Chung tay vì nghề cá bền vững

Ông Nguyễn Thanh Sơn và các thuyền viên kiểm tra lại các ngư cụ và trang thiết bị trên tàu, chuẩn bị vươn khơi khi hết biển động. Ảnh: Lê Khoa

Gia đình ông Nguyễn Thanh Sơn, trú tại xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi có 2 tàu làm nghề cào đôi. Do đang trong giai đoạn tạm ngưng vươn khơi do biển động, ông Sơn và các thuyền viên kiểm tra, vá lại những chỗ bị rách trên dàn ngư lưới cụ, kiểm tra lại các trang thiết bị trên tàu, chờ ngày biển êm sẽ tiếp tục vươn khơi. “Chúng tôi thường xuyên được cán bộ đồn Biên phòng đến tận tàu tuyên truyền, nhắc nhở, hướng dẫn khu vực vùng biển được phép hoạt động, giải thích các quy định về duy trì tín hiệu thiết bị giám sát hành trình khi hoạt động trên biển; thông tin về các hành vi bị nghiêm cấm khai thác sai vùng, tuyến, sử dụng xung điện, chất nổ hay vượt ranh giới vùng biển cho phép...” - ông Nguyễn Thanh Sơn cho biết.

Gần đó, gia đình anh Nguyễn Quốc Thái, trú tại phường Trà Câu, tỉnh Quảng Ngãi, chủ tàu kiêm thuyền trưởng tàu QNg 98219TS, cũng đang cùng thuyền viên làm lại dàn lưới vây để chờ ngày ra biển. Được cán bộ Biên phòng hướng dẫn cài đặt các thông số, vị trí vùng biển được đánh bắt lên các thiết bị thông tin, liên lạc và thiết bị giám sát hành trình, nên mỗi khi nổ máy tàu là các thông số cần thiết đã hiện lên màn hình, qua đó giúp ngư dân an tâm hoạt động, không sợ mình vượt qua ranh giới vùng biển cho phép.

Anh Nguyễn Quốc Thái phấn khởi cho biết: “Ðược Bộ đội Biên phòng tuyên truyền, hướng dẫn, chúng tôi hiểu và chấp hành nghiêm các quy định, không vi phạm IUU. Nhờ được hướng dẫn áp dụng “chuyển đổi số”, giờ đây mỗi khi ra khơi, tôi luôn kiểm tra thiết bị giám sát hành trình tàu cá, ghi chép nhật ký đánh bắt; đặc biệt, các vị trí vùng biển được phép hoạt động đều được theo dõi thông qua điện thoại thông minh và các thiết bị gắn trên tàu. Chúng tôi cam kết tuyệt đối không vi phạm vùng biển nước ngoài, vì đây là trách nhiệm chung, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và gỡ "thẻ vàng" cho ngành thủy sản Việt Nam”.

Trung tá Lâm Đình Hiếu, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Sa Kỳ cho biết, địa bàn đơn vị quản lý hiện có 1.936 tàu cá, trong đó có 1.042 tàu đánh bắt xa bờ; 100% tàu cá đánh bắt xa bờ đã đăng ký và được cập nhật lên VNFishbase. Các tàu đánh cá trước khi cập cảng đều được cán bộ quản lý cảng cá Tịnh Kỳ tiếp nhận thông tin cặp bờ, nhận sổ nhật ký khai thác, chứng từ về sản lượng, chủng loại thủy sản khai thác được của ngư dân nhanh chóng, thông qua việc mở hệ thống giám sát tàu cá trên máy tính và bắt đầu đối chiếu hành trình từ lúc xuất bến đến khi quay vào bờ. Khi đã xác định tàu cá không vi phạm vùng khai thác, không vi phạm đường biên giới trên biển..., cảng cá xác nhận tàu cá bảo đảm các quy định và tiếp tục được ra biển chuyến tiếp theo.

“Công tác tuyên truyền chống khai thác IUU được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn liền với bảo vệ chủ quyền và phát triển kinh tế biển bền vững. Từ đó, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các nghiệp đoàn nghề cá, thường xuyên tổ chức tuyên truyền tập trung, lưu động, đến từng nhà, từng tàu để tuyên truyền, vận động ngư dân. Tài liệu, tờ rơi cấp phát cho ngư dân được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, có hình minh họa rõ ràng, tập trung vào 4 nhóm nội dung chính. Cùng với công tác tuyên truyền, vận động, đơn vị quản lý chặt chẽ nhóm tàu không đủ điều kiện khai thác; kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác trên biển, xử lý nghiêm khi phát hiện vi phạm; kiên quyết không cho ra biển hoạt động, nếu tàu cá không đủ điều kiện” - Trung tá Lâm Đình Hiếu thông tin.

Trung tá Lâm Đình Hiếu và anh Nguyễn Quốc Thái trao đổi một số tình hình trên biển. Ảnh: Lê Khoa

Với việc kiên trì bám dân, bám tàu, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Sa Kỳ tập trung tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân, làm chuyển biến rõ rệt về ý thức chấp hành các quy định của pháp luật trong cộng đồng ngư dân hoạt động trên biển, góp phần quan trọng trong công tác chống khai thác IUU. Cùng với đó là công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phát triển nghề cá bền vững.

Được biết, tính đến hết năm 2025, tỉnh Quảng Ngãi có tổng số 4.850 tàu, trong đó, đã đăng ký và được cập nhật lên VNFishbase là 4.850/4.850 tàu cá (đạt tỷ lệ 100%). Tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành các văn bản cụ thể hóa các văn bản chỉ đạo về chống khai thác IUU của Trung ương; huy động nhiều nguồn lực và thực hiện nhiều giải pháp. Kết quả thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU có chuyển biến tích cực. Công tác truyền thông về chống khai thác IUU được thực hiện thường xuyên, tuyên truyền bằng nhiều hình thức; nội dung tập trung vào nhiệm vụ chống khai thác IUU cho các đối tượng có liên quan trực tiếp và gián tiếp. Công tác quản lý tàu cá bảo đảm theo yêu cầu.

Việc xử lý vi phạm liên quan khai thác hải sản, tỉnh Quảng Ngãi luôn thực hiện đúng phương châm 100% vi phạm phải bị xử lý đúng quy định, đồng thời được công khai để tuyên truyền chung. Trong đó, các vụ việc môi giới, móc nối đưa tàu cá của ngư dân Quảng Ngãi đi khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, cơ quan chức năng đều điều tra, truy tố và xét xử nghiêm theo quy định của pháp luật. Hiện nay, tỉnh Quảng Ngãi vẫn đang tiếp tục đợt cao điểm tuần tra, kiểm tra, kiểm soát có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng liên ngành, liên tỉnh và xử phạt nghiêm 100% hành vi khai thác IUU theo quy định.

Lê Khoa