Hướng tới ngày hội toàn dân: Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới

Từ 18h30 đến 20h ngày 7-3, Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tổ chức Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề 'Hướng tới ngày hội toàn dân: Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới'.

Các khách mời tham dự Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Hướng tới ngày hội toàn dân: Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”. Ảnh: Thanh Hải

Các khách mời tham dự Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Hướng tới ngày hội toàn dân: Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”. Ảnh: Thanh Hải

Trong đời sống chính trị của mỗi quốc gia, các cơ quan dân cử luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Tại Việt Nam, Quốc hội và HĐND các cấp là thiết chế quyền lực nhà nước của nhân dân, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của cử tri.

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, yêu cầu đặt ra đối với mỗi đại biểu dân cử ngày càng cao. Người đại biểu không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng, mà còn phải không ngừng nâng cao trí tuệ, trách nhiệm, để thực sự trở thành người đại diện xứng đáng cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.

Phát biểu về vai trò của đại biểu dân cử, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Đại biểu Quốc hội và HĐND phải thực sự là người đại diện trung thành của nhân dân; nói tiếng nói của dân, lo việc của dân, bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân - trước hết là nhân dân tại khu vực bỏ phiếu nơi mình ứng cử”.

Theo Tổng Bí thư, việc lựa chọn và giới thiệu người ứng cử cần bảo đảm tìm được những cá nhân tiêu biểu về phẩm chất và năng lực; có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đức, có tài; đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo luật định, đồng thời có đủ sức khỏe, thời gian và điều kiện để hoàn thành tốt trọng trách của người đại biểu nhân dân.

Mỗi kỳ bầu cử không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, mà còn là dịp để cử tri cả nước gửi gắm niềm tin, lựa chọn những người đại diện xứng đáng tham gia vào các cơ quan quyền lực nhà nước - nơi tiếng nói của nhân dân được phản ánh, thảo luận và được chuyển hóa thành những quyết sách quan trọng cho sự phát triển của quốc gia.

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước với những mục tiêu lớn về tăng trưởng, hội nhập và đổi mới mô hình phát triển, yêu cầu đối với đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp ngày càng cao.

Không chỉ tiêu biểu về phẩm chất chính trị, uy tín và trách nhiệm trước nhân dân, người đại biểu dân cử còn cần có bản lĩnh, trí tuệ và năng lực tham gia hoạch định chính sách; đồng thời luôn giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và kiên trì bảo vệ những quyền lợi chính đáng của cử tri.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Trong chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Hướng tới ngày hội toàn dân: Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”, độc giả sẽ nhìn nhận rõ hơn những yêu cầu mới đặt ra đối với người đại biểu dân cử; những kỳ vọng của cử tri; cũng như vai trò của Quốc hội và HĐND thành phố Hà Nội trong việc kiến tạo các chính sách phát triển cho đất nước và Thủ đô.

Chương trình có sự trao đổi của hai vị khách mời: PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công; PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội.

Nhiều yêu cầu mới đặt ra với người đại biểu dân cử

Nghị trường không chỉ là nơi thảo luận mà còn là nơi định hình những quyết sách có ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển của đất nước. Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu cao hơn về quản trị quốc gia, đổi mới mô hình tăng trưởng và hội nhập sâu rộng, tiêu chuẩn đối với người đại biểu dân cử cũng đang được đặt ra ngày càng cao hơn.

Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho biết, yêu cầu đối với đại biểu dân cử hiện nay cao và toàn diện hơn trước đây. Trước đây, người đại biểu dân cử được nhấn mạnh đến uy tín, phẩm chất và trách nhiệm, thì trong bối cảnh hiện nay, người đại biểu dân cử cần có tư duy chính sách, phân tích và đánh giá chính sách dựa trên dữ liệu và bằng chứng, dựa trên dữ liệu số, hiểu biết pháp luật, bám sát thực tiễn, có kỹ năng giám sát và phản biện.

Trong bối cảnh đổi mới nâng cao năng lực quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là đẩy mạnh chuyển đổi số, người đại biểu cần có những kỹ năng để nắm bắt, am hiểu quy định pháp luật, phân tích chính sách đúng đắn, chuyển ý kiến của cử tri thành kiến nghị có tính khả thi và bám sát thực tiễn.

Ngoài ra, trong bối cảnh hiện nay đòi hỏi người đại biểu dân cử cần có tâm, có tầm và năng lực hành động.

Hội tụ phẩm chất liêm chính và năng lực lắng nghe, phản biện

Trao đổi về những phẩm chất và năng lực cốt lõi của đại biểu dân cử, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, để thực hiện tốt vai trò đại diện cho nhân dân, đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND cần hội tụ đồng thời cả phẩm chất chính trị và năng lực thực tiễn.

Các ứng cử viên đại biểu HĐND thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp xúc cử tri tại Đơn vị bầu cử số 30. Ảnh: PV

Các ứng cử viên đại biểu HĐND thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp xúc cử tri tại Đơn vị bầu cử số 30. Ảnh: PV

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, trước hết về phẩm chất, đại biểu dân cử cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, giữ được sự liêm chính, công tâm, đồng thời luôn đặt tinh thần phụng sự nhân dân lên hàng đầu. Đây là những giá trị cốt lõi để đại biểu có thể thực hiện đúng vai trò là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri.

Bên cạnh đó, về năng lực, đại biểu dân cử cần trang bị một số năng lực quan trọng. Đầu tiên là năng lực lắng nghe, nhằm nắm bắt đầy đủ tâm tư, nguyện vọng của người dân. Khi hiểu được những vấn đề từ thực tiễn đời sống, đại biểu mới có thể phản ánh đúng và trúng những kiến nghị của cử tri.

Cùng với đó là năng lực phân tích và tư duy chính sách, giúp đại biểu đánh giá chính xác các vấn đề đặt ra trong thực tiễn, đồng thời nắm vững các quy định của pháp luật hiện hành để tham gia xây dựng, hoàn thiện chính sách một cách hiệu quả.

Ngoài ra, đại biểu dân cử cũng cần có kỹ năng giám sát và phản biện xã hội, cùng với kỹ năng chất vấn, để truyền tải ý kiến của cử tri tới các cơ quan có thẩm quyền, góp phần tăng cường sự gắn kết giữa cơ quan dân cử với nhân dân.

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, trong bối cảnh hiện nay, đại biểu dân cử không chỉ cần nói đúng mà còn phải nói trúng, đồng thời phải góp phần tạo ra những chuyển biến thực chất, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và xã hội.

Trong tiến trình cải cách tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động của các cơ quan dân cử cũng như từng đại biểu. Điều đó đòi hỏi mỗi đại biểu phải thích ứng nhanh hơn, chủ động hơn và nâng cao chất lượng hoạt động nghị trường.

Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Vũ Hào Quang cho biết, ông nhất trí với ý kiến của PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh về phẩm chất của đại biểu dân cử trong thời đại mới, kỷ nguyên mới. Theo ông, có thể bổ sung một số suy nghĩ về vai trò, vị trí của đại biểu dân cử trong hệ thống bộ máy chính trị, bộ máy nhà nước khi đang được xây dựng theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả.

PGS.TS Vũ Hào Quang cho rằng, trong giai đoạn hiện nay, vai trò của đại biểu dân cử đặt ra yêu cầu cao hơn so với trước đây. Không chỉ đòi hỏi về phẩm chất và trình độ chuyên môn, đại biểu còn cần có sự nhạy bén chính trị cao để nắm bắt kịp thời những chuyển động của đời sống xã hội.

Theo PGS.TS Vũ Hào Quang, đại biểu dân cử cần nắm được dòng chảy của dư luận xã hội, hiểu rõ tâm tư, tình cảm và xu hướng của dư luận, qua đó nhận diện đầy đủ ý chí của người dân, của cử tri.

Trên cơ sở đó, đại biểu phải biết chuyển tải ý chí của cử tri, biến những mong muốn, nguyện vọng chính đáng của nhân dân thành các nghị quyết, chính sách trong cơ quan dân cử. Có như vậy, cử tri mới có thể đặt niềm tin của mình vào đại biểu.

Ứng cử viên đại biểu HĐND thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp xúc cử tri tại Đơn vị bầu cử số 30. Ảnh: PV

Ứng cử viên đại biểu HĐND thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp xúc cử tri tại Đơn vị bầu cử số 30. Ảnh: PV

PGS.TS Vũ Hào Quang cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, hoạt động của đại biểu dân cử cần được tăng cường ở một số năng lực quan trọng. Trước hết là năng lực đại diện cho cử tri, thể hiện đúng vai trò cầu nối giữa nhân dân với cơ quan quyền lực nhà nước. Bên cạnh đó là năng lực phản biện, góp phần hoàn thiện các chủ trương, chính sách trước khi ban hành. Cùng với đó là khả năng kết nối, tập hợp và truyền tải thông tin giữa cử tri, xã hội với các cơ quan có thẩm quyền.

Ông Vũ Hào Quang cho biết thêm, những yêu cầu và năng lực này cần tiếp tục được làm rõ, hoàn thiện để đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn, qua đó góp phần xây dựng bộ máy nhà nước ngày càng tinh gọn, hoạt động hiệu lực và hiệu quả.

Khi đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn, vai trò của người đại biểu dân cử cũng được đặt ra với những yêu cầu ngày càng cao hơn. Đó phải là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trí tuệ, có tâm huyết và trách nhiệm, đủ năng lực tham gia hoạch định chính sách, giám sát quyền lực và phản ánh trung thực tiếng nói của cử tri.

Chính từ những chuẩn mực ấy, mỗi kỳ bầu cử không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, mà còn là quá trình lựa chọn những con người xứng đáng gánh vác trọng trách trước nhân dân và trước tương lai phát triển của quốc gia.

Lời hứa của ứng viên phải được kiểm chứng bằng hành động

Trao đổi về sự quan tâm của cử tri đối với chương trình hành động của các ứng cử viên đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp, PGS.TS Vũ Hào Quang cho rằng, điều cử tri mong đợi không chỉ là những cam kết trong vận động bầu cử mà quan trọng hơn là việc hiện thực hóa các cam kết đó bằng hành động cụ thể trong suốt nhiệm kỳ…

Trong tiến trình của mỗi cuộc bầu cử, các hội nghị tiếp xúc cử tri để vận động bầu cử không chỉ là một bước trong quy trình pháp lý, mà còn là không gian dân chủ quan trọng để cử tri trực tiếp lắng nghe và đánh giá những người ứng cử.

Tại đây, các ứng viên trình bày chương trình hành động của mình, đề cập nhiều vấn đề lớn về phát triển Thủ đô và đất nước, từ hoàn thiện thể chế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đến những vấn đề thiết thực gắn với đời sống người dân như hạ tầng đô thị, môi trường, an sinh xã hội và chất lượng dịch vụ công.

Những trao đổi thẳng thắn, cởi mở giữa cử tri và ứng viên không chỉ thể hiện tinh thần dân chủ, trách nhiệm mà còn đặt ra một yêu cầu rất rõ ràng: Mỗi lời hứa đưa ra phải gắn với trách nhiệm thực hiện trong suốt nhiệm kỳ nếu trúng cử. Bởi đối với người đại biểu dân cử, cam kết trước cử tri không chỉ là một chương trình hành động, mà còn là lời hứa danh dự trước nhân dân.

Ông Trần Quốc Cường (cử tri tổ dân phố số 5, phường Đại Mỗ) chia sẻ, việc cử tri tìm hiểu lý lịch, quá trình công tác của các ứng cử viên là rất quan trọng. Ảnh: PV

Ông Trần Quốc Cường (cử tri tổ dân phố số 5, phường Đại Mỗ) chia sẻ, việc cử tri tìm hiểu lý lịch, quá trình công tác của các ứng cử viên là rất quan trọng. Ảnh: PV

PGS.TS Vũ Hào Quang cho biết, qua quan sát của cá nhân và kết quả tổng hợp, phân tích dư luận xã hội cho thấy, cử tri trên địa bàn thành phố Hà Nội đánh giá cao chương trình hành động và những cam kết của các ứng cử viên đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ này. So với các nhiệm kỳ trước, lời hứa của các ứng viên được thể hiện bằng những mục tiêu, con số và giải pháp cụ thể hơn, cho thấy tính khả thi trong quá trình thực hiện.

Cũng theo PGS.TS Vũ Hào Quang, cử tri và dư luận xã hội đều mong muốn những cam kết đó không chỉ dừng lại ở lời hứa mà phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể khi các ứng viên trúng cử, trở thành đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu HĐND. Những hành động này cần bám sát thực tiễn của Thủ đô, đáp ứng những vấn đề mà người dân quan tâm và kỳ vọng khi gửi gắm niềm tin thông qua lá phiếu của mình. Niềm tin ấy chỉ được khẳng định trong suốt nhiệm kỳ hoạt động của các đại biểu.

PGS.TS Vũ Hào Quang trao đổi tại chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Vũ Hào Quang trao đổi tại chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Vũ Hào Quang cũng cho rằng, có ba yếu tố quan trọng để đánh giá chất lượng chương trình hành động của các ứng viên.

Thứ nhất là mức độ chân thực và tính thực tiễn của các cam kết, xem lời hứa có phù hợp với yêu cầu của đời sống xã hội hay không.

Thứ hai là chương trình hành động đó có được cụ thể hóa và đưa vào chương trình nghị sự của Quốc hội và HĐND các cấp hay không.

Thứ ba là kết quả thực hiện các cam kết thông qua hoạt động của đại biểu trong nhiệm kỳ. Đây chính là thước đo quan trọng để củng cố và duy trì niềm tin của cử tri.

Một chương trình hành động chỉ thực sự có giá trị khi nó trở thành động lực để biến thành hành động và được theo đuổi đến cùng những vấn đề đã hứa với cử tri. Người dân không đồng ý với những lời hứa suông, hứa xong rồi để đấy. Cử tri đề nghị phải có cơ chế giám sát hiệu quả, thực chất.

Cơ chế giám sát, phản biện của Mặt trận các cấp thành phố Hà Nội đã được nâng lên về mặt chất lượng. PGS.TS Vũ Hào Quang cho rằng, vai trò của Mặt trận trong giai đoạn tới sẽ rất quan trọng đối với việc giám sát các chương trình hành động của từng đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND cũng như của cơ quan dân cử trước nhân dân.

Về vấn đề trên, PGS.TS Vũ Hào Quang cho biết thêm, ở các nước, đại biểu dân cử phải trả lời trước cử tri ít nhất mỗi tháng một lần. Tức là khoảng 15 ngày đến một tháng phải có một lần báo cáo về việc thực hiện chương trình hành động của mình trong suốt nhiệm kỳ: Cụ thể là đã làm được những gì, những việc gì chưa làm được; đồng thời lắng nghe nhân dân chất vấn, đặt câu hỏi và đưa ra đề xuất.

Qua đó, vị đại biểu dân cử thực sự trở thành cầu nối với nghị viện, tức là với Quốc hội. Trên cơ sở đó, các chính sách của Quốc hội và HĐND phải thực sự đáp ứng được nhu cầu của người dân trong xã hội văn minh, hiện đại ngày nay.

Cử tri không chỉ lựa chọn mà còn đồng hành với đại biểu cả nhiệm kỳ

Đánh giá về vai trò của cử tri trong việc theo dõi, giám sát quá trình thực hiện các cam kết của đại biểu, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, cử tri không chỉ thực hiện quyền lựa chọn đại biểu trong ngày bầu cử, mà còn đồng hành theo dõi và giám sát đối với đại biểu trong cả nhiệm kỳ.

Sự giám sát đó thể hiện thông qua việc tiếp xúc cử tri, thông qua chương trình hành động, phát biểu tại nghị trường, qua chất vấn, đặc biệt kết quả mà đại biểu đó sẽ đem lại.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật - Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật - Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, yếu tố quyết định để một đại biểu có thể chuyển tải những vấn đề dân sinh thành các quyết sách cụ thể tại nghị trường là các đại biểu phải bám sát thực tiễn và cuộc sống, có năng lực thể chế hóa vấn đề

Năng lực thể chế hóa vấn đề thể hiện khi thông qua những kiến nghị của cử tri, hay thông qua quá trình bám sát thực tiễn sẽ phát hiện ra những điểm nghẽn, vướng mắc trong cơ chế chính sách để từ đó có kiến nghị, đề xuất đúng và trúng, mang cái tính khả thi.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh

Minh bạch và trách nhiệm giải trình

Xã hội càng phát triển, cử tri quan tâm nhiều hơn đến các quyết sách công, yêu cầu về tính công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan dân cử cũng trở nên cấp thiết. Theo PGS.TS Vũ Hào Quang, đây là hai yếu tố then chốt để củng cố niềm tin của người dân đối với đại biểu dân cử.

Ông Vũ Hào Quang hoàn toàn nhất trí với quan điểm cho rằng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình là hai yêu cầu rất quan trọng đối với đại biểu dân cử. Nếu hoạt động của đại biểu không minh bạch, cử tri sẽ khó có thể đồng hành cùng các chính sách xã hội và các chương trình phát triển.

Cùng với đó, nếu đại biểu thiếu tinh thần trách nhiệm, né tránh hoặc không dám chịu trách nhiệm về các quyết định của mình thì niềm tin mà cử tri gửi gắm sẽ bị ảnh hưởng. Vì vậy, theo ông, tinh thần trách nhiệm và đạo đức chính trị của đại biểu dân cử cần được thể hiện rõ trong việc cung cấp thông tin và đề xuất chính sách.

Các đề xuất chính sách phải được công khai, minh bạch về mục tiêu, đối tượng thụ hưởng, cũng như những chủ thể tham gia thực hiện và chịu trách nhiệm. Điều này không chỉ giúp cử tri hiểu rõ hơn về quá trình hoạch định chính sách mà còn tăng cường sự giám sát của xã hội.

PGS.TS Vũ Hào Quang cũng nhấn mạnh, bản lĩnh của đại biểu dân cử thể hiện ở năng lực nắm bắt thực tiễn và khả năng giải quyết vấn đề, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Thực tế không thể tồn tại tình trạng khi thành công thì nhiều người nhận thành tích, nhưng khi xảy ra sai sót thì không ai đứng ra chịu trách nhiệm.

Việc nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình sẽ góp phần xây dựng hình ảnh người đại biểu bản lĩnh, trách nhiệm, qua đó củng cố niềm tin của cử tri đối với các cơ quan dân cử.

Kỳ vọng đại biểu dân cử gần dân, trách nhiệm và hành động đến cùng

Trong mỗi lá phiếu của cử tri luôn có hai yếu tố song hành, đó là niềm tin và kỳ vọng.

Niềm tin vào những người đại diện cho mình tại các cơ quan quyền lực nhà nước và kỳ vọng rằng tiếng nói của nhân dân sẽ được lắng nghe, được phản ánh và được chuyển hóa thành những quyết sách cụ thể. Thế nhưng, niềm tin ấy không chỉ được gửi gắm trong ngày bầu cử, mà còn được kiểm chứng trong suốt cả nhiệm kỳ thông qua trách nhiệm, bản lĩnh và hành động của mỗi đại biểu dân cử.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Dương Nội Cấn Thị Việt Hà cùng các đồng chí lãnh đạo phường triển khai các hoạt động liên quan đến công tác bầu cử. Ảnh: PV

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Dương Nội Cấn Thị Việt Hà cùng các đồng chí lãnh đạo phường triển khai các hoạt động liên quan đến công tác bầu cử. Ảnh: PV

Khi cử tri bỏ lá phiếu của mình, họ không chỉ lựa chọn một cá nhân mà còn gửi gắm niềm tin vào một cơ chế đại diện, nơi tiếng nói của cử tri phải được lắng nghe và phản ánh trung thực.

Vì vậy, mối quan hệ giữa cử tri và đại biểu dân cử không chỉ dừng lại ở thời điểm bầu cử, mà cần được duy trì thường xuyên thông qua tiếp xúc cử tri, hoạt động giám sát và trách nhiệm giải trình. Khi khoảng cách giữa nghị trường và đời sống được thu hẹp, đó cũng chính là lúc niềm tin của nhân dân đối với các cơ quan dân cử được củng cố vững chắc hơn.

Trao đổi về nội dung này, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, kỳ vọng của người dân vào đại biểu hiện nay rất chính đáng và thẳng thắn hơn. Cử tri không chỉ kỳ vọng vào đại biểu một cách hình thức, mà cần thực chất và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người dân. Thông qua năng lực, phẩm chất và chức năng, đại biểu dân cử sẽ nói lên tiếng nói của người dân, giải quyết được những vấn đề vướng mắc từ thực tiễn.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cũng cho rằng, người dân ngày càng kỳ vọng các đại biểu dân cử phải gần dân hơn, trách nhiệm hơn và hiệu quả hơn trong hoạt động của mình.

Theo đó, “gần dân” là hiểu dân, lắng nghe dân; “trách nhiệm hơn” là theo đuổi các vấn đề mà cử tri phản ánh đến cùng; còn “hiệu quả hơn” là biến những bất cập, vướng mắc trong thực tiễn thành những chính sách cụ thể, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn trong đời sống và trong quá trình phát triển.

Dấu ấn lập pháp của Quốc hội khóa XV

Nếu lá phiếu của cử tri là khởi đầu của niềm tin, thì nghị trường chính là nơi niềm tin ấy được chuyển hóa thành những quyết sách quan trọng cho sự phát triển của đất nước.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê. Ảnh: Doãn Tấn/ TTXVN

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê. Ảnh: Doãn Tấn/ TTXVN

Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV vừa qua đã để lại nhiều dấu ấn đậm nét trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia. Hàng loạt đạo luật và nghị quyết quan trọng được thông qua, góp phần hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những điểm nghẽn của thực tiễn, mở ra những động lực mới cho phát triển.

Khoảng cách giữa nghị trường và đời sống được thu hẹp, để mỗi quyết sách được ban hành thực sự bắt nguồn từ thực tiễn và đáp ứng kỳ vọng của nhân dân. Từ niềm tin của lá phiếu đến trách nhiệm tại nghị trường - đó chính là hành trình của dân chủ, của trách nhiệm và của khát vọng phát triển đất nước.

Trong đó, hoạt động lập pháp luôn được xem là chức năng cốt lõi của Quốc hội. Mỗi đạo luật được thông qua không chỉ điều chỉnh các quan hệ xã hội mà còn định hình khuôn khổ thể chế cho sự phát triển của đất nước trong từng giai đoạn. Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, nhiều đạo luật quan trọng đã được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ những điểm nghẽn của thực tiễn và tạo động lực cho phát triển.

Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Vũ Hào Quang cho rằng, dấu ấn nổi bật thể hiện qua những cuộc cải cách quan trọng trên nhiều lĩnh vực. Trước hết là cải cách nhằm hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, được thể hiện thông qua nhiều đạo luật quan trọng như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đấu thầu và Luật Hợp tác xã. Những đạo luật này góp phần hoàn thiện khung khổ pháp lý cho hoạt động kinh tế, tháo gỡ các vướng mắc trong thực tiễn và tạo điều kiện thúc đẩy phát triển.

Thứ hai là cải cách nhằm thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Nội dung này được thể hiện qua việc ban hành và sửa đổi các luật như Luật Giao dịch điện tử, Luật Căn cước và Luật Dữ liệu, góp phần tạo nền tảng pháp lý cho quá trình chuyển đổi số trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Bên cạnh đó, Quốc hội cũng đẩy mạnh cải cách hướng tới phát triển bền vững và đổi mới nền quản trị quốc gia, thông qua việc ban hành các luật liên quan đến quy hoạch, tài nguyên và tư pháp.

PGS.TS Vũ Hào Quang dẫn chứng một số đạo luật tiêu biểu được ban hành trong thời gian qua như Luật Đất đai năm 2024; Luật Nhà ở năm 2023; Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023; Luật Giao dịch điện tử năm 2023; Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024; Luật Tài nguyên nước năm 2023; Luật Căn cước năm 2023; Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2024.

Theo PGS.TS Vũ Hào Quang, những điểm nổi bật trong hoạt động lập pháp của Quốc hội khóa XV còn thể hiện ở việc ban hành các đạo luật mới với chất lượng ngày càng cao. Những đạo luật này đã góp phần quan trọng trong việc củng cố nền quản trị quốc gia, hoàn thiện nền hành chính, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện của đất nước trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội.

Phát huy vai trò đại diện, phản ánh tiếng nói của Thủ đô

Đánh giá về hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội trong các nhiệm kỳ vừa qua, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, trong bối cảnh khối lượng công việc lập pháp ngày càng lớn, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đã thể hiện rõ vai trò cầu nối, kịp thời chuyển tải nhiều vấn đề thực tiễn của Thủ đô tới nghị trường.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh bày tỏ đồng tình với nhận định về khối lượng công việc lập pháp rất lớn của Quốc hội trong thời gian qua. Theo đó, cùng với quá trình tinh gọn bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều văn bản pháp luật quan trọng đã được ban hành.

Thời gian tới, khi các nghị định về phân cấp, phân quyền được hoàn thiện, khối lượng công việc trong xây dựng và hoàn thiện thể chế sẽ tiếp tục đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Đại biểu Phạm Thị Thanh Mai (Đoàn Hà Nội) phát biểu tại nghị trường Quốc hội khóa XV. Ảnh: Quochoi.vn

Đại biểu Phạm Thị Thanh Mai (Đoàn Hà Nội) phát biểu tại nghị trường Quốc hội khóa XV. Ảnh: Quochoi.vn

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, qua nghiên cứu và quan sát, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội thời gian qua đã thể hiện rõ vai trò là cầu nối giữa Thủ đô với Quốc hội. Nhiều vấn đề thiết thực của Hà Nội như quản trị đô thị, an sinh xã hội, môi trường hay các cơ chế phát triển đặc thù của Thủ đô đã được chuyển tải kịp thời thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri, thảo luận tại nghị trường và quá trình tham gia xây dựng, hoàn thiện các luật, nghị quyết.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cũng cho rằng, với vị thế là Thủ đô, yêu cầu đặt ra đối với Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội cần cao hơn, không chỉ đại diện cho tiếng nói của địa phương mà còn góp phần gợi mở, đề xuất các chính sách có ý nghĩa đối với cả nước. Vì vậy, việc tiếp tục nâng cao tính chuyên nghiệp, bám sát thực tiễn đời sống xã hội sẽ góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố trong thời gian tới.

Thực tế cho thấy, các ý kiến thảo luận tại nghị trường, nhiều kiến nghị từ thực tiễn của Thủ đô đã được các đại biểu Quốc hội Hà Nội phản ánh kịp thời, góp phần hoàn thiện thể chế và giải quyết những vấn đề phát triển đặt ra trong giai đoạn mới.

Từ góc nhìn chuyên gia, PGS.TS Vũ Hào Quang đánh giá rất cao vai trò của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội trong việc kết nối giữa cử tri với nghị trường. Có thể nói, khoảng cách giữa cử tri Hà Nội với nghị trường Quốc hội rất gần.

Rất nhiều ý kiến của cử tri Hà Nội thông qua Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đã được chuyển tải đến nghị trường một cách rất kịp thời. Ví dụ như trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai, những ý kiến của cử tri, thông qua các hoạt động phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã được truyền tải và góp phần điều chỉnh các quy định của Luật Đất đai, để phù hợp hơn với tình hình thực tế của Thủ đô nói riêng và của cả nước nói chung.

Hay như Luật Thủ đô, có nhiều điểm mới, đặc biệt là về quản trị đô thị thông minh. Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội đã kịp thời đưa những ý kiến của cử tri Hà Nội đến với nghị trường, đến với Quốc hội, PGS.TS Vũ Hào Quang cho biết thêm.

Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động trong nhiệm kỳ tới dựa trên những bài học kinh nghiệm của Quốc hội khóa XV, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, một bài học rất quan trọng là gắn với đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, phục vụ phát triển và mở đường cho phát triển. Tinh thần này phù hợp với tinh thần trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Bà Oanh nhấn mạnh việc cần nhìn nhận rõ ràng, thể chế không chỉ là những quy định mà là cả hệ sinh thái vận hành, sẽ bao gồm quy định, tổ chức bộ máy, năng lực quản trị và cơ chế, phương thức vận hành trong đó. Vì vậy, xây dựng pháp luật cũng sẽ cần gắn với tổ chức thi hành pháp luật.

Tại chương trình Thời sự đặc biệt với chủ đề “Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”, các chuyên gia đã trao đổi về những yêu cầu đối với người đại biểu dân cử, kỳ vọng của cử tri, cũng như vai trò của Quốc hội và HĐND thành phố Hà Nội trong việc kiến tạo các chính sách phát triển cho đất nước và Thủ đô. Ảnh: Thanh Hải

Tại chương trình Thời sự đặc biệt với chủ đề “Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”, các chuyên gia đã trao đổi về những yêu cầu đối với người đại biểu dân cử, kỳ vọng của cử tri, cũng như vai trò của Quốc hội và HĐND thành phố Hà Nội trong việc kiến tạo các chính sách phát triển cho đất nước và Thủ đô. Ảnh: Thanh Hải

Để một quy định của pháp luật, một văn bản luật có thể đi được vào trong cuộc sống, theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, cần phải có tổ chức bộ máy thực thi, có cơ chế đồng bộ và các điều kiện để bảo đảm được thực hiện.

"Bài học kinh nghiệm để nhiệm kỳ tới, chúng ta ngày càng thành công hơn nữa trong xây dựng thể chế phát triển đúng như tinh thần của Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng là không chỉ làm luật đúng quy trình mà cần phải có phân tích chính sách. Việc phân tích chính sách dựa trên dữ liệu bằng chứng và gắn với tổ chức thực thi, sơ kết, tổng kết để từ đó nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia trong bối cảnh mới".

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh

Qua trao đổi của các chuyên gia tại Chương trình thời sự đặc biệt có thể thấy, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV đã tạo thêm những dấu ấn quan trọng trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề lớn của đất nước. Nhiều bộ luật được ban hành, những phiên chất vấn thẳng thắn tại nghị trường hay những kiến nghị từ thực tiễn đời sống đã cho thấy một Quốc hội ngày càng hành động quyết liệt, trách nhiệm và gần gũi hơn với cử tri.

Trong thành công chung ấy, có sự đóng góp tích cực của các đoàn đại biểu Quốc hội địa phương, trong đó có Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội - những người đã mang tiếng nói của cử tri Thủ đô đến nghị trường, đồng thời góp phần quan trọng vào quá trình hoạch định chính sách cho sự phát triển của đất nước. Và hơn hết, mỗi quyết sách được thông qua tại nghị trường không chỉ là kết quả của những cuộc thảo luận, mà còn là sự gửi gắm niềm tin của hàng triệu cử tri vào trách nhiệm và bản lĩnh của người đại biểu dân cử.

Những dấu ấn nổi bật nhất trong hoạt động của HĐND thành phố Hà Nội

Cùng với hiệu quả hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, trong tiến trình phát triển của Thủ đô, mỗi chủ trương của Đảng bộ thành phố chỉ thực sự tạo nên chuyển biến khi được thể chế hóa thành những quyết sách cụ thể và đi vào cuộc sống.

Ở trung tâm của quá trình ấy chính là HĐND thành phố Hà Nội - cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, nơi các định hướng lớn được chuyển hóa thành nghị quyết, cơ chế và chính sách phục vụ phát triển.

Thường trực HĐND thành phố Hà Nội giám sát công tác quy hoạch, quản lý đất đai, trật tự xây dựng khu vực bãi sông, ngoài đê tại Mê Linh. Ảnh tư liệu

Thường trực HĐND thành phố Hà Nội giám sát công tác quy hoạch, quản lý đất đai, trật tự xây dựng khu vực bãi sông, ngoài đê tại Mê Linh. Ảnh tư liệu

Từ phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị đến bảo đảm an sinh xã hội, nhiều nghị quyết của HĐND thành phố đã kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn thực tiễn, tạo động lực cho Thủ đô bứt phá.

Có thể nói, mỗi quyết sách tại nghị trường HĐND thành phố đang góp phần định hình diện mạo và tương lai phát triển của Hà Nội. Nhiều nghị quyết của HĐND thành phố Hà Nội thời gian qua đã được ban hành kịp thời, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn trong phát triển.

Về nội dung này, PGS.TS Vũ Hào Quang đánh giá, trong nhiệm kỳ vừa qua, HĐND thành phố Hà Nội có ba dấu ấn rất quan trọng.

Thứ nhất là sự phối hợp rất chặt chẽ, nhuần nhuyễn giữa HĐND thành phố với UBND thành phố cùng các sở, ban, ngành và cơ quan chức năng liên quan trong quá trình xây dựng và ban hành các chương trình, chính sách của Hà Nội.

Thứ hai là HĐND thành phố đã huy động được trí tuệ của đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia trong quá trình xây dựng chính sách. Trước khi ban hành, nhiều chính sách được lấy ý kiến phản biện, góp ý của các nhà khoa học, chuyên gia, đồng thời được phản biện xã hội thông qua Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội. Nhờ đó, các nghị quyết ban hành vừa bám sát thực tiễn, vừa bảo đảm tính khách quan, khoa học và tính khả thi.

Thứ ba là tinh thần chủ động và trách nhiệm rất cao của HĐND thành phố trong việc thảo luận, quyết định các vấn đề quan trọng của Thủ đô. Thông qua các nghị quyết, HĐND thành phố đã góp phần tháo gỡ nhiều “điểm nghẽn” trong phát triển.

Có thể kể đến một số nghị quyết tiêu biểu như: Nghị quyết số 07 về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; Nghị quyết số 08 năm 2022 về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; Nghị quyết số 09 năm 2022 về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa như thiết kế, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn; Nghị quyết số 10 năm 2022 về cơ chế thúc đẩy cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ; Nghị quyết số 14 về thí điểm một số giải pháp giảm phát thải, giảm ô nhiễm môi trường; hay Nghị quyết số 18 năm 2023 về phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và dịch vụ công trực tuyến...

Có thể nói, nhiều nghị quyết của HĐND thành phố đã được ban hành rất kịp thời, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển, giải quyết những vấn đề bức xúc mà cử tri và người dân Thủ đô quan tâm. Đây cũng là những điểm mới, thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của HĐND thành phố Hà Nội so với các nhiệm kỳ trước.

PGS.TS Vũ Hào Quang

Nhiều nghị quyết mang tính chất "xương sống" và căn cơ

Trong số rất nhiều nghị quyết đã được ban hành trong nhiệm kỳ vừa qua, phân tích về những nghị quyết có tác động rõ nét nhất, tạo ra chuyển biến thực chất đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô, PGS.TS Vũ Hào Quang đánh giá, nhiều nghị quyết đã trực tiếp tham gia vào việc tháo gỡ những điểm nghẽn, nhất là điểm nghẽn về hạ tầng và quản lý đô thị.

PGS.TS Vũ Hào Quang.

PGS.TS Vũ Hào Quang.

Cụ thể, Nghị quyết 72/2022/NQ-HĐND đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; Nghị quyết 10/2020/NQ-HĐND ban hành cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp hay các nghị quyết về thí điểm khu vực hạn chế phương tiện gây ô nhiễm, phát triển dữ liệu số, chính sách hỗ trợ phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng, khai thác không gian đô thị cho các ngành sáng tạo ở Hà Nội…

“Qua đánh giá của dư luận xã hội, người dân đánh giá rất cao những nghị quyết mang tính chất xương sống và căn cơ này trong giải quyết, tháo gỡ những điểm nghẽn, đưa Hà Nội phát triển ở giai đoạn mới bền vững”, ông Vũ Hào Quang nêu.

Nâng cao chất lượng giám sát, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô

Bên cạnh việc quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, HĐND thành phố còn thực hiện hiệu quả chức năng giám sát hoạt động của bộ máy chính quyền. Việc tăng cường giám sát trong thời gian qua đã góp phần tạo ra những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý và điều hành.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, trong quản lý và điều hành đô thị, yếu tố trách nhiệm giải trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi HĐND nâng cao hoạt động giám sát, chất vấn cũng như theo dõi việc thực hiện các kết luận sau giám sát thì các cơ quan quản lý nhà nước buộc phải chủ động, trách nhiệm hơn và quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Một điểm quan trọng khác là thông qua hoạt động giám sát của HĐND, nhiều vấn đề từ thực tiễn đời sống đã được đưa vào chương trình nghị sự để xem xét, xử lý. Những vấn đề còn tồn tại, những “điểm nghẽn” trong quản lý và phát triển đô thị được nhận diện rõ hơn, từ đó có sự quan tâm và đôn đốc giải quyết sát sao hơn từ các cơ quan chức năng.

Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức phiên họp giải trình về công tác quản lý, đầu tư cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới các công viên, vườn hoa trên địa bàn thành phố Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức phiên họp giải trình về công tác quản lý, đầu tư cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới các công viên, vườn hoa trên địa bàn thành phố Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, các nội dung như ùn tắc giao thông, an sinh xã hội, môi trường, hạ tầng đô thị hay vấn đề bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm đều đã được HĐND thành phố quan tâm giám sát và thúc đẩy việc xử lý trong thời gian qua.

Bà Oanh cũng nhấn mạnh, giám sát hiệu quả không chỉ dừng lại ở việc phát hiện vấn đề hay chỉ ra những hạn chế trong quá trình quản lý, điều hành, mà quan trọng hơn là phải đề xuất được các giải pháp xử lý phù hợp, từ đó tạo ra những chuyển biến thực chất trong thực tiễn.

Trong bối cảnh Hà Nội đang hướng tới mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, thông minh và phát triển bền vững, việc tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động giám sát của HĐND thành phố sẽ góp phần tăng cường trách nhiệm giải trình của bộ máy chính quyền, đồng thời bảo đảm các chính sách được triển khai hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô.

Phát huy vai trò kiến tạo chính sách

Trong bối cảnh Hà Nội hướng tới mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, thông minh và phát triển bền vững, vai trò của HĐND thành phố trong việc ban hành các chính sách phát triển được đặt ra với những yêu cầu ngày càng cao.

Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, trong nhiệm kỳ tới, HĐND thành phố Hà Nội cần tiếp tục thể hiện rõ nét hơn vai trò kiến tạo và dẫn dắt các chính sách phát triển.

Cụ thể, cơ quan dân cử không chỉ giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn hiện tại mà còn phải có tầm nhìn dài hạn, đồng thời tăng cường yếu tố dự báo trong quá trình hoạch định chính sách.

Yêu cầu này càng trở nên cấp thiết đối với Thủ đô Hà Nội khi tốc độ phát triển ngày càng nhanh, trong khi các mục tiêu về phát triển xanh, phát triển số, nâng cao chất lượng hạ tầng, cải thiện chất lượng cuộc sống và xây dựng mô hình quản trị đô thị hiện đại đang được đặt ra.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, các chính sách do HĐND thành phố ban hành có một số tiêu chí quan trọng nên tiếp tục được quan tâm.

Trước hết, chính sách luôn sát với thực tiễn của Thủ đô, nhất là trong bối cảnh Luật Thủ đô đang được sửa đổi, đòi hỏi các quyết sách phải bám sát điều kiện và đặc thù phát triển của Hà Nội. Bên cạnh đó, chính sách có tính khả thi cao để có thể triển khai hiệu quả trong thực tế. Các quyết sách luôn có tính lan tỏa, tạo động lực cho sự phát triển lâu dài của Thủ đô.

Hà Nội đang phát triển ngày một khang trang, hiện đại cũng đòi hỏi mô hình quản trị phải thích nghi với tình hình mới. Ảnh: PV

Hà Nội đang phát triển ngày một khang trang, hiện đại cũng đòi hỏi mô hình quản trị phải thích nghi với tình hình mới. Ảnh: PV

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh nhấn mạnh, để bảo đảm chất lượng các nghị quyết được ban hành, việc HĐND thành phố tiếp tục đổi mới quy trình xây dựng và ban hành nghị quyết là rất quan trọng, đồng thời tăng cường tham vấn chính sách từ các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và người dân.

Việc mở rộng các kênh tham vấn sẽ giúp các chính sách ban hành phù hợp hơn với thực tiễn, bảo đảm tính khả thi và tạo được sự đồng thuận cao trong xã hội.

Nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử Thủ đô

Trao đổi về giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan dân cử trong thời gian tới, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh và PGS.TS Vũ Hào Quang đã nêu một số đề xuất, gợi mở nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND thành phố Hà Nội.

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, để nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử trong giai đoạn tới, cần tiếp tục đổi mới theo hướng chuyên nghiệp hơn, gần dân hơn và hiệu quả hơn.

Đối với HĐND thành phố Hà Nội, mỗi nghị quyết khi ban hành không chỉ bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng quy trình mà quan trọng hơn phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của Thủ đô, đáp ứng mong đợi của người dân.

Bên cạnh đó, HĐND tiếp tục phát huy mạnh mẽ hơn vai trò giám sát, đặc biệt là giám sát việc thực hiện các cam kết và theo dõi những chuyển biến sau hoạt động giám sát. Việc tái giám sát được thực hiện thường xuyên, sẽ đánh giá rõ kết quả và hiệu quả của các quyết sách đã ban hành.

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, thông qua nhiều kênh như ứng dụng công nghệ thông tin, tiếp xúc cử tri, chất vấn và đối thoại, hoạt động của HĐND có thể được nâng cao hiệu quả, bảo đảm phản ánh đầy đủ tâm tư, nguyện vọng của người dân. Một cơ quan dân cử không chỉ là nơi ban hành quyết sách mà còn phải là nơi hội tụ trí tuệ, thể hiện ý chí của nhân dân, qua đó góp phần vào sự phát triển bền vững của Thủ đô và đất nước.

Trong khi đó, PGS.TS Vũ Hào Quang cho rằng, trong giai đoạn tới, HĐND thành phố Hà Nội cần tập trung nhiều hơn vào việc nghiên cứu và hoạch định các chính sách xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và kỳ vọng của cử tri Thủ đô. Để đáp ứng yêu cầu phát triển, việc xây dựng chính sách cần dựa trên ba động lực quan trọng.

Thứ nhất, các chính sách cần hướng tới phát triển kinh tế sáng tạo và công nghiệp văn hóa, qua đó tạo thêm động lực mới cho sự phát triển của Hà Nội.

Thứ hai, các nghị quyết cần thúc đẩy hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và doanh nghiệp, góp phần khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, cần tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, tạo nền tảng cho quá trình phát triển bền vững của Thủ đô trong thời gian tới.

“Nếu phát huy tốt các định hướng này, Hà Nội có thể tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của cả nước” - PGS.TS Vũ Hào Quang bày tỏ.

Thực tiễn phát triển của Thủ đô cho thấy, khi những quyết sách được ban hành sát thực tiễn, đúng thời điểm và đúng nhu cầu của người dân, thì đó cũng chính là lúc vai trò của cơ quan dân cử được phát huy mạnh mẽ, góp phần đưa các chủ trương của Đảng bộ thành phố Hà Nội trở thành những kết quả cụ thể trong đời sống xã hội.

Từ những phân tích và trao đổi trong Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”, có thể thấy rằng, vai trò của người đại biểu dân cử đang ngày càng được đặt ra với những yêu cầu cao hơn trong bối cảnh đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới. Mỗi lá phiếu của cử tri không chỉ là quyền chính trị thiêng liêng, mà còn là niềm tin và kỳ vọng vào những người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.

Để xứng đáng với niềm tin ấy, mỗi đại biểu dân cử cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm, để tiếng nói của nhân dân thực sự được lắng nghe và phản ánh tại nghị trường. Khi những ý kiến của cử tri được chuyển hóa thành những quyết sách đúng đắn, khi các cơ quan dân cử hoạt động ngày càng hiệu quả và minh bạch, thì đó cũng chính là nền tảng quan trọng để đất nước phát triển bền vững và Thủ đô Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu của cả nước.

Và hơn hết, chính niềm tin của nhân dân sẽ tiếp tục là nguồn động lực để Quốc hội và HĐND các cấp đổi mới, hành động và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn trong nhiệm kỳ mới.

Nhóm phóng viên

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/huong-toi-ngay-hoi-toan-dan-nguoi-dai-bieu-dan-cu-trong-ky-nguyen-moi-736802.html