho thấy, những yếu tố nền tảng này đang chịu sức ép ngày càng lớn. Nhu cầu khai thác, sử dụng tài nguyên nước gia tăng nhanh chóng, trong khi tình trạng ô nhiễm môi trường và suy thoái hệ sinh thái vẫn diễn ra ở nhiều khu vực. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như: Bão mạnh, mưa lớn, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở đất... xuất hiện với tần suất dày hơn, cường độ mạnh hơn, gây ra nhiều hệ lụy đối với đời sống kinh tế-xã hội. Những thách thức này không chỉ cảnh báo mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác quản lý tài nguyên, nâng cao năng lực dự báo khí tượng-thủy văn cũng như chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, đây cũng là động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh, bền vững.

Các thông điệp của năm 2026 đã được xác định rõ ràng, gắn với từng lĩnh vực trọng tâm. Ngày Nước thế giới với chủ đề “Nước và bình đẳng giới” nhấn mạnh vai trò của phụ nữ và trẻ em trong quản trị, bảo vệ nguồn nước, đồng thời khẳng định nước là yếu tố thiết yếu cho sự ổn định và thịnh vượng. Ngày Khí tượng thế giới mang thông điệp “Quan trắc hôm nay, bảo vệ ngày mai”, đề cao vai trò của khoa học-công nghệ và hệ thống quan trắc trong phòng, chống thiên tai và bảo vệ cuộc sống. Trong khi đó, Chiến dịch Giờ trái đất 2026 với chủ đề “Sáng tạo xanh-Tương lai xanh” kêu gọi cộng đồng tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, phát triển kinh tế xanh.

Đồng bộ giải pháp, lan tỏa hành động vì môi trường

Từ thực tiễn và yêu cầu phát triển, đồng chí Lê Công Thành cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề ra nhiều nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hiện thực hóa các thông điệp đã phát động, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững gắn với bảo vệ môi trường.

Trước hết, tập trung xây dựng và hoàn thiện các hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên và môi trường; đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp công nghệ thông minh trong quan trắc, giám sát tài nguyên, môi trường và khí hậu.

Việc tích hợp các nội dung ứng phó với biến đổi khí hậu vào chiến lược phát triển của các ngành, lĩnh vực, địa phương sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cần được triển khai sâu rộng trong toàn xã hội. Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, bảo vệ tài nguyên nước, thúc đẩy bình đẳng giới trong quản lý và sử dụng nước cũng như khai thác hiệu quả thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai, ô nhiễm không khí... cần trở thành hành động thường xuyên của mỗi tổ chức, cá nhân.

Nhiều bạn trẻ trên địa bàn Thủ đô đăng ký tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Ảnh: TÙNG ĐINH

Đặc biệt, giáo dục về bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng cần được chú trọng trong nhà trường và cộng đồng, nhằm hình thành ý thức, hành vi bền vững từ sớm cho thế hệ trẻ. Thứ trưởng Lê Công Thành kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp đẩy mạnh đổi mới công nghệ, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp, giảm phát thải, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường.

Tại sự kiện, bà Silvia Danailov, Trưởng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam đánh giá cao vai trò của thanh thiếu niên trong các hoạt động bảo vệ môi trường, đặc biệt là cải thiện chất lượng không khí. Bà nhấn mạnh rằng, trẻ em không chỉ là đối tượng chịu tác động mạnh mẽ từ ô nhiễm môi trường mà còn là lực lượng quan trọng trong việc thúc đẩy thay đổi nhận thức, hành động của xã hội.

Theo bà Silvia Danailov, việc trao quyền, tạo điều kiện để trẻ em và thanh niên tham gia vào các sáng kiến về môi trường, khí hậu sẽ góp phần hình thành một thế hệ công dân có trách nhiệm, chủ động, sáng tạo trong bảo vệ hành tinh. Bà cho rằng, để bảo đảm một tương lai bền vững, cần đặt trẻ em vào vị trí trung tâm của các chính sách và hành động, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, cộng đồng.

Có thể thấy, những thông điệp và giải pháp được đưa ra không chỉ mang ý nghĩa định hướng mà còn là lời kêu gọi hành động mạnh mẽ. Từ quản lý tài nguyên, ứng dụng khoa học-công nghệ đến thay đổi hành vi tiêu dùng, sản xuất, tất cả đều cần sự tham gia đồng bộ của các cấp, các ngành và toàn xã hội. Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu xây dựng nền kinh tế xanh, bền vững, việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu, cải thiện chất lượng môi trường không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài, hướng tới một tương lai xanh hơn, an toàn hơn cho các thế hệ hôm nay và mai sau.