Chương trình Mục tiêu quốc gia: Ưu tiên nguồn lực cho các nhu cầu thiết yếu của đồng bào

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Quỳnh Trâm

22/23 chỉ tiêu hoàn thành sau 5 năm triển khaiNgày 10/7, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông cùng đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã làm việc với UBND tỉnh Thanh Hóa nhằm kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719); đồng thời nắm tình hình triển khai Hợp phần II Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 - 2030 (Chương trình MTQG 417) trên địa bàn tỉnh.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông phát biểu tại buổi làm việc với UBND tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Quỳnh Trâm

Báo cáo tại buổi làm việc, bà Vũ Thị Hương - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa - cho biết: Thanh Hóa hiện có hơn 710 nghìn đồng bào DTTS, chiếm khoảng 16,5% dân số toàn tỉnh. Giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh có 78 xã vùng đồng bào DTTS và miền núi với 1.462 thôn, trong đó 653 thôn đặc biệt khó khăn. Sau hơn 5 năm triển khai Chương trình MTQG 1719, tỉnh đã hoàn thành và hoàn thành vượt mức 22/23 chỉ tiêu được giao.

Đại biểu tham dự tại buổi làm việc. Ảnh: Quỳnh Trâm

Đến nay, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm được nhựa hóa hoặc bê tông hóa; 100% trường học, trạm y tế được xây dựng kiên cố; tỷ lệ hộ dân sử dụng điện đạt 100%; hơn 95% đồng bào DTTS được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS giảm bình quân trên 3% mỗi năm.

Bà Vũ Thị Hương, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa, báo cáo với đoàn công tác về kết quả triển khai Chương trình MTQG. Ảnh: Quỳnh Trâm

Tuy nhiên, thu nhập bình quân đầu người khu vực miền núi mới đạt 53,9 triệu đồng/người/năm, chưa đạt mục tiêu đề ra là 66,2 triệu đồng/người/năm. Theo tỉnh, nguyên nhân chủ yếu do điều kiện tự nhiên còn nhiều khó khăn, thiên tai, địa hình chia cắt và hạ tầng KT-XH chưa đồng bộ.

Kiến nghị gỡ nút thắt về nguồn lực

Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, địa phương đã chủ động ban hành kế hoạch triển khai Chương trình MTQG 417, xây dựng phương án phân bổ vốn, chuẩn bị các cơ chế, chính sách cần thiết và bố trí hơn 254 tỷ đồng vốn đối ứng của địa phương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn để sẵn sàng triển khai ngay khi Trung ương giao vốn.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa nêu một số vướng mắc trong thực hiện Chương trình MTQG trên địa bàn. Ảnh: Quỳnh Trâm

Qua rà soát nhu cầu đầu tư giai đoạn 2026 - 2027, toàn tỉnh đề xuất thực hiện 301 dự án cấp thiết, với tổng nhu cầu vốn hơn 990.230 triệu đồng. Trong đó, có 150 công trình nước sinh hoạt tập trung, 24 dự án nước sinh hoạt phân tán, 121 công trình điện sinh hoạt và 6 công trình hạ tầng khác nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của đồng bào DTTS và miền núi.

Theo báo cáo của tỉnh, đến ngày 31/5/2026, tổng nguồn vốn ngân sách Trung ương được chuyển nguồn từ giai đoạn trước sang năm 2026 để tiếp tục thực hiện Chương trình MTQG là hơn 462 tỷ đồng. Tuy nhiên, kế hoạch vốn mới của năm 2026 vẫn chưa được giao, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các nhiệm vụ của Chương trình.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Quỳnh Trâm

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường cho biết, tỉnh còn nhiều khó khăn, nhất là ở các xã biên giới, hạ tầng giao thông, điện, nước còn thiếu đồng bộ, nhiều đập, ngầm tràn mất an toàn vào mùa mưa lũ.Tỉnh xác định trọng tâm là phát triển sản xuất, tạo sinh kế, việc làm, nâng cao đời sống người dân, phát huy tinh thần tự lực, tự cường. Tuy nhiên, khó khăn lớn hiện nay là kế hoạch vốn năm 2026 chưa được giao, trong khi tỷ lệ vốn đối ứng còn cao.

Thanh Hóa kiến nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo tham mưu Chính phủ sớm giao kế hoạch vốn năm 2026, đồng thời giảm tỷ lệ vốn đối ứng và bổ sung nguồn lực đầu tư các công trình điện, nước sinh hoạt cho vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Phát huy kết quả, triển khai hiệu quả Chương trình giai đoạn mới

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông ghi nhận, đánh giá cao những kết quả mà tỉnh Thanh Hóa đã đạt được trong chỉ đạo thực hiện Chương trình MTQG 1719 và kế hoạch chuẩn bị triển khai Hợp phần II Chương trình MTQG 417.

Đại diện đoàn công tác giải đáp một số vướng mắc trong quá trình triển khai Chương trình MTQG. Ảnh: Quỳnh Trâm

Đặc biệt, các sở, ngành tham gia Ban Chỉ đạo đã nắm vững nội dung, mục tiêu của các Chương trình MTQG, tạo nền tảng để nâng cao hiệu quả triển khai trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc, nhiều kiến nghị của tỉnh đã được các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo và các bộ, ngành Trung ương giải đáp theo thẩm quyền. Những nội dung vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét, tháo gỡ.

Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo kiểm tra thực địa tại xã Thanh Phong

Thứ trưởng Y Thông đề nghị Thanh Hóa tiếp tục rà soát các chỉ tiêu còn hạn chế, chuẩn hóa dữ liệu địa bàn sau sắp xếp đơn vị hành chính, xác định đúng đối tượng ưu tiên đầu tư và thụ hưởng; đồng thời chủ động triển khai Hợp phần II Chương trình MTQG 417. Ưu tiên nguồn lực cho các nhu cầu thiết yếu của đồng bào DTTS và miền núi; đẩy nhanh giải ngân, tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm sử dụng nguồn vốn hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống người dân...